Har’a waa’ee walitti makamuu guddaa Paramount-Warner Bros. Discovery haa dubbannu.
Waliigalteen kun yoo fi yeroo cufamu miidiyaa fi bashannana hunda irra deebi'ee bocuu danda'a. Sun ammallee yoo, kan itti deebinu — yeroo ammaa kana itti gaafatamaan Paramount David Ellison Netflix erga caalbaasii darbee booda baay’ee akka waan sarara xumuraa irra darbeetti socho’aa jira, kunis waan waliigaltee raawwatame fakkaatu booda deeme.
Asitti waan baay’eetu deemaa jira, gaaffii guddaa ani guutummaa saga kana keessatti qabadhe dabalatee: Maaliif namni tokko Warner bitachuu barbaada, kunis bu’uuraan nama argate hunda jaarraa afurtama darbeef qabu ajjeese? I’m serious: first AOL, then AT&T, then Discovery — a lot of people have tried to change their fortunes by acquiring Warner Bros. Ta’us namoonni dhuunfaa sun dureeyyii ta’anii deemuu danda’u ta’us, dhaabbileen isaanii yeroo baay’ee walnyaatinsa gara jabeessa liqaa fi gaabbiitiin xumuramu. Kanaafuu maaliif? Maaliif kana godhu — amma immoo maaliif?
Maamiltoonni Verge, bakka podcast keessan argattan hundatti Decoder beeksisa irraa bilisa ta’e argachuuf carraa addaa akka argattan hin dagatinaa. Asitti qajeela. Subscriber mitii? Asirratti galmaa'uu dandeessu.
Ji’a Guraandhalaa keessa deebi’ee, Puck’s Julia Alexander akka sababeeffannaa Netflix keessa na deemtu gaafadheen ture, har’as Rich Greenfield, xiinxalaa miidiyaa fi bashannanaa fi hundeessaa dhaabbata qorannoo LightShed Partners waliin ta’uun Paramount’s keessa qotaa jira. Waa’ee caasaa waliigaltee kanaa, fi tooftaa Deeviid Eliisan akka kaffaluuf gargaara jedhamee yaadamu Riich baay’ee yeroon gaafadhu ni dhageessa. Garuu lakkoofsa kana bira darbuun hin jiru: Paramount tilmaamaan dachaa 40n Netflix irraa xiqqaadha, ammas Warner Bros’f dhibbeentaa 30 caalaa kaffaluuf dhiheesse.
Suuraa guddaa asitti arguuf duubbee faayinaansii faashinii si hin barbaachisu: Hundee isaa irratti, walii galteen kun waa’ee liqaa — liqaa baay’eedha. Paramount waliigaltee kana akka raawwatamuuf doolaara biliyoona kudhaniin lakkaa'amu liqeessaa jira. Maallaqa gatii Netflix sodaachisuuf dhiyeessuu qabuun Warner bitachuuf barbaachisutti bakka tokkottillee hin dhihaatu.
Maallaqni hafe harki guddaan abbaa biliyeenara Deeviid Eliisan kan ta’e Laarii Eliisan irraa argama. Qabeenyi dhuunfaa isaa guutummaatti jechuun ni danda’ama istookii Oracle isaa irratti hundaa’a. Kun aksiyoonuma AI hype waliin fooyya'aa fi hamaadhaaf hidhamee jiruudha. Kanaafuu Laarii Eliisan maaliif aksiyoona isaa bu'aa guddaa argamsiisu Oraakiliin aksiyoona dhaabbata miidiyaa tokkootiin daldaluuf fedhii qaba? Akkasumas, yeroo kaffaltiin liqaa yeroon isaa ga’u hojii baay’ee hir’isuu bira darbee, karoorri Deevid Eliisan asitti sirriitti maali?
Dhugaadha, maatiin Ellisons bakka namoonni baay’een, baay’een kufan milkaa’uu akka danda’an yaadu — akkasumas mirkanaa’aa dha AI karoora isaanii wajjin waan wal qabatu jedhanii yaadu. Garuu Paramount dhaabbata jalqabaa waliigaltee Warner’n ajjeefame hin ta’u, dhugumas isa dhumaa ta’uu dhiisuu danda’a.
Tole: Riich Giriinfiild kan LightShed Partners waliigaltee Paramount’n Warner Bros bitachuuf qabu irratti Kunoo deemna.
Af-gaaffiin kun dheerinaafi ifa ta’uuf salphaatti gulaalameera.
Rich Greenfield, ati waliin hundeessaa fi xiinxalaa LightShed Partners ti. Baga gara Decoder dhuftan.
Na qabaachuu keessaniif galatoomaa.
Yeroo baayyee barreessuu fi maxxansuu naannoo waliif dabarsine natti dhagahama. Keessattuu waa’ee Warner Bros./Paramount, bakka beekumsaa fi ogummaa gadi fagoo qabda jedhee yaadu si waliin haasa’uun baay’ee nama gammachiisa. Gaaffiin koo inni jalqabaa isiniif kunooti. Thesis koo, tarii thesis ijoo ani industirii miidiyaa guutuuf qabu ta'uu danda'a, tarii guutummaa indaastirii telecom, yoo Warner bitatte of ajjeesta jechuudha. Ta'us garuu namni hundi yeroo hunda Warner bitachuu barbaada. Industirichi maaliif Warner bitachuun saffisaa fi saffisaan kufaatii akka ta’e hin hubatu?
Gara AOL– tti waan deebi’uuf jechuu kooti.
Yeroo isaan Time Warner irraa spinning off turan AOL keessattin hojjedhe. Kana baay’ee sirriitti nan yaadadha.
Haqa dubbachuuf AOL waan du'e malee Time Warner miti.
[Kolfa] Lakki, Time Warner itti fufa, akka zombie ammas ajjeesu. Ammas ni hojjeta. Kana boodas mirkanaa’aa dha.
Qabeenyi kun yeroo meeqa akka daldalame maraatummaadha. Dhaabbata kana waliin walitti makamuun seenaa keessatti dhungannaa du'aa ta'uun isaa sirrii natti fakkaata. Maatiin Ellison dhugaa akka hin taane mirkaneessuuf akka ba’an beekamaadha.
Ilaalaa, dhugaan jiru indaastiriin kun jijjiirama guddaa keessa jira jedheen yaada. Saffisni jijjiirama miidiyaa daldala tokkoof saffisa baay’ee nama hin amansiifneen socho’aa jira, yoo walakkeessa bara ’90mootaatti deebitan, akkuma neetworkiin keebilii daldala gaarii, jabaa ture, daldalli istuudiyoo fiilmii guddachaa ture, fi idil-addunyaa turedhoo’aa jiru. Mee amma eessa akka jirru yaadi. TVn sararaawaa du'aa jira.
Eeyyee, ispoortii fi oduun ammallee baayyee baayyee gaarii ta'ee hojjechaa jira. NFL qabeenya nama hin amansiifnedha. Ispoortii fi oduun gaarii dha. Garuu televijiinii aadaa, sararaawaa, namoonni podcast kana irratti nu dhaggeeffachaa jiran, akka aniifi ati yeroo guddachaa turretti, gara manaatti deebi’anii sagantaa jaallatan NBC irratti Kamisa halkan hin ilaalan. Silaa akkas gochuuf illee hin yaaddu turte. Dhaabbanni xiqqaan YouTube jedhamu kana dhiisii gama streamingiin yeroo TV dabarfamuu ol'aantummaa qabu baay'eedha.
Fiilmii ilaaluuf yaadda. Mee waa'ee daldala fiilmii yaadi. Hirmaatni sadarkaa weerara dhibee kanaan duraa irraa dhibbeentaa 27n gadi bu’eera, kunis biiroo saanduqa irratti argama. Gatiin tikkeettii dhibbeentaa 25 ol dabaleera. Kanaafuu jecha jechaatti, butts in seats waggaa jaha duraa qofa irraa dhibbeentaa 50 ol gadi bu'eera. Sun sammuu namaa hadoocha. Yeroo ammaa kana daldalli kun hangam dhiphina keessa akka jiru yaadi.
