आयज हांव उलयतां शिशिर मेहरोत्रा कडेन, जो सुपरह्यूमनचो सीईओ आसा — तीच कंपनी आदीं ग्रामरली म्हणून वळखताले, जी अजूनय तिचें मुखेल उत्पादन.
शिशिर पयलीं युट्युबाचो मुखेल उत्पादन अधिकारीय आशिल्लो, आनी तो स्पोटिफायच्या संचालक मंडळांत आसा. तो एक आकर्शक मनीस, आनी आमी प्रत्यक्षांत ही मुलाखत एक म्हयनो वा तितलेच आदीं थारायल्ली, आमी एआय विशीं उलयतले आनी तो सॉफ्टवॅर, प्लॅटफॉर्म आनी क्रिएटिव्हिटीक कितें करता तें सामकें व्यापकपणान सांगतले अशें समजून.
Verge ग्राहक, तुमकां तुमचे पॉडकास्ट मेळटात थंय तुमकां जायरात मुक्त Decoder चो एकमेव प्रवेश मेळटा हें विसरूं नाकात. हांगा मुखार वचचें. सबस्क्राइबर न्हय? तुमी हांगा सायन अप करूंक शकतात.
Then things really took a turn. फाटल्या वर्सा ऑगस्टांत फाटीं, Grammarly हांणी Expert Review नांवाचें एक खाशेलपण धाडलें, जें तुमकां AI-क्लोन केल्ल्या “तज्ञ” कडल्यान बरोवपाची सुचोवण्यो मेळोवंक दिताली आनी The Verge आनी हेर आउटलेटांतल्या रिपोर्टरांक त्या तज्ञांनी आमचो आस्पाव आशिल्ल्याचें कळ्ळें. तातूंत म्हजो आस्पाव आशिल्लो.
आमचीं नांवां अशें वापरपाक कोणेंच केन्नाच परवानगी मागली ना आनी हाका लागून जायते पत्रकार रागान भरिल्ले — प्रतिभावान तपास पत्रकार ज्युलिया आंगविन इतली अस्वस्थ जाली की तिणें ताचेर क्लास ऍक्शन मुकद्दमो दाखल केलो. सुपरह्यूमनान हाका जाप दितना पयलीं ईमेल आदारीत ऑप्ट आउट ऑफर करून मागीर हें खाशेलपण पुरायपणान मारलें. शिशिरान माफी मागली, आनी तो परतून माफी मागता तें आयकूंक मेळटलें.
ह्या सगळ्या वेळार शिशिर अजूनय दाखोवन डिकोडर रेकॉर्ड करपाचो आसा काय कितें असो प्रस्न म्हाका पडटालो, कारण निर्णय घेवपा विशीं आनी एआय आनी प्लॅटफॉर्मांचेर म्हजे प्रस्न अचकीत पयलीं परस खूब कठीण दिसले. ताच्या श्रेयाक ताणें केलें आनी ताणें तें भायर चिकटयलें. हें संवाद कांय वेळार ताणून गेल्लें, आनी लोकां खातीर एआय कसो काडपी दिसता हाचेर आमी मतभेद आसात हें स्पश्ट. पूण हें हांव आतां ताणून उडोवचो ना.
ठीक आसा: शिशिर मेहरोत्रा, सुपरह्यूमनाचे सीईओ. हांगा आमी वतात.
लांबाय आनी स्पश्टताये खातीर ही मुलाखत हळूच संपादीत केल्या.
शिशिर मेहरोत्रा, तूं सुपरह्यूमनचो सीईओ. डिकोडरांत तुमकां येवकार.
म्हाका मेळिल्ल्या खातीर आभार.
तूं हांगा आसा म्हूण म्हाका खोशी जाल्या. तुमी हांगा आसात हाचें म्हाका मात्शें अजाप जालां. कांय प्रस्न कितें आसतले तें तुमकां खबर आसा अशें म्हाका दिसता, पूण तुमी तें केलें हें म्हाका खरेंच खोशी जाल्या. म्हाका एआय विशीं जायते प्रस्न आसात, लोकांक एआय विशीं कशें दिसता, आनी मागीर तुमी व्याकरणांत सुरू केल्लें एक खाशेलपण, जें तुमचें एक उत्पादन आसा, जें लोकांक एआय विशीं खूब भावनां जाणवतालें. म्हणजे आमी तातूंत भितर सरपाचे आसात.
Let’s start at the start. सुपरह्यूमनाची मालकी व्याकरण आनी कोडा आसा. तुमचे कडेन कंपनींचो एक गट आसा. फकत सुपरह्यूमनाची रचणूक आनी तुमच्या सगळ्या उत्पादनांचें बेगीन वर्णन करात.
सुपरह्यूमन हो एआय मुळ उत्पादकता संच. लोक जंय काम करतात थंय आमी एआय हाडटात. फाटल्या वर्साच्या निमाणे कडेन आमी आमच्या कॉर्पोरेट संस्थाचें नांव व्याकरणांतल्यान सुपरह्यूमन अशें बदललें. आमी तें केलें कारण आमी कितें करतात ताचो व्याप्ती मात्सो रूंद जाला. आनी म्हणून Grammarly व्यतिरीक्त, जो सगळ्यांचो आवडीचो बरोवपाचो सहाय्यक आसा, आतां आमचे कडेन कोडा नांवाची डॉक्युमेंट स्पेस आसा, आनी मेल नांवाचो एक सामको लोकप्रिय ईमेल क्लायंट आसा.