Kanaafuu maaliif bitachuu? Kun gaaffii koo isa ijoodha. Seenaan isaa jira, innis Warner bitachuun si ajjeesa, maaliif akka hin taane barruu qorannoo gaarii qabaachuun siif wayya. Garuu seenaa keessatti yaadni nama hundaa qabeenya Warner fudhannee raabsa haaraa tokko tokko baasuuf jirra, qabeenyi Warner ammoo raabsa keenya humna akka qabaatu taasisa. Sun barruu qorannoo AOL ture.
Sirrii.
Sun barruu qorannoo AT&T ture. Sarara gadiitti, sun illee, hamma tokko, barruu qorannoo Discovery’s, akka nuti waltajjii haaraa streaming ijaaruuf jirru fi raabsiin qabeenya Warner’n humna argatu akka milkaa’u ture. Sun gonkumaa hin hojjetu. Sun ammallee barruu qorannoo Ellison ta’uu danda’a. Ifa miti. Gara sanatti dhufuu barbaada. Kanaafuu qabeenyi kun qormaata raabsaa irra aanuuf gaarii akka hin taane seenaan achi jira. Achiis wanti ati dubbattu jira, AI’n kornee keessa jira. Qumaara kana maaliif fudhachuu?
Netflix bara 2007tti tamsaasa jalqabe.Guyyoota jalqabaa tamsaasa Netflix akka yaadattan mirkanaa’adha. Namoonni meeqa nutti dhufanii, “Netflix istuudiyoo bitachuu qaba. Karaan isaan kana gochuu danda’an hin jiru. Kun maraatummaadha. Yoo daldala kana keessatti dhugaa ta’uu barbaadan, [istuudiyoo] bitachuuf deemuu qabu.” Akkasumas Amaazoon waliin illee nan yaadadha. Akkasumas ilaalaa, MGM bitataniiru, haqa dubbachuuf.
Garuu ilaalchi yeroo dheeraaf qabame kun ture, karaan ati istuudiyoo cimaa hunda ofuma keetiin ijaaruu dandeessu hin jiru. Netflix immoo kana hojjete. Dandeettiidhaaf garmalee kaffaluun, dhuguma dorgommii caalbaasii caaluun isaanii mirkaneessaniiru. Yaadadhaa, isaan House of Cards jedhamuuf HBO caaluun beekamaadha. Kan hafe immoo gama ijaaruutiin seenaa dha.
David Ellison Skydance keessatti bahee Paramount akka bite sammuu koo keessatti shakkiin hin jiru. Sun akka waan qooda isaa lafa keessaati. Istuudiyoo guddaa Hooliwuud kan qabuu fi tajaajila tamsaasaa kan qabu ture. Dandeettiin ijaaruu qofa akka ture beekamaadha. Istuudiyoo biraa fi qabeenya TV sararaawaa biroo hedduu doolaara biiliyoona 100 ol bitachuun isaan hin barbaachisu ture. Sammuu isaanii keessatti ijaaruun yeroo fudhachuuf ture jedheen yaada. Moodeela Netflix sana fakkeessuun teeknooloojii ramping, qabiyyee ramping, gatii ol kaasuu, qabiyyee dabalataa irratti invast gochuuf maallaqa dabalataa maallaqa maallaqaan bitamuu irraa qabaachuu, flywheel guutuu sana kan Netflix dhaabbata guddina har'a ta'e taasisu.
Maatiin Eliisan obsuuf fedhii hin qaban turan. Suuta jedhanii eegaa ijaaruu hin barbaanne; dafanii gochuu barbaadan. Akkasumas karaan saffisaan itti hojjetan qabeenya maatii isaanii fayyadamuun ba'anii Warner Bros. Isaan kun karoora isaaniif saffisiisaa ta'uu isaa amanu versus ba'anii cilee cilee ijaaruu qofa. Sunis dhumarratti milkaa’uu fi dhiisuu isaa ilaalla.
Ilaalaa, IP ajaa'ibaa Warner Bros keessa taa'ee jira.Amma, gama biraatiin, waan baay'ee kaffalteef. Akkasumas hanga yeroo torbaa leverage goote. Liqiin dachaa torba EBITDA leverage; sun liqaa guddaa waggoota shanan dhufan keessatti hojjechuu qabdudha. Dabalataan, TV sararaawaa baay’ee argatte, akkuma kanaan dura podcast irratti dubbannu, namni TV sararaawaa ilaalu hin jiru. Kanaaf qabeenya kufaatii sekulaarii keessa jiru argachuuf maallaqa guddaa baaste.
Ani Deevid Eliisan miti. Silaa daldala kana hin raawwadhu ture; Silaa invast godhee ijaara ture. Isaan hin barbaanne. Ilaalcha keenyaan walii hin galle, bahanii daldala kana raawwatan. Xumura irrattis kan kaffaluuf abdatan caalaa baayyee kaffaluun xumuran. Dhugumatti illee deemuuf deema jedheen yaadeol'aanaa ta'us Netflix wabii akka baase ifaadha, akkasumas aksiyoona tokkoof doolaara 31n argatan, kunis ammallee gatii maraataa ta'eedha. Garuu maal beektaa? Herregni kana irratti akka hojjetu gochuu akka danda'an amanu, ilaalaa, yeroon ni hima.
Mee sekondii tokkoof waa’ee herregaa haa dubbannu, achiis gara tooftaa isaatti deebi’uu barbaada. Hundi isaa maallaqa Ellison miti mitiiree? Sindikeeshiniin hamma tokko deemaa jira.
Hundaa isaa sindikeetii gochuu danda’u turan. Kakuu jecha jechaatti maallaqa Ellison zeeroo ta'uu danda'a, hundi isaas sindikeetii ta'uu danda'a. Amma, yaada tokkollee hin qabnu. Maallaqni Baha Giddu Galeessaa ammallee karaa guddaa ta’een qaama kanaa ta’a jennee tilmaamna. Waa’ee fandii qabeenya abbaa biyyummaa adda addaa hedduu hirmaachuu isaanii dubbataniiru. Dhumarratti sun ta'us ta'uu baatus, ykn kana invastaroota Ameerikaatti sindikeetii gochuu isaanii... ammas, qormaanni yeroo ammaa kana sindikeetii gochuu daldala aksiyoonaa wajjin ta'a jedheen yaada.
Kun erga galmeessinee booda guyyoota muraasa booda akka ba’u nan beeka, garuu gatii doolaara 16 bakka maatiin Ellisons ykn invastaroota isaanii sindikeetii invastimantii itti godhan irraa haalaan gadi, sanaaf hir’ina hiika qabuun daldalamuu isaa ifaadha. Kanaaf namoonni baay’een gabaa ummataa keessa seenuudhaan bakka daldalli kun itti raawwatamu caalaa gatii baay’ee gadi aanaadhaan ejjennoo ijaaruu danda’u turan. Gama sindikeeshiniitiin qormaata akkasii natti fakkaata, garuu ni ilaalla. Dhugumatti bu’uurri invastarootaa dhumaa maal akka fakkaatu ilaaluuf baay’een fedhii qaba.
Kutaan ijoo puzzle, yoo xiqqaate waliigaltee Ellison keessatti akkuma guddachaa fi bu'aa guddaa argamsiisutti, wabii Larry Ellison irraa argame ture.
Sababni daldalli kun gara Paramount dhaqeef Laariin tarkaanfii fudhatee waan lama dubbachuu isaa qofa. Tokko, ani akka dhuunfaatti walqixxummaa daldala kanaa hundaaf hook irratti argama. Achiis lama, sababa kamiinuu leverage garmalee ol’aanaa yoo ta’ee fi baankonni liqaa sanaaf waadaa galan liqaa sana maallaqaan gargaaruu yoo hin barbaanne, ani ofii kootii dhimma leverage sirreessuuf maallaqa dabalataa nan kaa’a. Kanaafuu Laariin, bu'a qabeessa ta'ee, daldala kana Netflix irraa gara Paramount tti jijjiire.
Tole, gaaffiin koo waa’ee sanaa kunooti. Kun AI irratti buruushiin jalqabaa kan haasawa kana keessatti yeroo hedduu dhufuuf deema jedhee yaadudha. Yoo Larry Ellison taate qabeenyi kee Oracle yoo ta’u, Oracle yeroo dheeraaf dhaabbata saalqunnamtii hin qabne garuu bu’aa guddaa argamsiisu ture. Akka tasaa immoo ammas sexy ta’a sababiin isaas wiirtuuwwan daataa baay’ee fi-
Tarii ji'a jaha duraa irraa xiqqoo sexy ta'uu danda'a, garuu itti fufi.