आमी सुपरह्यूमन गो नांवाचें नवें उत्पादन बाजारांत हाडलें. गो हें प्लॅटफॉर्म आसा जें तुमकां तुमी खंयच्याय सुवातेर काम करतात थंय थेट सक्रिय आनी वैयक्तीक एआय मजतीचें जाळें हाडटा. देखून व्याकरणाची वळख आशिल्ल्या लोकां खातीर तुमी गो चो विचार करूं येता की ती मुळावी कल्पना घेवन कोणाकूय व्याकरणीक सारकेच काम करपी एजंट बरोवपाक मेळटात. तुमचो विक्री एजंट, तुमचो आदार एजंट, हेर, तुमी काम करतात थंयच तुमचे वांगडा काम करपाक सगळे मदत करूंक शकतात.
चडशा एआय साधनांक वागणुकेंत व्हड बदल करचो पडटा अशी मुळावी कल्पना. तुमी काम करतात थंय आमी एआय हाडटात. आमच्या उत्पादनांतल्यान, आमी दर दिसा सुमार दशलक्ष वेगवेगळे अॅप्लिकेशनां आनी एजंट पळयतात. आमी तुमच्या अणभवांत एआय विनाशिलतायेन भरसतात, देखून तुमकां एआयचो विचार करचो पडचो ना.
व्याकरणीक लागून आमी वर्सां सावन अशें करतात. आनी आतां आमी तें उगडटात म्हणजे कोणाकूय सुपरह्यूमन गो कडेन ताचेर उबारूं येता.
तुमी आनी हांव कांय सप्तकां आदीं रावले आनी आमी उलयिल्ली एक गजाल म्हळ्यार व्याकरण, चडशा लोकां खातीर, कीबोर्ड म्हणून व्यक्त जाता. It shows up on your phone and your documents. तुमी Google Docs सारकिल्या गजालीं कडेन काम करतात हाची खात्री कशी करची तें सोदून काडपाक तुमी खूब वेळ घालतात.
तीं सगळीं उत्पादनां तुमी वर्णन करतात तेच तरेन AI एकठांय करतात. म्हाका दिसता तुमी एआय घालपाच्या बिंदूच्या बरोबर, तुमच्या कर्सराच्या बरोबर दवरला. तुमकां व्हडलो फरक कितें?
पयलें म्हणल्यार तातूंतले खूब थोडे प्रत्यक्षांत तें खासा बरे तरेन करतात अशें म्हाका दिसता. मुठीभर करतात. पूण हांवें सांगिल्ले प्रमाण आमकां दिसाक लाख युनिक अॅप्स दिसतात.व्याकरणाचेर विचार करपाची पद्दत म्हणल्यार सगळेकडेन रावपी तुमचो सहाय्यक. तुमी वेब अॅपांत आसूं येतात. जीमेल आसूं येता, गूगल डॉक्स आसूं येता, कोडा आसूं येता, नोशन आसूं येता.
तुमी डेस्कटॉप अॅपांत आसूं येतात. तो Apple Notes आसूं येता, तो Slack आसूं येता, तो तुमी वापरतात तो खंयचोय अॅप आसूं येता. तो दरेक मोबायल अॅप्लिकेशन आसूं येता. आमी, त्या दरेका ऍप्लिकेशनां खातीर, तुमी कितें करतात तें पळोवपाचो, तुमकां आनी ऍप्लिकेशनाक अप्रत्यक्ष अशे तरेन टिपणी करपाचो आनी तुमचे वतीन बदल करपाचो योग्य मार्ग सोदून काडला. आनी तें सगळेकडेन करप होच प्रस्ताव.
As you jump from tool to tool, there are different types of AI in each one. चडशांक प्रत्यक्षांत तें ना. हांवें सांगिल्ले प्रमाण आमी दिसाक लाख अद्वितीय पृष्ठभाग पळयतात. आनी जे करतात तांकां एक एकत्रीत अणभव अशें दिसना. देखूनच आमचे कडेन सुमार 4 कोटी दिसपट्टे सक्रिय वापरपी आसात आनी ते खातीर ते आमचो वापर करतात.
तुमी काम करतात त्या सगळ्या सुवातींनी पळोवन, त्या सगळ्या सुवातींनी तुमकां मेळूं येता अशा विंगड विंगड साधनां परस तुमचें साधन चड बुद्धीमान जातलें अशें दिसता.
हय, चड बुदवंत जावप हो ताचोच एक भाग हें निश्चीत. जायत्या जाणांक, तो फकत तो एक वळखीचो अणभव जो खऱ्यांनीच तुमच्या कुशीकच काम करपी आभासी मनीस अशें दिसता.
तर अणभवाची सुसंगती काय ताचे बरे आनी उपेगी परिणाम?
हें दोनूय. व्याकरण सदांच हाजीर आसता हें खूब म्हत्वाचें आनी [तातूंतल्यान] खूब उंचेल्या दर्जाचे व्याकरणाचे परिणाम मेळटात. आमी उत्पादनाचे भागांत विभागताना आमी म्हणलें, “आमी व्याकरणाचो प्लॅटफॉर्म थर घेवन ताका प्लॅटफॉर्मांत रुपांतरीत करपाचे आसात.” ताका आमी गो म्हणटात. म्हणल्यार हेर लोकांक एजंट आनी अणभव तयार करपाक परवानगी दिवप, जे उच्च दर्जाचो अणभव दितात जो आमी तांकां सर्वव्यापी करूंक शकतात.
आसूं. I wanted to understand what you think that the sell of the tools is. म्हज्या फुडल्या प्रस्नांच्या संचांत तें खूब म्हत्वाचें अशें म्हाका दिसता.
दुसरी गजाल म्हाका खरेंच विचारपाची आसा ती एक प्रस्न हांव सगळ्यांक विचारतां, पूण हांगा दांव मात्सो चड आसा अशें म्हाका दिसता. निर्णय घेवपाची गजाल. तुमी निर्णय कशे घेतात? तुमची चौकटी कितें?
बरे निर्णय कशे घेवचे हाचेर आमचे जायते वेगवेगळे विचार आसात. हांवें बऱ्याच काळापयलीं Eigenquestions नांवाचो एक खंड बरयल्लो, तो फकत योग्य उपाय न्हय, पूण योग्य प्रस्नाक फ्रेम कसो करतात? आमी वापरतात त्या संस्कारांच्या मळार सगळ्यांत शास्त्रीय विधी म्हळ्यार आमी करतात ती गजाल म्हणल्यार डोरी आनी पल्स, जी निर्णय घेवपाचे प्रक्रियेंत गटविचारांतल्यान सुटका मेळोवपा खातीर प्रतिसाद आनी मतां घेवपाचो एक मार्ग.
पूण हांगा व्याकरणांत वा ताचे आदीं कोडांत वा ताचे आदीं हांव युट्युब वा गूगलांत काम करतना वा अशेंच पंगडांक विचारल्यार घडये ते दोग चड चड उल्लेख जातात.
हें खंय वता तें पळोवंक मेळटा. हें वेव्हारांत हाडूंया. तुमी व्याकरणांत तज्ञ पुनरावलोकन नांवाचें एक खाशेलपण सुरू केलें जें मजकूर कसो सुदारचो हाचे विशीं सुचोवण्यो तयार करतालें. तातूंत तज्ञांच्या सल्ल्याचो संश्लेशण केल्लो. तातूंत हेर जायत्या नांवां मदीं म्हजें नांव वापरिल्लें: पत्रकार केसी न्यूटन आनी ज्युली एंगविन, तुमी लायनींतल्यान सकयल वचूंक शकतात; बेल हुक थंय भितर आशिल्ले, जें आपल्याच तरेन हास्यपूर्ण आसा.
हें करपाक तुमकां आमचीं नांवां वापरपाची आमची परवानगी ना. तुमचे कडेन नांवाच्या कुशीक ल्हान ल्हान चेक मार्क आशिल्ले, तातूंतल्यान तें कशें तरी अधिकृत आसा अशें दिसतालें. लोकांक हें आवडलें ना, म्हाका हें आवडलें ना, आनी तुमी वैशिश्ट्य काडून उडयलें. तुमकां परवानगी नाशिल्ल्या नांवां सयत हें वैशिश्ट्य सुरू करपाचो निर्णय आनी वैशिश्ट्य सुरू करपाचो निर्णय सांगात.
आमी ह्या विशीं थोडें उलयतले अशी अपेक्षा आशिल्ली, देखून हाचेर म्हजे जायते वेगवेगळे विचार आसात.
पयलें म्हणल्यार हांव म्हणटलो की ह्या दिसांनी तज्ञ आनी कल्पना निर्माण करप्यां खातीर हो संवसार कितलो आव्हानात्मक आसा तें हांव समजतां आनी मानतां. तुमच्या सारकिल्या लोकांक, तुमी सांगिल्ल्या सारकिल्या लोकांक भागीदार जावन हांवें एक लांब करिअर केला. आमी तांचे खातीर अंडर-डिलिव्हरी केल्या अशें जाणवून म्हाका खोलायेन वेदना जाली. आनी ताचे खातीर म्हाका खरेंच माफी मागपाक जाय. आमचो हेतू असो नाशिल्लो.
तुमी उलयतात त्या विशिश्ट वैशिश्ट्याचेर, आमी ताचेर चड उलयतले हाची म्हाका खात्री आसा, पूण फकत उच्च पातळेचें दृश्य दिवपा खातीर, ताचे विशीं म्हजी नदर अशी आसा की वैशिश्ट्य बरें वैशिश्ट्य नाशिल्लें. तज्ञां खातीर बरें न्हय, वापरप्यां खातीर बरें नाशिल्लें. तें एक फामाद पुरून दवरिल्लें खाशेलपण आशिल्लें. ताचो वापर सामको उणो आशिल्लो. फाटल्या सप्तकांत तुमी ताचो उल्लेख केल्लो आनी ताचेर उलयिल्लो. कोणाकूय तो एके तरेचो सोदपाक लेगीत म्हयने लागले. सगलेंताका खरेंच कसलोच फरक पडना. आमी खूब खूब बरे तरेन करूंक शकतात. I believe we can and we will do better.