Sirrii. Garuu torban kana galii qofa qaban. Isaanis tole jedhanii hojjetan. Namoonni baay'een balaan sun dhufaa jira jedhanii waan yaadan natti fakkaata, tilmaama irrattis garmalee hojjetaniiru.
Sirrii.
Kanaafuu Oracle’s gaarii hojjechaa jira. Dachaa AI Oraakiliif sarara yeroo tokko tokko irratti dhugaa dha. Lafa irratti maaliif dachaa AI aksiyoona Oracle keessanii, kan hambaa fi qabeenya keessan ta'e keessaa dachaa miidiyaa liqaa hamma kanaa qabuun daldaltu? Sababni isaas sanaan ilma kee hamma kana qofa yoo jaallatte malee, daldala sana hojjechuuf sababa biraa yaaduu hin danda'u.
Ilaa, dhuguma akkamitti AI industirii kana jijjiiruuf akka jiru irratti hundaa'a jedheen yaada. AI’n daldala televijiinii sararaawaa irratti hiika guddaa qaba jedhee hin yaadu, kanaaf sana cinaatti haa dhiifnu. Garuu gaaffiin banaa guddaan tokko jira. AI studio IP, qabiyyee ni hojjetaa? Gatii guddaa akka qabaatu godhaa?
Wanti nama kofalchiisu, Lootus Adii nan jaalladha. Agarsiisni sun yaada akkas jalqabaa natti fakkaata, seenaan isaas akka malee maraataadha. AI’n mana nyaataa keessatti mul’ata Walton Goggins sana akka fidu tilmaamuun nama rakkisa. AI yaada jalqabaa akkasii fiduuf waan jiru natti hin fakkaatu. Wantoota arge fakkeessuu danda’aa? Dhugaadha. Gaaffiin jiru: AI ofuma isaatiin qabiyyee guddaa uumuuf ni geessisaa? Karaa qabeenya istuudiyootiin hanga kana bitachuu qabdaa? Oomisha istuudiyoo gatii salphaa qofa taasisaa? Fiilmiin guddaan giddu galeessaan doolaara miliyoona dhibba lamaa fi lama yoo baasu, baasii kana keessaa dhibbeentaa 30, 40, 50, 60 oomisha keessaa baasuu dandeessaa? Sababni isaas baay'een isaa karaa AI galma ga'uu danda'a.
Deebii sana hanga ammaatti waan hin beekne natti fakkaata. Wanti na yaaddessu, isinitti hima, addunyaa qabiyyee fayyadamtoonni maddisiisan keessatti yeroo baay’ee waa’ee YouTube yaaduun akka dabarsinu nan amana. Qabiyyeen YouTube AI waliin haala ajaa'ibaa ta'een fooyya'uuf deema. Shakkiin hin jiru. Namni pilaaneetii lafaa irra jiru hundi qabiyyee har'aa caalaa baayyee fooyya'aa ta'e hojjechuuf deema. Har'a moodeelota kamiyyuu waliin taphadhaa. Daftee ilaaluu argachaa jirta, mirkanaa’aa dha, viidiyoo sekondii muraasa qofa, garuu waggaa sadii keessatti, kan nama hundaatiwaan dhugaadhaan hiika qabu gochuu danda’uuf deemuu.
Sun maal godha? Daayinamiik dorgommii sun maali? Sun akkamitti jijjiirama? Nama mana isaanii jalaa taa'ee baasii istuudiyoo fiilmii fayyadamuu malee jecha jechaatti fiilmii hojjechuu danda'u ni qabaanna? Sun wantoota hubachuun rakkisaa ta’eedha, garuu saffisa jijjiirama yeroo yaaddu sababa kan hin qabne hin fakkaatu. Kanaafuu gaaffiin dhugaa naaf ta'u mirkanaa'aadha, AI waan Paramount fi Warner Bros keessa taa'u hunda walitti makamanii gatii salphaadhaan uumuu danda'a. AI’n waan baay’ee hojjechuu danda’u, garuu gama biraatiin kanaa waggoota sadii hanga afur dhufan keessatti haala dorgommii akkamitti akka jijjiiramu namni dubbatu hin jiru.
Dhaabbileen kun hundi, ani Paramount jechuu qofa miti, garuu balaa galaana qabiyyee ati hubachuullee hin dandeenye jala jiruu? YouTube irratti qabiyyeen baay’een jira jennee yaadna, garuu qabiyyeen sun qulqullina isaatiin dachaa dachaa yoo fooyya’ee fi baay’ee salphaa fi saffisaa waan ta’eef kana caalaa kan uumamu yoo ta’e, sun gatii qabiyyee jiru kana kamiyyuu maal godha? Yaaddoon dhugaa, wanti halkan na dammaqsu kanuma.
Tole. Ammas gaaffii tokkon si gaafachuuf jira, sababiin isaas dhugumatti gaaffii kana irratti qooda kaafteetta jedheen yaada. Yoo ati Larry Ellison taatee fi daldala bu’uuraalee AI keessa jirta ta’e, sun immoo qabeenya kee fi hambaa kee Oracle keessatti ta’e, maaliif aksiyoona Oracle keessaa tokko Warner Bros. Discovery’n daldalta, kunis sababa AI’n du’uu danda’a?
Du'e jecha cimaadha. Ija dhaabbilee kana keessaa kamiinuu du’e fayyadamuu hin jaalladhu. Tarii dhaabbileen xixiqqoo ta’an ni jiraatu ta’a. Dorgommiin caalu akka jiru beekamaadha, kunis sana agarsiisa. Deebiin isaa, dhugaa dubbachuuf, tarree — fi podcast kana irratti yeroo gahaa hin qabnu — namoota daldala miidiyaa keessa ta’uu barbaadan, daldala bashannanaa keessa ta’uu barbaadan, fi daldala ispoortii keessa ta’uu barbaadan argineerra jedheen yaada.
Garee ispoortii daldala nama hin amansiifne waan ta’eef qabda moo gareewwan ispoortii qabeenya waancaa waan ta’aniif qabda? Kana keessatti gama qabeenya waancaa akka qabu shakkii tokko malee. Ammas, hin beeku, kun yaada Larry Ellison ta’uu isaa siif mirkaneessuu hin danda’u, garuu Daawit irratti falmiin akkamii akka jiru nan yaada. Umuriin isaa waggaa 43 yoo ta’u, namni tokko Hooliwuud haala adda ta’een hojjechuu akka danda’u falmiin ni jira.
Kun milkaa’uu fi dhiisuu isaa yeroon ni mul’isa, garuu itti fayyadama teeknooloojiitiin waan namni biraa hin hojjenne galmaan gahuu akka danda’an amantaan jira. Sunis ilaalcha baay’ee baay’ee aggaammii qabuudha, garuu bakka isaan taa’anii jiru. Teeknooloojiin isaanii Netflix caalaa, kan YouTube’s ni fooyya’a jedhanii yaadu. Google Cloud gataa jiru, AWS gataa jiru. Waan hunda gara Oracle Cloud tti sochoosaa jiru. Kanaafuu tarii sunilleen qaama deebii asitti argamu ta’uu danda’a. Qabiyyee fi odeeffannoo fayyadamaa kana hunda qabaachuudhaan waan Oracle gochuu danda'u elementiin leenjii fi gosa leveraging jiraa?
Barreeffamni ogummaa barame jira jedheen yaada mitiiree? Teeknooloojiin kun hundinuu haala tarii Hooliwuud hojjechuuf qaroo hin turre, ykn invastimantii gochuuf qaroo hin turre, kanaafis Netflix sa’aatii isaanii kan qulqulleesse, kanaafis YouTube lubbuun isaan nyaachuu kan jalqabe. Qabxii sana yeroo baay’ee akka dubbatte nan beeka.
Sirrii.