आमी ताका बरोच बेगीन मारपाचें थारायलें. उल्लेखनीय म्हणल्यार मुकद्दमो जावचे पयलीं बऱ्याच आदीं कांय प्रतिसाद आसतना आमी ताका मारपाचें थारायलें आनी अशे तरेचे. फकत तें एक बरें खाशेलपण न्हय. आमच्या रणनिती प्रमाण तें चुकीचें आशिल्लें. आमी ताचे फाटल्यान वचपाची पद्दत नाशिल्ली. आमच्या प्लॅटफॉर्मांत तज्ञांनी कसो वांटो घेवचो अशें आमकां दिसता हाचेर आमची खूब बरी नदर आसा, आनी हांव ताचे विशीं खूब चड उत्सुक आसां.
सुपरह्यूमनांत कितले लोक काम करतात?
सुमार 1,500.
म्हणल्यार 1500 लोकां मदल्या कितल्या जाणांनी हें खाशेलपण सुरू करपाचें थारायलें?
तो एक ल्हानसो पंगड आशिल्लो. घडये तो एक प्रोडक्ट मॅनेजर आनी एक दोन इंजिनियर आसले.
तुमच्या निर्णय घेवपाचे प्रक्रिये भितर जंय तुमी योग्य प्रतिसाद मागला आनी मागीर गटविचार केला हाची खात्री करपाचो एक मार्ग वर्णीत केलो, थंय परवानगी नासतना लोकांचीं नांवां वापरल्यार तांकां पिशें जातलें अशें केन्नाच दिसलें ना?
घडये हांवें फाटीं सरून ह्या पंगडाक कितें प्रेरणा मेळ्ळी आनी ते कितें करपाचो यत्न करताले आनी कितें उणें पडलें हाचेर उलोवपाक जाय. ते कितें करपाचो यत्न करताले ताचे पासून सुरवात करूंया. वापरप्यांक कितें जाय अशें आमी पळयतात आनी तज्ञांक कितें जाय अशें आमी पळयतात हाचो तांचेर खूब प्रभाव पडलो.
वापरप्यां पासून सुरवात करूंया. एआयचो निमाणो मैल म्हणून व्याकरणीक जायते जाण उलयतात. ते म्हणटात, “तुमी काम करतात थंय सगळेकडेन तुमचो व्याकरण शिक्षक तुमच्या कुशीक आसता अशें दिसता.” आनी इतले आमचे वापरपी अशीं गजाली म्हणटले, “तुमच्या व्याकरण शिक्षकाच्या बदलाक म्हज्या जिवितांतले उरिल्ले सगळे लोक म्हजे वांगडाय आसूं येतात जाल्यार कितें दिसतलें?म्हाका दिसता म्हजो विक्री मुखेली म्हजे कुशीक बसून सांगचो की हांव चुकीच्या उत्पादनाची शिफारस करपाक लागलां.म्हाका जाय म्हजो आदार व्यक्ती म्हज्या कुशीक बसून म्हणपाक जाय, ‘हांव ह्या मनशाक ईमेल करपाचो आसा आनी तुमकां कळपाक जाय की तांकां फाटल्या सप्तकांत व्हडलो आदार प्रस्न आशिल्लो आनी तुमकां जाय तांचे कडेन उलोवचे पयलीं तें मान्य करात.’”
That’s the core ethos of what we’re building. Grammarly घेवन ताचो विस्तार करप म्हणल्यार हे हेर जायते अणभव तुमचे वांगडा येतात. त्या कांय लोकां खातीर तांकां प्रतिसाद जाय आशिल्ले लोक तेच तांकां आवडटात. संवसारांतले तज्ञ, ते लोक, जांकां ते उंच पळोवपाचो यत्न करतात आनी मॉडेलिंग करपाचो यत्न करतात. आयज एलएलएम कडेन तें करपाचो यत्न करतात. ते चॅटजीपीटी आनी क्लॉडा कडेन वचून म्हणटात, “निलाय म्हज्या बरपावळी विशीं कितें विचारतलो?” वापरपी कितें करपाचो यत्न करतालो हाची प्रेरणा तीच आशिल्ली.
दुसरे वटेन तज्ञ कितें करपाचो यत्न करताले तें आशिल्लें. आमी हांगा आमची रणनिती तयार करतना, व्याकरणीक प्लॅटफॉर्मांत रुपांतरीत करतना, हाचेर विचार करतना हांवें पयलेच खेपे फोन केल्ले लोक तज्ञांचो संच आशिल्लो. कांय नामनेच्या युट्युबरां कडेन उलयलो, खऱ्यांनीच नामनेच्या पुस्तक लेखका कडेन उलयलो आनी तांणी सगळ्यांनी म्हाका एकूच सांगलें. सध्या भायर तज्ञां खातीर हो खरोच कठीण संवसार. जोडणी चालीक लावप खरेंच कठीण. तुमी पुस्तक लेखक आसल्यार तुमच्या फॅन्सांक पावपाचो तुमचो मार्ग म्हणल्यार तुमी फकत चडांत चड पुस्तकां उजवाडाक हाडटात. आनी तांणी सगळ्यांनी आमी कितें करतात तें आयकून म्हणलें, “पोरा, म्हज्या फॅन्सां कडेन चालू आशिल्लो संबंद तयार करप खरेंच अजापीत करपी आसतलें. तांणी म्हजें पुस्तक सकयल दवरल्यार कितें जाता? हांव अजूनय तांचे वांगडा आसूं येता आनी वाटेर तांकां मजत करूंक शकता?” संवसार तांचे आड स्थलांतरीत जालो, एआय ओव्हरव्यूज तांच्या ट्रॅफिकाचो एक गट चोरलो अशें दिसता आनी हेर. ताचे फाटल्यान वचपाचो हो खूब बरो मार्ग दिसता.
ताचे फाटली प्रेरणा तीच आशिल्ली. पंगड आनी खाशेलपणान डिलिव्हरी करूंक ना. ताच्या दोनूय वटांनी ताणें डिलिव्हरी केली ना, खरेंच. आमी वापरप्या खातीर बरोच उप-अनुकूल आशिल्लो आनी तज्ञा खातीर स्पश्टपणान उप-अनुकूल असो अणभव घेवन सोंपले. मुळावें कारण म्हणल्यार तुमी फाटल्या सप्तकांत सांगिल्लें एक गजाल, की तुमच्या प्रकाशीत वावराच्या निकालाचेर आदारून तुमी संपादक म्हणून कितें करतले तें डिस्टिल करप खरेंच कठीण. तें करप एआय खातीर खरेंच कठीण. We need your engagement for that to be a good feature.
देखून तांणी खास करून बरें नाशिल्लें कितें तरी सुरू केलें अशें म्हाका दिसता. तें करप आनी तातूंतल्यान शिकप हो प्रक्रियेचोच एक भाग, पूण तांकां तेंच दिसतालें.
निश्चीत. म्हजें नांव वापरपाक म्हाका कितले पयशे दिवचे अशें तुमकां दिसता?
एट्रिब्यूशनाचेर विचार करप आनी तोखणायेचो विचार करप आनी अशे तरेचें खरेंच म्हत्वाचें. एक तज्ञ म्हूण तुमचे कडेन इंटरनॅटाचेर केल्लो वेवसाय आसा. कल्पना अशी की जेन्ना तुमी सामुग्री भायर घालतात, म्हजे सयत, लोक ती वापरतात अशी आस्त बाळगता. तुमकां हेर लोकांच्या सामुग्रीचो संदर्भ दिवपाचो आसा. तुमकां लोकांनी तुमचे कडेन लिंक करचो अशें दिसता. तूं खरेंच,खरेंच आशा करतात ते करताना तुमकां श्रेय दितात. जेन्ना कोणूय तुमची सामग्री वापरता तेन्ना तांणी तुमकां आश्रय दिवचो? शॅर्त. आनी तुमकां आश्रय दिवपाक तुमचें नांव वापरचें पडटा.
एक वेगळी ओळ आसा ती म्हणल्यार, लोकांक तुमची तोखणाय करपाक मेळपाक जाय? And I think that is a very different standard. आनी आमी मुकद्दमो पळयलो. आदरपूर्वक दावे योग्यतायेबगर आसात अशें आमी मानतात. हें खाशेलपण म्हळ्यार तोखणाय ही कल्पना सामकी व्हडली ताण. दरेक उल्लेख खूब स्पश्टपणान आशिल्लो, “हें फकत ह्याच मनशा कडल्यान न्हय, तर ह्या विशिश्ट मनशाच्या एका विशिश्ट वावरांतल्यानय प्रेरीत जालां, तांकां परत मेळपाक स्पश्ट आश्रित केल्लो दुवो आसा.” ती त्या परिक्षेक [नक्कल करपाची] पयस आसा.
तुमचें काम वापरलां जाल्यार तुमकां श्रेय दिवंक जाय? हय, म्हाका दिसता तुमी करपाक जाय. तोच छान कंत्राट आसतलो. सदांच अशें जायना. तुमचें काम वापरतले आनी गुणधर्म न्हय अशे जायते उत्पाद आसात. We thought it was very important to attribute. म्हाका दिसता अशें मत आसतलें.
दुसरे वटेन उलटून वचूंक दितां–
थांब, हांव तुका परत तो प्रस्न विचारतां. माझ्या सादृश्याचो वापर केल्यार म्हाका कितले फारीक करचे पडटले?
आमी तुमची तोखणाय करपाक शकूंक फावना, काळ. We did not. आमी तुमचें काम वापरतात जाल्यार, खंयचेंय LLM उत्पादन वा खंयचेंय उत्पादन तुमचें काम वापरता जाल्यार, तांणी तें तुमकां आश्रय दिवचें आनी तांणी तुमकां परतून लिंक करचें. इंटरनॅट कशें काम करपाक जाय हाचे खातीर आमचे कडेन आशिल्लो तो मनीस करार. खरेंच म्हत्वाचें. तुमी एलएलएम कडल्यानय सोदतात तो मानक आसूंक जाय.