Namoota streamers ijaaran waliin haasa’eera, isinis akka qabdan nan beeka, isaanis akkasuma, “Rakkoon kun kan ati yaaddu caalaa furmaata argateera. Teeknooloojii ijoo viidiyoo streaming keessaa ba’uun kana caalaa hin jiru. Gorsa keessaa ba’uuf waan caalu jiraachuu danda’a, garuu namoonni appii bananii booda gorsa sana fudhatanii yeroo dabalataa appii keessatti dabarsan hunda si barbaachisa, sun qabatamaan akka hojjetuuf. And we haven’t solved the rakkoo namoonni baay’een appii kana akka banan gochuudha.” Dirreewwan Ellison naannoo Warner jiran kamirraayyuu kana hin dhageenye.
Duraan dursee, waan amma jette qaruuraa keessa galchuun natti tola, sababiin isaas, tokkichaan waan hunda caalaa barbaachisaa ta’ee fi namni daldala kana keessa jiru hundi hubachuu qabudha. Kun hundi yeroo dabarsuudha mitiiree? Gochaalee itti fayyadama guyyaa guyyaa. Guyyaa guyyaan Instagram banatta. Guyyaa guyyaan yeroo dachaa TikTok banatta. Sababni Netflix fi YouTube akkuma isaanii milkaa’aniif yeroo hojii irraa gara manaatti deebitan agarsiisa jirullee argachuuf hin deemtu.Bashannanuuf akka jirtu waan beektuuf ibsaa jirta.
Kutaan Yellowstone ilaaluu barbaaddu waan jiruuf Paramount Plus banta, ykn kutaan haaraan The Pitt kaleessa galgala sa’aatii sagalitti waan rukutameef HBO Max banatta, kutaa haaraa sanas ilaaluu barbaadda. Sana booda hanga torban dhufu yeroo kutaan itti aanu bahutti cufta. Bakka itti bashannanuuf qofa deemtu miti.
Gaaffiin jiru, kunoo milkaa’inni ykn kufaatiin daldala kanaa doolaara biliyoona hedduutti tilmaamamu, qabiyyee baay’ee caalu, teeknooloojii baay’ee fooyya’aa, fi gabaa toonii tokko yoo darbattellee, kunis karoorri Paramount keessatti jirudha, mitiiree? Karoorri jiru waggoota lamaan dhufan keessatti wantoota sana sadan hunda hojjechuudha sababiin isaas isaan Paramount Warner Bros.
Sababni isaas interneetiin seenaa keessatti mo'ataa-baay'ee fudhatu waan ta'eef. Ramaddii kee filadhu, ati na caalaa beekta. Gaaffiin jiru, dhugaa dubbachuuf, wantoota sana hunda yoo hojjettan illee, addunyaan dursitee mo’attoota ishee filattee? Akkuma Diiznii yaale, mitiiree? Diiznii dhuguma kana irratti deeme. Qabiyyee sadarkaa nama hin amansiifnetti ol guddisan. Torban muraasa booda Disney+ irratti walduraa duubaan haaraan ni mul'ata ture. Qabiyyeen baay’ee ture, dhugumas cirracha gahaa hin sochoosne.
Kanaaf gaaffiin jiru, Paramount waan Disney hin dandeenye hojjechuu danda’aa? Dhuguma iyyannoo itti fayyadama guyyaa guyyaa cabsanii seenuu danda'uu? Prime Video, ispoortii isaan irratti baasan hunda waliin illee, dhuguma sana hin geenye jechuu kooti. Dhugaa siif dubbadha Nilay, akka danda’amu mirkanaa’aa miti, sababiin isaas namoonni waltajjii isaanii filataniiru. Amalli isaanii Netflix bananii ykn YouTube banuudha. Guyyaa tokko tokkoon Paramount akka banan gochuu dandeessaa? Kana gochuu dandeessaa? An hin beeku.
Marsaa sadan kaafteetta mitiiree? Omisha irratti invast gochuuf jiru. Tarii sababa AI’n oomishni baasii xiqqaa waan ta’eef qabiyyee baay’ee qabaachuu danda’u. Sana booda teknooloojiin jira, kan ati waa’ee isaa dubbatte. Teeknooloojii irratti invast guddaa gochuuf jiru. Sana booda waa'ee gabaa dubbatte. Ani gara gabaa dhufuu barbaada sababiin isaas kutaan gabaa dhuguma barbaachisaa natti fakkaata.
Eeyyee.
Kutaa teeknooloojii, kun yuunivarsiitii kooti. David Ellison waa’ee waan hunda gara waltajjii tokkotti godaanuu fi sana booda waltajjii sana irratti ijaaruu yeroo dubbatu ilaalaa jira. Akkasumas, tole, Warner kana gochuuf yaaluun hidhoo keessa of hidhe, bu’a qabeessa ta’ee homaa hin raawwanne jedheen yaada. Qabiyyeen hundi appii tokko irratti akka ta'u malee, maaliif battalumatti baasii kana akka baaftan falmii gaarii dhageessaniittu?
Ilaalaa, Disney+ akka bakka jalqabaa qofaatti yoo ilaaltan, Adam Smith kan Google irraa dhufe fidaniiru. Adam CTO fi CPO, itti gaafatamaa olaanaa oomishaati. Disney+ haaraan kun baayyee fooyya'aa fakkaata. Dhugumatti amma algoritmiin gorsaa jira. Dhugumatti qabiyyee trending qaba. siif dhuunfaa ta’eera. Ammallee guyyoota jalqabaati, garuu kaadhimummaaf gargaara jedheen yaada.
Ammas, gargaarsa gahaa natti hin fakkaatu, sababiin isaas qabiyyee baay’ee caalu isaan barbaachisa jedheen yaada. Tech in and of itself deebii miti. Qabiyyeen isaa waliin ta'uuf si barbaachisa. Garuu abdii konkolaachisummaa kaadhimummaa yoo qabaatte waltajjii guddaa si barbaachisa jedheen yaada. Akkasumas waltajjiin Paramount fi Warner Bros. lamaan isaanii iyyuu gaarii miti. Waggaa sadii afur dura bakka Netflix ture waliin dorgomaa miti.
Iccitiin xiqqoo xuraa’aan namni tokkollee waa’ee isaa hin dubbanne amma waltajjii Netflix yoo ilaaltan guutummaatti daayinamikii ta’uu isaati. Waltajjiin murtaa’e hin jiru. Sa’aatii guyyaa fi akkaataa itti fayyadamaa jirtu irratti hundaa’uun guutummaatti jijjiirama. Waltajjii yeroo hunda morphing ta'eedha. Dhaabbileen kunneen hundi, Paramount dabalatee, waggoota sadii ykn afur ykn shan dura Netflix maal akka ture ijaaruuf yaalaa jiru. Eeyyee.
Appilikeeshiniiwwan kana keessaa kamiyyuu banaa jechuu kooti. Aartiin haguugduu viidiyoo akka taphachiisullee gochuu hin danda’an. Tuullaa teeknooloojii dhaabbilee kanaa maal akka ta'e ilaalchisee akkas yeroon isaa darbe. Kanaaf beekamtiin Paramount keessatti kenname kana hunda dursinee tokkoomsuu qabna jedheen yaada.
Ammas, akkan yaadutti, daldala kana hunda irratti wanti guddaan himu tokko, duumessi Oracle dhuguma kana danda'aa? Sababni isaas ani hin amanu, kana irrattis dogoggora qabaachuu koo na ilaalta, garuu bakka miidiyaa tamsaasaa keessa namni Oracle Cloud fayyadamu jira jedhee hin amanu. TikTok ni hojjeta, garuu sun viidiyoo dhaabbataa bifa gabaabaa qabuudha. Dhangala'aaispoortii, taateewwan kallattiin darbuu, oduu, fi TV kallattiin — namni duumessa Oracle fayyadamaa hin jiru. Kun dhaabbata jalqabaa ta’ee kaayyoo kanaaf Oracle’s cloud fayyadamu ta’uuf jira. Akkasumas ganna kana Paramount’f hojjechaa jiru, achiis, ifatti, ganna dhufu Warner Bros.
Ijji hundi Oracle irratti ta'uuf deema. Kana jechuun koo, keessummoota irra qabaachuu akka dandeessan mirkanaa’adha, Oracle dhuguma kana gochuu danda’aa? Gaaffii guddaa fi waan guddaa ilaaluuf ta’uuf deema.
Eeyyee. Ammas, muuxannoon nuti argaa jirru yeroo Oracle AI keessatti taphataa guddaa hyperscaler ta’uuf yaalu fi Oracle platform TikTok hojjechuuf yaalu, seams arguu dandeessu jedheen yaada. Bakka seams jiru qofa ifaadha. Netflix dursaa jira jettee kaafteetta. Arkiteekchariin Oracle’s architecture nama hunda caalaa karaa adda ta’een dulloomaadha. Baay’een fedhii guddaan qaba. Kunniin gaaffii gurguddaa natti fakkaata, akkasumas.
Oracle gochuu akka danda'u ofitti amanamummaa qabu. Tarii kun maaliif daldalli kun akka uumamus ni dubbata, mitiiree? Akka, “Heey, Oracle kana gochuu yoo danda’ee fi dhugumatti kana galmaan gahuu akka danda’u mirkaneessuu yoo danda’e, yoo dhukkubbiin guddachaa jiru jiraatellee, taphattoota biroo gara waltajjii isaaniitti hawwachuu jalqabuu danda’uu?” Yaada hin qabu, garuu sun tarii gaaffii banaa ta’uu danda’a jedheen tilmaama.
Sirrii. Garuu taphattoonni lamaan biroo sadarkaa irra jiran kanneen hiikaan Oracle’f cirracha sochoosan Netflix, kan AWS waliin gadi fageenyaan hidhamee jiru, fi yoomiyyuu AWS irraa kan ba’u natti hin fakkaatu, fi YouTube, kan, sababa baay’ee ifa ta’een, Google keessaa ba’uuf hin deemnedha. Addunyaa kana irratti streamer xixiqqoo hunda walitti qabuu dandeessa, fe'iin hojii AI kee ammallee bu'aa kee achitti argamu keessaa kutaa guddaa ta'uuf deema.
Kanaafuu ammas, falmiin asitti Oracle’f godhamu hundinuu, “Eeyyee, Daawiit ilma Laariiti,” irratti kan bu’e fakkaata, tarii immoo gaarii ta’uu danda’a. Akkuma jette tarii qabeenya waancaa qofa ta’uu danda’a. Garuu waa’ee oomishni qabiyyee sababa AI’n gahumsa olaanaadhaan ol ka’uu yeroo dubbattu, sun falmii gahumsaati mitiiree? Baasii xiqqaadhaan jirra.
Waa’ee teeknooloojii yeroo dubbattu ammallee falmii gahumsaati. Sana booda gara gabaa (marketing) seenta. Akkasumas gabaan akka baasii qulqulluu qofatti itti dhaga’ama, sababiin isaas addunyaa dhiyeessiin qabiyyee yeroo hunda dabalaa jiru keessatti cabsanii karaa gabaa qofaan, “Agarsiisa kana ilaalaa malee isa sana miti” jechuun waan hin danda’amne fakkaata.
Akkamitti akka hojjettu hin beeku. Akkasumas hanga namoonni appii haaraa kana akka bananii fi yeroo dabalataa achitti dabarsuudhaan IP haaraa, dhimma haaraa, fi IP tokko tokko akka ilaalan gochuuf baasii gochuu qabdan, baay’ee ol’aanaa waan fakkaatuuf, gahumsa oomisha qabiyyee fi teeknooloojii irraa argattan kamiyyuu dirqamatti xiqqeessa. Herrega sanas akka hojjetu gochuu hin danda’u.
Warner Brothers fi Paramount dhugumatti ofii isaanii tajaajila mataa isaanii gabaa baasuu irratti baayyee gaarii miti. Lamaanuu dhugumatti hojii miila isaanii harka caalu hojjechuuf dhaabbata biraa irratti hirkatu. Lamaanuu chaanaalii Amaazoon irratti baay'ee hirkatu. Paramount kan Warner’s caalaa daran. Garuu maamiloota isaanii keessaa harki guddaan chaanaalii Amaazoon irratti jiraata.
Yaadadhaa, yeroo chaanaalii Amaazoon irratti argamtan, Amaazoon gabaa ni qabata. Appii kee hin fayyadamtu. Appii keessan keessa seenuu dandeessu jechuu kooti, garuu namoonni baay'een appii Amazon Prime Video qofa fayyadamuun HBO isaanii ilaaluu qofa. Isaan The Pitt Prime Channels irratti ilaalaa jiru, ykn 1883 Prime Channels irratti ilaalaa jiru. Isaan gonkumaa appii isaanii fayyadamaa hin jiran. Dhimmoota gurguddoo, gurguddoo yeroo ammaa kana naannoo teeknooloojii fi naannoo miidiyaa keessatti xiyyeeffannoo gahaa hin arganne keessaa tokko, David Ellison fi gareen isaa manneen daldalaa chaanaalii kana keessaa ba’uuf jiru jedheen yaada, suuqii chaanaalii Amaazoon haa ta’u, suuqii chaanaalii Roku haa ta’u. Google illee YouTube Primetime Channels qaba.
Manneen daldalaa chaanaalii kun dhimma amma kaaftan furuu turaniiru. Dhuguma subscribers argachuun rakkisaadha. Baayyee qaala'aa fi ulfaataadha. Akkasumas manneen daldalaa chaanaalii kana irratti hirkatanii jiru, Amazon’s daldala hamaa ijaareera. Ani galata guddaa isaaniif kenna. Kana jechuun koo, Apple TV Plus chaanaalii ijoo ta'uun isaa waggoota shanan ykn ja'an darban keessatti hangam akka jijjiirame, akkasumas daldala viidiyoo tamsaasaa guddisuun hammam akka ulfaatu sitti agarsiisa. Garuu yoo ati Ellison taate eenyutu suuqii chaanaalii hin fayyadamu?
Dhaabbileen mana daldalaa chaanaalii hin fayyadamne lama jiru: Netflix fi Disney. Yoo ati Ellison taatee fi sadarkaa olaanaa sana keessatti ilaalamuu barbaadde, suntop tier, kophaa kee deemuuf garaa qabdaa? Sun hawwiin isaa hangam guddaa akka ta’e mallattoo guddaa ta’a jedheen yaada. Dhuguma baʼuuf fedhii qabaa? Akkuma amma jette baatee gabaa baasuu fi tursiisuun baay’ee qaala’aadha. Ammas, maamiloota argachuu qofa miti. Guyyaa tokko tokkoon namoonni akka deebi’aniif qabiyyee gahaa fi teeknooloojii bu’uuraa gaarii gahaa qabaachuu qabda. Yoo kana hin taane, ni churn.
Diinni daldala kanaa churn dha. Kan nama kofalchiisu ture, wanti Netflix yeroo Warner Brothers acquisition ilaalan baay'ee itti gammade keessaa tokko gabaa addunyaa hunda keessatti HBO'f churn hangam ol'aanaa akka ta'e isaan ajaa'ibsiifamuu isaanii natti fakkaata. Kanaafuu, sun dhimma guddaadha.
Sirrii. Sababni isaas namoonni agarsiisa tokkoof galmaa'u, achiis ni deemu. Game of Thrones xumurameera, ani hin jiru.
Sirrii. Rakkoon jiru kanuma. Kun ammoo rakkoo ijoo tokkotti deebi’uu itti fufa. Hubadhaa, algoritmiin. Hubadhaa, teknooloojiin. Garuu qabiyyee gahaa miti. Qabiyyee gahaa achitti si tursiisu miti. Addunyaa HBO Max keessatti hin cuuphamtu. Addunyaa Paramount Plus keessatti hin cuuphamtu. Isaan kun application salphaatti itti fayyadamaniidha. Ilaa immoo lakkoofsi yeroo isaan dabarsan kana agarsiisa.
Kana hunda haala keebilii, oduu fi ispoortii keessatti kaafteetta. Oduu fi ispoortiinis haala nama ajaa'ibuun maxxanuudha. Namoonni wantoota sanaaf qofa naannoo sanatti maxxanu. Isaanis jecha jechaatti wantoota sanaaf yeroon ni tune in godhu. Sun TV sararaawaadhaaf gadi bu'aa jiraachuu mala, garuu Netflix viidiyoo kallattiin invast gochaa akka jiru arguu dandeessu, YouTubenis akkasuma. Yeroo YouTube irratti nama kamiyyuu waliin haasofnu hunda akka, “You should just go live more.”
Yeroo podcast kana dhaggeeffattanitti Oscars ta'ee jira.
Eeyyee. YouTuben immoo sana irratti invast godhe.