हांगा तुमी विचारतात तो एक सामको वेगळो प्रस्न, जो म्हाका दिसता चड म्हत्वाचो. हांव खरेंच हांगा ह्या खाशेलपणाची राखण करपाक ना. म्हाका दिसना हें एक बरें खाशेलपण. ह्या लायनीक लागीं रावपाचो यत्न करीना. म्हाका दिसता आमचो मुखेल ध्येय म्हणल्यार युट्युबा सारको खूबसो प्लॅटफॉर्म तयार करप. तुमी आमच्या प्लॅटफॉर्माचेर आसपाक निवडूंक जाय. तुमकां विस्वासांत घेवपी अणभव वेंचून काडपाक आनी तयार करपाक मेळपाक जाय. तुमी तुमचें वेवसायीक मॉडेल वेंचचें. तुमी तुमचें बिझनेस मॉडेल वेंचतना तातूंत तुमच्या योगदाना खातीर तुमकां पगार मेळपाक जाय. आमी काम करतात तें मॉडेल. खरेंच म्हाका थंयच आसपाक जाय.
तुमी म्हणटात तुमी हांगा वैशिश्ट्याचो बचाव करपाक नात अशें आयकता. फकत एक सेकंद तुमकां कालक्रमांत घालपाचो आसा. हें खाशेलपण सुरू जालें. हें खरें. आमी ताचो सोद लेगीत घेवंक कांय वेळ लागलो, आनी ताचेर कथा बरयली. उपरांत तो उडून गेलो. हेर जायत्या जाणांनी ताचेविशीं कथा बरयल्यो.
नकारात्मक प्रसिध्दीक तुमचो पयलो प्रतिसाद म्हणल्यार लोकांक ईमेल ऑप्ट-आउट दिवप जंय म्हाका म्हजें नांव वापरचें न्हय जाल्यार हांव सुपरह्यूमनाक ईमेल करून म्हणूंक शकतालो, “कृपा करून म्हाका भायर काड.” मुकद्दमा उपरांतच तुमी हें खाशेलपण बंद केलें.
तें खरें न्हय निलाय. मुठीभर तज्ञां कडल्यान पयली कागाळी आमी आयकली. तांणी म्हणलें, “I’d like to opt out of the feature,” आनी तांणी मागलां तें आमी संबोधीत केलें. आमी मागीर बसले आनी त्या खाशेलपणाचेर खर नदर मारली आनी प्रामाणीकपणान सांगपाचें जाल्यार हांव ताचेर वेळ घालूंक नाशिल्लो. हांव येवन पळयलें आनी म्हणलें, “आमचे खातीर ही ऑफ स्ट्रॅटेजी.”
मुकद्दमो जावचे पयलीं आमी तें बरोच सकयल देंवोवपाचें जाहीर केलें. आमी तें सकयल देंवयपाचें कारण म्हणल्यार हें सगळें रणनिती, आमी कितें करपाक सोदतात तें न्हय. आमी निर्मात्यां वांगडा अशें काम करपाक सोदना. तुमकां आसपाक जाय अशें आमी एक प्लॅटफॉर्म तयार करतात अशें आमकां दिसता. तुमी तुमचें काम कशें घेवंक शकतात आनी सगळेकडेन लोकां खातीर तें हाजीर आसा हाची खात्री करपाक शकतात हाचेर आमी आशेन उपायाचे भाग आसात अशें आमी मानतात. त्या रेशेक खंयच लागीं आसप हें आमचें ध्येय नाशिल्लें. पूण हें खाशेलपण बरें नाशिल्लें, देखून आमी तें सकयल काडलें.
तुमी म्हणटात तें तुमकां ऑफ स्ट्रॅटेजी. वैशिश्ट्य स्पश्टपणान धाडलें. ताणें शिपिंग केल्ल्या वेळार ताका ऑन स्ट्रॅटेजी कित्याक लागून?
त्या वेळार पंगडाक आपूण तशें करतात अशें दिसतालें. ते वापरप्यां कडेन पळयताले आनी ते वापरप्यांच्या गरजेचेर लक्ष केंद्रीत करताले, ती म्हणल्यार, "ह्या खिणाक एक तज्ञ म्हाका प्रतिसाद दिवंक शकतालो जाल्यार बरें. म्हज्या विक्रेत्यान म्हाका प्रतिसाद दिवंक मेळ्ळो जाल्यार बरें. म्हज्या आदार व्यक्तीन म्हाका प्रतिसाद दिवंक मेळ्ळो जाल्यार बरें. म्हज्या मूर्तीन म्हाका प्रतिसाद दिवंक मेळ्ळो जाल्यार बरें. ह्या तज्ञान म्हाका प्रतिसाद दिवंक मेळ्ळो जाल्यार बरें." स्वताक, वापरप्यां कडेन आशिल्ली प्रेरणा खरेंच बरी अशें म्हाका दिसता, आनी तज्ञ आनी निर्मात्यांक झुकपाक हांव प्रोत्साहन दितलों अशें म्हाका दिसता. ही एक व्हडली संद.
ताचे खातीर मोल $0 आसल्यार ते तातूंत कित्याक झुकतले?