Waggaa sadii booda badhaasni Oskaar YouTube irratti dhiyaachuuf jira. Kanaafuu eeyyee, waa'ee taateewwan kallattiin raawwataman haasa'aa.
Waliigaltee Paramount guddaan Netflix hin barbaanne CNN yoo ta’u, CNN ammallee maxxaneera. Iraan keessatti waraanni deemaa jira. Kunis yeroo CNN gatii isaa nama hundaaf mirkaneessudha. Akka isaan qofa-
Ani akkanatti walii hin galu Nilay. Daawwattootaatiin lakki jechuu kooti.
Tole, kun yeroo barbaaddedha mitiiree? Waraana Addunyaa.
Waraannis ta’e waraanni hin jiru, namni CNN ilaalu hin jiru. Lakkoofsi kun hafuura ofii isaanii isa duraati. Daldalli CNN jecha jechaatti ija keessan duratti danfaa jira.
Sirrii. Mee falmii waa’ee gatii CNN’s haa godhu.
Tole.
Ilaa immoo kutaa oduu nan geggeessa. Daldala oduu hojjechuu irratti miira baay'een qaba. Qabiyyee namoota baay'eedhaaf raabsuu yoo barbaadde YouTube qofa seenta turte. Wantoota sana YouTube irratti qofa kaa'attu. Meeshaa keenya YouTube irra kaa'a. YouTube homaa siif hin kaffalu. Bu’a qabeessa ta’ee, doolaara walta’iinsa YouTube’n daldala geggeessuu hin dandeessu.
Sheqelii muraasa siif kaffalu. Saantima muraasa irraa argatta.
Xiqqoo. Garuu uumaa YouTube tokkollee kan akka, “Youtube qofa irratti jiraachuu fi du’uu nan danda’a” jedhu hin beeku.
Tarii Obbo Bineensi.
Lakki Obbo Bineensi YouTube qofa irratti maallaqa dhaba. Maallaqni isaa hundi gabaadhaaf—
Chokolaataa barruulee?
Eeyyee. Innis itti lakkaa’eera. Akkasumas reetiin isaa baayyee olka'aa waan ta'eef namni biraa waliigaltee maqaa isaa kaffaluuf humna hin qabu. Kanaaf, namni kamiyyuu reetii beeksisa inni kaffalu barbaadu kaffaluu waan hin dandeenyeef oomisha ofii isaa margina ol’aanaa gahaa ta’een gabaaf dhiyeessuuf gara oomishaalee qaamaan mul’atutti ce’uu qaba ture. Kun barruu qorannoo PhD kan biraa kan nama hin amansiifne, kan kutaa Decoder tokkoo ti.
[Kolfa] Itti fufi.
Garuu namni YouTube qofaan maallaqa argachuu hin danda'u. Yoo kutaa oduu sadarkaa CNN’n gaggeessuu barbaadde, kan yeroo ammaa kana addunyaa kana irratti muraasni isaanii bade, isaanis xiqqaachaa dhufan, kana gochuuf maallaqa biraa si barbaachisa. YouTube irratti waan hunda raabsuu qofa hin dandeessu.
Tarii osoo CNN waan hunda YouTube irratti raabsee daawwattoota baayyee guddaa qabaata ture. Kanaafuu, tarii namni tokkollee hin furre puzzle raabsaa keessatti qabamaniiru. Raabsa bu'aa guddaa argamsiisu yoo qabaatte malee, waan hamma CNN ta'e fiiguu hin dandeessu. Kanaafidha daldalli isaanii kan xiqqaachaa jiru, sababiin isaas CNN argachuuf deemuuf, baay’ee keebilii sararaawaa ilaaluu qabda, kana booda namni akkas gochuuf hin jiru. Wanti sun immoo dhiibbaa guddaa jala jira.
Ellison daldala kana barbaade. Innis akka, “Ani waan hunda bitachuuf deema.Ani daldala sararaawaa bitachuuf deema” ture. Qabeenyi sararaawaa gatii kamiyyuu qabu CNN qofa. Jijjiiramni bal’aan gara CNN, gara Waayit Haawusitti akka dhufu waadaa tokko tokko gale, garuu Iraan keessatti waraanni jira.Investarooti isaa warra Baha Giddu Galeessaa ta'uuf jiru, fakkaata. Sun hundi akka waan puzzle rakkoolee ati duraan daldala core streaming keessatti diriirsite irraa yaada guddaa kan jeequ fakkaata. Maaliif sanas kaafna?
Sababni ijoo qabeenya TV sararaawaa maaliif akka bitatan isin jalaa bade natti fakkaata. Sababa lamatu jira. Tokko, dhuguma ni amanan, dhumarrattis sirrii ta’uu isaa mirkaneesse jedheen yaada. Qabeenya suukaneessaa kana bitachuuf fedhii kan qaban isaan qofa turan. Kunniin qabeenya shittoo akkasii ti. Shitty jechuu nan danda'a jedheen yaada mitiiree?
Kunniin qabeenya shittoo akkasii ti. Pilaaneetii lafaa irratti namni biraa qabeenya kana bitachuu hin barbaanne. Kanaafuu yeroo Comcast fi Netflix kana ilaalaa turan, sababni isaas bu'a qabeessa ta'ee dorgomtoota sadii qabaachuu kee waan yaadattuuf, isaan daldala istuudiyoo fi streaming qofa bitachuu barbaadan. Isaan daldala neetworkii sarara addunyaa irratti fedhii hin qaban turan. Kanaafuu, Ellison qabeenya namni biraa hin barbaanne bitachuun faayidaa ofiif kennaa jira jedhee yaade. Garuu kana keessaa kutaan biraa jira. Bakka podcast kana irratti baayyee duraan jalqabneetti deebi'aa, waa'ee leverage daldala kana keessatti mul'atu dubbachaa turre. Kun bu'a qabeessaan bittaa baayyee leveraged ta'uu isaa. Yeroo torba levering up gochaa jirta. Daldala kana keessatti liqiin toonii tokkotu jira.
Neetworkiin keebilii sararaawaa kun daldala gaarii ta’uu baatus, maallaqa guddaa gadi darbatu. Kanaafuu, kufaatii sekulaarii keessa jiru. Ellison fi team’n kana hin haalu. Isaan kun qabeenya sekulaarii gadi bu’aa jiruudha. Maallaqa sanatu isaan barbaachisa. Herregni daldala kana irratti argamu dhugumatti osoo qabeenya sana hin jiraatin hin hojjetu ture. Qabeenya sana osoo hin bitin hanga leverage kanaatti lever gochuu hin dandeessu turte.
Kanaafuu, walqixxummaa herregaa furuu fi qabeenya sana qabaachuu akka qabdu beekuun baay’ee wal fakkaata jedheen yaada, dabalataan ilaalcha, “Hey, Netflix waan isaan hin barbaanneef dhaabbata kana bitachuuf haala fooyya’aa keessa jirta.” Kanaafuu, dhugaa dubbachuuf, fedhiin isaan hunda bitachuuf qaban caalbaasii Netflix’n walqabatee isaan gargaareera jedheen yaada.
Netflix waan injifateef waan isaan hin gargaarre fakkaata jechuu kooti, hanga bulchiinsi Traamp harka keessaa seenutti.
Ilaa, seeneffama namoonni waa’ee isaa dubbatan akkan arge beekamaadha. Waliigalteen kun kan kufe kanaaf waan ta’e natti hin fakkaatu. Bulchiinsi Tiraamp isaan himachuu danda'a ture. Yeroo xiqqoo duubatti deebi'uu qofa yaadadhu. Bulchiinsi Tiraamp AT&T akka Time Warner hin bitu dhorkuuf yaale. Dhugaa dubbachuuf immoo, mana murtii dhaqe, galata guddaa qaba, ammallee saba seeraati, akkuma hiriyaan koo Walt Pisik jechuu jaallatu.
Dhumarrattis eenyutu injifate? Yeroo Warner fi AT&T. Daldalli kun mootummaa irratti darbe, qabatamaan immoo DOJ’s irratti, ifatti, himata. Kanaaf Netflix silaa injifata turee fi dhumarratti daldala kana argachuu danda'a ture jedheen yaada, sababiin isaas Netflix irratti monopoliin hin turre. Garuu maal beektaa? Dhimma hin qabu. Netflix irraa fagaate. Akkasumas ani akkan yaadutti Ellison, hunda isaa bitachuuf fedhii qabaachuun, faayidaa ture, dhumarrattis boordiidhaaf murteessaa ture.