ना, मोल $0 न्हय हाची खात्री करप आमचें काम आसूंक जाय. आमी तुमकां जाय–
म्हाका कितले फारीक करपाक जाय अशें तुमकां दिसता?
स्पश्टपणान सांगपाचें जाल्यार, जेन्ना तुमी करतातएजंट हाडपाक काम करप, तो क्राफ्ट करप, आमच्या प्लॅटफॉर्माचेर घालप, मागीर ताचे खातीर तुमकां पगार मेळपाक जाय. जशें युट्युब सारकिले प्लॅटफॉर्म कशे काम करतात.
अर्थशास्त्रांतल्यान म्हाका चलोव. “ठीक आसा, निलय पटेल तुमकां व्याकरणांतल्यान भितर सल्लो दिवंक शकता” अशें म्हणपाक मेळपी प्लॅटफॉर्म सुरू केल्यार त्या प्लॅटफॉर्माचे अर्थशास्त्र कितें? तें करपाक म्हाका कितले पगार मेळटले?
आमी आतां हें बिझनेस मॉडेल तयार करतात. आमच्या स्टोरांत सध्या हाचे खातीर फारीकणी मॉडेल आसा जें 70 / 30 येणावळ विभाजन आसा जें हेर जायते उत्पाद कशे करतात ताचे सारकें आसा. असो एजंट बांदपाक वचपाचो आसल्यार आयज तें करपाक मेळटा. पयलींच अशे जायते तज्ञ आसात. आनी तोच आमच्या रणनितीचो मुखेल भाग.
तुमचे कडेन ती पद्दत पयलींच आशिल्ली जाल्यार म्हजें नांव फुकट वापरपी दुसरी पद्दत कित्याक बांदची?
त्या वेळार आमचे कडेन वेवस्था नाशिल्ली. आनी तीं सामकीं वेगळीं खाशेलपणां. The team that built Expert Review, they were trying to address this need, they just missed.
कितले फावटीं म्हजें नांव वापरलें?
कायदेशीर केस आशिल्ल्यान खरेंच त्या प्रकारच्या गजालींचो तपशील दिवंक मेळना, पूण मुळांतूच सगळ्यां खातीर तो सामको उणो आंकडो आशिल्लो. ह्या खाशेलपणाचो वापर सामको उणो आशिल्लो.
नांवांचो एक थारायिल्लो गट आशिल्लो काय? फकत ईथरांतल्यान नांवां वेंचून काडप आशिल्लें काय? यादस्तीकपणान मतिभ्रम करपी नांवां आशिल्लीं काय?
लोकप्रिय एलएलएमांतल्यानच तें आयलें. तर तो सारकोच अणभव तुमकां मेळटलो, जर तुमी क्लॉड वा जेमिनी वा चॅटजीपीटी कडेन येवन म्हणलें, “तुमी हें बरप घेवंक शकतात, ताचेर प्रतिसाद दिवपाक चड उपेगी पडपी लोकांची शिफारस करूं येता, तांचीं चड मनोरंजक कामां घेवन ताचो वापर करून म्हाका प्रतिसाद दिवपाचो यत्न करूं येता.”
मातशें सांगपाचें जाल्यार, वापरप्यां खातीर बरें करपाक तें खरेंच कठीण खाशेलपण आनी ती गरज प्रत्यक्षांत पावोवपाक तुमच्या सारकिल्या लोकां वांगडा काम करचें पडटलें.
तुमी कितले फावटीं लोकांचीं नांवां वापरतात हाचो ट्रॅक केलो?
आमी सगळ्यो वेगवेगळ्यो संवादां नक्कीच लॉग केल्यात, हय.
म्हणल्यार म्हजें नांव कितले फावटीं दाखयलें वा केसी न्यूटनाचें नांव दाखयलें, वा अशें कितेंय असो रेकॉर्ड तुमचे कडेन आसा खरो?
तशें टॅग केल्लें ना, पूण आमी तें मुकद्दमा खातीर स्पश्टपणान तयार करचें पडटलें.
पत्रकार ज्युलिया अँग्विनान क्लास-ऍक्शन मुकद्दमो दाखल केला. जायते मार्ग आसात जे वचूंक शकतले. दावे योग्यतायेबगर आसतात अशें तुमी सांगलां. दावे योग्यतायेबगर आसात अशें तुमकां खात्री करपा खातीर तुमच्या वकिलांनी कितें सांगलें?
वकिलांनी कितें सांगलें? खरें म्हणल्यार तें सामकें स्पश्ट. ही सामान्य मनशाची चांचणी, ती सामकी स्पश्ट. It’s just not impersonation. जेन्ना तुमी वैशिश्ट्य पळयतात, तेन्ना पॅनलाच्या वयल्या आनी सकयल दर एका दुव्या कुशीक एक उक्तावण आसा, तातूंत खूब स्पश्टपणान सांगलां की हीं ह्या लोकां कडल्यान प्रेरीत आसात. तातूंत स्पश्टपणान सांगलां की ह्या लोकां कडेन आमचो कसलोच संबंद ना, तोच फुडार. मातशें सांगपाचें जाल्यार हांव ताचो बचाव करपाचो यत्न करीना, तें एक बरें खाशेलपण म्हणून. म्हाका ह्या लायनीचेर आसपाक जायना.