Mee waliigaltee kana keessatti maaltu itti aanee akka ta'u gaaffii tooftaa tokko tokkon isin gaafadha. Achiis gara isaatti xiqqeessuu barbaada, kanaaf yaada guddaa tokko xumuruuf, sababiin isaas amma yeroo hedduu tuqneerra, akkasumas waa’ee fudhannaa ati itti qabdu beekuuf fedhii guddaan qaba.
Garuu tooftaadhaan, Ellison lootii Warner irratti kan mul’ate yoo ta’u, “Kun adeemsa jeequmsaa ture, garuu amma xumurameera” jedhe. Anis ofumaan, “Hin dhumne” jedheen yaade. Bulchiinsi Tiraamp kana laastikaa kaa’uu mala, garuu kutaaleen biyyaa tokko tokko himachuuf jiru. Gamtaan Awurooppaa walitti makamuu irratti ilaalcha bulchiinsa Tiraamp irraa baay’ee adda ta’e qaba.
Dhugumatti maaltu itti aanu? Xumuramee moo waldhabdee tokko tokko qabaachuuf jirra?
Ilaalaa, osoo daldalli kun hin cufamin na ajaa’iba. Ammas asitti dhimmi monopolii waan jiru natti hin fakkaatu. Hooliwuud istuudiyoo lama walitti makuun wantoota sodaachisoo ta'an hedduutu jiraa, gama neetworkii keebiliitiin dhiigni jumlaa dhangala'uuf jiraa?
Eeyyee. Hojii irraa ari'amuun meeqa ta'uuf deema?
Gama networkii keebilii? Ilaa, dhugaa dubbachuuf, mee gaaffii tokkon si gaafadha. Har'a akka addunyaatti namoota meeqatu CNN keessatti hojjeta jettanii yaaddu?
Kuma kudhaniin tilmaama kooti.
Lakki, sun baay’eedha — namoota 3,000.
Tole.
Kuma sadii. Tilmaamni koo erga daldalli kun cufamee waggaa lama booda lakkoofsi sun walakkaa gadi ta'a. CNN qofa gut gochuuf jiru. Daldala isa jiru caalaa baay’ee baay’ee xiqqaa ta’uuf deema.
Isaan akka deeman sitti fakkaatagara CBS News tti roll gochuu?
Nama ulfaataadha. Dhimmi gamtaa ni jira. Les Moonves duraan waa'ee CBS fi CNN walitti makuu dubbata ture jechuu kooti. Namoonni waggootaaf akkas taʼuuf deema jedhanii yaadan. Hojjetaan gamtaa dhimma guddaa dha; tokko gamtaa ta’uu fi tokko ta’uu dhabuu. Kanaafuu, sun akkamitti akka ta’ee fi akkamitti akka warra sana walitti qabdu, dhugaa dubbachuuf hin beeku. Kanaaf, ni ilaalla.
Garuu ilaalaa, daldalli kun ni cufama jedheen yaada. Daldala kana dhaabuuf karaan qajeelfama qabu waan jiru natti hin fakkaatu. Garuu gaaffiin inni guddaan, gaaffii keessaniif deebii kennuudhaan, yeroo meeqa dafee cufama? Paramount kun dhuma baatii Adoolessaa dura ni cufama jedhee yaada. Akkaataan aksiyoonichi itti daldalamaa jiru, bakka doolaarri 31 jirutti dijiitii lamaa kan babal'ate, invastaroota kun taatee Q4 ykn illee taatee Q1 2027 ta'uu isaa isinitti hima jedheen yaada. Kanaafuu, kun qabatamaan yeroo hangamii akka cufamu ammallee dhimma falmii guddaa ta’ee jira.
Sirrii. Ani akkan yaadutti kutaaleen biyyaa sagalee guddaa dhageessisuu fi laafina tokko tokko baasuuf jiru, keessumaa Kaalifoorniyaa.
Garuu laafinni maali? Asitti mirga akkamii kennitu?
Tuuta tokko yaaduun danda'a. Kaalifoorniyaan tuuta hojjettootaa Kaalifoorniyaa keessa akka turu mirkaneessuu barbaaddi jedheen yaada, gara hojjettoota AItti akka hin jijjiiramne. Lakkii sana karaa itti baasan ni argatu jedheen yaada.
Lootii cufuu fi dhiisuu isaanii ilaalchisee gaaffiin baay’een jira jedheen yaada, kunis itti fufee haasa’u, garuu lootii Paramount ykn Warner keessaa tokko ykn lama akka hin cufne gonkumaa guutummaatti hin mirkaneessu. Namoonni baay'een lootii sana irratti hojjetu. Achitti waan baay’ee addaan bahuu dandeessutu jira.
Baay’ee hin cuftu turte. Yoo lootii lama qabaachuu hin barbaanne... jechuun koo, eeyyee, seenaa paarkii bashannanaa isaan keessaa tokko irratti ijaaruu dhaga’eera. Garuu kana dhiisaa, dhaabbileen bakka kana keessa jiran tokko jaallatan baay'eedha. Netflix lot istuudiyoo qabaachuu ni jaallata jechuu kooti.
Eeyyee.
Shakkiin hin jiru. Kanaafuu osoo lootiin istuudiyoo gurgurtaaf dhiyaatee jiraatee, taphataan olka’aa fi dhufaa jiru tokko qabeenya hanqina waan qabaniif lootii istuudiyoo qabaachuu akka jaallatu shakkii hin qabu. Kanaafuu gaaffiin dhugaa yoo lootii sana hin gurgurre, yoo qabatan, dhuguma fiilmii hamma jedhan hojjechuu itti fufanii?
Amma ilaalaa, deebii sirrii ta’e fiilmii mana fiilmii hojjechuuf hojjechuu fi dhiisuu kee ta’uu qaba. Qabiyyee Paramount fi Warner Bros. waliin hojjetan caalaa baay'ee hojjechuu qabda. Yoo taphattuu streaming ta'uu barbaadde qabiyyee dachaa uumuu qabda. Amma, tarii kana hunda Kaalifoorniyaatti miti. Netflix hunduu waa'ee qabiyyee addunyaati. New Jersey keessatti istuudiyoo guddaa ijaaraa jiru.
Kun qabiyyee irratti raampiin guddaan jiraachuu fi dhiisuu isaa caalaa hojii addaa Kaalifoorniyaa keessatti qabachuu xiqqaa natti fakkaata. Paramount ni jira jedha. Qabiyyee har’a hojjechaa jiran caalaa baay’ee hojjechuu qabu. Amma qarshii isaanii bakka afaan isaanii jirutti kaa'uu qabu.
Gaaffiin koo inni biraan baay’ee tooftaa ta’e waa’ee kana hunda kunooti. Tom Cruise fiilmii Mission Impossible hojjeta. Fiilmii Top Gun hojjeta. Waggootaaf Skydance waliin hojjeteera. Deeviid Eliisan keessatti hiriyaa istuudiyoo guddaa qabaachuu isaatiif baay’ee akka gammade ofitti amanamummaa qaba. Fiilmiiwwan sana keessatti nama Chaayinaa fakkaatu kamiyyuu akka dhukaasu hin hayyamamu sababiin isaas sun gabaa guddaa fiilmiiwwan sanaaf waan ta’eef. Kun waggootaaf dhimma waraana aadaa ta'ee ture. Blockbusters gurguddoo ni hojjenna, tarii daawwattoota Chaayinaa akka hin mufachiifneef qarqara irraa cirracha itti naqna ta’a.
Investarooti kun warra Baha Giddu Galeessaa ta'uuf deemu. Toom Kiruuziin fiilmiiwwan kana keessatti eenyuun waraabuuf deema? Sababni isaas sun dhimma waraana aadaa ho'aa kan biraa maatiin Ellison sirriitti keessa fiigaa jiru fakkaata.
Dhugaan jiru garuu, tokko, invastaroota dhuguma eenyu ta’uuf akka jiran illee yaada hin kennan. Kanaaf deebii isaa hin beeknu. Mee invastaroota eenyu akka ta’an haa ilaallu. Investarooti kun bulchiinsa ykn dandeettii waan tokko irratti sagalee kennuu ykn dhiibbaa tokkollee hin qaban jedhamee yaadame.
Dhiibbaa lallaafaa qabaachuu fi dhiisuu isaanii dhimma falmii guddaa ta’ee fi qaamoleen to’atan guyyaa dirree akka qabaatan mirkanaa’aa dha. Garuu, ilaalaa, dhuma irratti qabiyyeen uumamuu qabu baay'eedha. Qabiyyeen dhimmoota ati dubbattu tokkollee hin qabne baay’eedha.
Top Gun: Maverick keessatti qofan jedha, F-14 kan hin fayyadamne buufata tokko irratti arga.
Sirrii.
Biyyi F-14 itti hin fayyadamne qabdu tokko qofatu buufata irra taa’ee jira. Rakkoo kana CNN irratti akeekuu akka dandeessan jecha jechaatti nan arga, baay'ee natti fakkaatanamoonni rakkoo kana CNN irratti akeekaniiru, garuu yoo blockbusters Ellison barbaadu fakkaatu barbaaddan, dhugumatti karaa baayyee adda ta'e kan biraatiin gara ji'oopoolitikiitti wading gochaa jirtu.
Sirrii.
Akkasumas bu'uura invastarootaa kan akkasitti akka itti seentu hin barbaanne qabaachuu dandeessa.
Ilaalaa, invastarootaaf hamma waan tokkoof dhimmaman ji’oopoolitikaa waan dhimma itti ba’an natti hin fakkaatu, innis dhugumatti daldala kana guddisuudha. Falmiin invastaroota irraa dhufu dhuguma waan tokko. Dhaabbileen kun furdaa akka ta’an hundi keenya ni beekna, baasii toonii hedduu hir’isuu danda’u. Namuu kana mirkaneessee jira. Wanti namni tokkollee hin mirkaneessine qabatamaan guddisuu, itti fufiinsaan daldala kana guddisuu akka dandeessudha.
Investarooti kan barbaadan kana. Qabiyyee guddaa namoonni arguu barbaadan, kan maamiloota oofu, kan gara daldala tamsaasa yeroo dheeraa gaarii kan kufaatii daldala hambaa ati qabdu, kan ati homaa gochuu hin dandeenye irra aanuu danda’u hojjechuu dandeessaa? Hin dandeessu-
Eeyyee.
Namoota baay’ee gara mana fiilmii akka deeman waan gootu natti hin fakkaatu. Namoonni baay’een TV linear akka subscribe godhan gochuuf hin deemtu. Rakkoolee industirii kana keessatti mul’atan yeroo ammaa kana sirreessuu hin dandeessan. Gaaffiin jiru, daldala haaraa kana guddaa ijaaruu fi saffisaan akka guddatu gochuun ice cube baala'aa jiru caalu gochuu dandeessaa? Gaaffiin lakkoofsa tokkoo kanuma.
Kanaafuu bakki ani itti xumuruu barbaadu kana. Kun yaada guddaa yeroo kana hunda naannoo keenyatti dhufaa turredha. Waa'ee daldala gurguddoo kufaatii yeroo dubbattu, barreeffamni koo raabsiin isaanii kufe jechuudha. Hundi isaa waltajjiiwwan raabsaa bu’uuraan maallaqa siif hin kaffalle irratti xumurame.
Netflix waltajjii raabsaa guddaa isa dhumaa qabiyyeedhaaf gatii olaanaa kaffaludha. Wanti biraa hundi homaa siif hin kaffalu. YouTube sagantaa uumaatiin waan jalqabaniif doolaara lama lama siif kaffalu danda’a, dhaamsuus hin danda’an. Garuu YouTube Shorts rate bu'a qabeessaan homaa hin taane kaffala.
Meeta jecha jechaatti zeeroo siif kaffala.
Eeyyee. Instagram jecha jechaatti zeeroo siif kaffala.
Zeeroo, jecha jechaatti.
TikTok, tarii.
Ammas qabiyyee isaa ol kaafta. Kutaan inni hunda caalu kanuma.
Ammas namni hundinuu hojjechaa jira. Waraanni dargaggoota bilisaan hojjechuuf deeman jira, waanuma fedhes ta’u kan ati mormtu kana. Namoonni baay’een naannoo sana keessatti karaa itti daldala gosa adda addaa ijaaruu danda’an kan yaadan yoo ta’u, isaan keessaa tokko tokko kan guddifachaa jiru, kaan immoo kan qulqullinni oomishaa dabalaa jirudha. Amma YouTube irratti sagantaaleen haasawa uumamni tokkotu jira, yeroo raabsichi maallaqa siif hin kaffalchiifnetti, dinagdee sana keessatti caasaa baasii sanaan waan sagantaa haasawa halkan gara galgalaa fakkaatu akkamitti akka hojjetan adda baasan.
Kana eenyullee akkamitti furuu danda'a? TikTok banee A Few Good Men irra caalaan isaanii bilisaan ilaaluu osoon danda'uu akkamitti fiilmii arganna? Yoom akkan Instagram banuun danda’u waan homaa hin fakkaatu, hanni IP’s baay’ee waan babal’ateef uumamtoonni namoota beekamoo bitaa fi mirgaa waliin viidiyoo AI hojjechaa jiru. Dhimma waan qabu hin fakkaatu, namni cufus hin jiru. Rakkoon raabsaa akkas guddaadha.
Sirrii dubbatte. Gama biraatiin, dhugumatti deebii salphaadha. Qabiyyee namoonni akka arguu barbaadan taasisi. KPop Demon Hunters ilaalaa jechuu kooti. Tarii fiilmii aartiidhaan ajaa’ibsiisaa ta’e kan ati argite ta’uu hin oolu. Garuu qabiyyee muuziqaa gaarii, seenaa hawwataa, waan haaraa fi haaraa kan kanaan dura argan irraa adda fakkaatu uumta, akkasumas fiilmii bara darbee isa guddaa ta’e kan baay’eedhaan jaallatamte qabda. Manneen fiilmii keessatti taphatamee hin beeku. Eeyyee, dhuma torban lamaaf mana fiilmii keessatti akka ture nan beeka-
Intala koo waliin deeme. Innis- .
Hanga ammaatti fiilmiin guddaan bara 2025 fiilmii Netflix ture. Sun waan dhuguma Hooliwuud itti hin madaqnedha. Ilaalaa, sababni inni hamma ture guddaa ta'eef, nan amana, mirkanaa'aa, fiilmiin sun gaarii turee fi kana hunda, garuu dhugumatti YouTube, miidiyaan hawaasaa, fi Spotify qabiyyee sana afuufuu fi dhuguma dhaqqabummaa saffisiisuu irratti dhiibbaa guddaa qaban jedheen yaada.
Wantoota argitan keessaa tokko sun natti fakkaata jechuu kooti. Hit yeroo kamiyyuu caalaa guddachaa dhufeera. Rakkoon jiru isaan xiqqaachaa fi fagoo ta’uu isaaniiti. Sababni Netflix nama hunda caalaa milkaa'eef dhukaasa baay'ee goolii irratti fudhachuu isaaniiti. Kanaafuu, kun hundi kan deebi’u yoo Ellison milkaa’uu barbaade, dhukaasa baay’ee dabalataa goolii irratti fudhachuu qaba, sababiin isaas kun daldala baay’ee cimaadha, garuu ammas milkaa’ina qabaachuu dandeessa.
Eeyyee.
Atidhukaasa baay'ee goolii irratti fudhachuu fi qabiyyee toonii tokko kan guyyaa tokko tokkoon namoota bobbaasu uumuu qofa.
Tole, Sooressa, ani miira qaba aniifi ati waa’ee waliigaltee kanaa waggoota dhufan keessatti yeroo baay’ee, yeroo baay’ee raggaasifamuu fi sana booda raawwii irratti qilleensa’aa ta’ee dubbachuuf jirra. Decoder irratti waan argamtaniif baay'ee galatoomaa.
Na qabaachuu keessaniif galatoomaa.
Waa'ee kutaa kanaa gaaffii ykn yaada qabduu? decoder@theverge.com irratti nu rukutaa. Dhuguma email hunda dubbisna!