घडये हांव एक सेकंद फाटीं सरून म्हणूंक शकतालो, अशी परिस्थिती पळोवपाची ही पयलीच खेपेची गजाल न्हय. हांव गूगलांत पंगड चलयतालो — युट्युब पंगड चलयतालो. हांव युट्युबाचेर पावलो तेन्ना आमकां त्या वेळार व्हायकॉमाचो व्हडलो मुकद्दमो आशिल्लो, एक खूप खूब पळयल्लो मुकद्दमो आमी जिखलो. आमी प्रत्यक्षांत सारांश निर्णयाचेर जिखले. आमी कायदेशीर बार पुरायपणान हुंपले. पूण आमी स्वताक धरून दवरिल्लो मानक असो न्हय.
आमी तें पळयलें आनी कायद्यान आमकां हें करपाची गरज ना, पूण आमी आनीक खूब कितें करपाचें निवडलें. हेर लोकांनी तांचे वतीन अपलोड केल्ली सामुग्री निर्मात्यांक मेळटली हाची खात्री करपाचो एक मार्ग म्हणून आमी सामुग्री आयडी सुरू केला. आमी एक उक्तो सृजनशील कार्यक्रम सुरू केलो, जो, म्हाका खबर आसा तितलो, अजूनय उक्त्या येणावळीचो वाटो आशिल्लो एकूच प्लॅटफॉर्म आसा जो भायर आसा.
कायदेशीर मानक हो पळोवपाक योग्य मानक अशें म्हाका दिसना. हांव ताचे लागीं पावपाचो यत्न करीना. आमी ताचे सकयल पार करूंक नात हें म्हाका सामकें स्पश्ट दिसता, पूण ताका कसलोच फरक पडना. आमी त्या मानकाक लागीं रावपाचो यत्न करीनात. काम करपाक आमकां निर्माते जाय. आमच्या प्लॅटफॉर्माक काम करपाक तांचे बिझनेस मॉडेल जाय, आनी YouTube चेर घडिल्ल्या गजालीं कडेन तें सामकें सारकें आसा.
I have a lot of thoughts about YouTube. हांव तुमकां युट्युबा विशीं विचारतां. व्हायकॉम प्रकरणाचेर म्हाका खूब विचार आसात. गूगल आनी युट्युब हांचे कडेन जें घडलें तातूंतलें बरेंचशें इंटरनॅट आनी आयज आमी वळखतात त्या इंटरनॅटाचेर धोरणाची बुन्याद. तें एआय खातीर बदलत आसा. म्हणजे म्हाका त्या गजाली विशीं तुमकां विचारपाचें आसा कारण हांवविचार करात तुमचो इतिहास आयज खास करून एआय विशीं लोकांक कसो दिसता हाचेर खूब उजवाड घालतलो.
निश्चीत.
म्हाका फकत ह्या आनीक एका वळीक रावपाचें आसा. तुमी म्हणटात “प्रतिकृती” पूण मुकद्दमांतलो दावो असो न्हय. ह्या मुकद्दमांतलो दावो म्हळ्यार न्यूयॉर्क आनी कॅलिफोर्नियाचो कायदो, जातूंत कंपनींक लोकांचीं नांवां आनी वळख वेवसायीक हेतू खातीर वापरपाक तांच्या संमती बगर बंदी घाल्या. आनी अशें, हांगा तुमकां हांगा वेवसायीक हेतू आशिल्लो खरो. तुमी सॉफ्टवेअर विकताले आनी आमच्या नांवां वयल्यान प्रेरणा घेवन नांवां दिसतालीं.
हांव ह्या मुकद्दमांत ना. हांवें वर्गांत नांव नोंद करूंक ना. वर्गाक प्रमाणीत जावंक ना. हांव तुमचेर अजून खटलो दाखल करूंक ना अशें उतर दितां. पूण सरळ नक्कल करपा परस बार सामको वेगळो. वेपारी हेतून उपमाचो उपेग करप. आनी तुमी म्हणटात तें मेरिटाबगर, आनी तुमी तें खंयच खासा संबोधीत केल्लें हांवें पळयलें ना.
मुकद्दमा खातीर आनी न्यायालयीन केशी खातीर कायदेशीर वाद सोडचे पडटले. म्हाका दिसता ताचे विशीं आमची नदर अशी की थंय आशिल्लो कामाच्या संचांत एक फामाद प्रमाणीत एट्रिब्यूशन आशिल्लें जें हेर खंयचेंय उत्पादन करतलें अशा बाराच्या बऱ्याच वयर आशिल्लें, ग्रहाचेर दरेक एलएलएम कितें करता आनी अशे तरेचे. आनी स्रोताक आदार दिवपा भायर खंयच्याय तरेन नांव आनी सारकेंपण वापरपाक लागीं आयलें ना.
तुमी पयलींच सांगलां की हें खाशेलपण वायट आसा, देखून हांव तुमकां हाचेर चड हात मारचो ना, पूण ताचेर म्हजें नांव घालून तयार जाल्लें संपादन हांव वाचतां, जें फकत वायट. हांव अक्षरशः हें संपादन केन्नाच दिवचो ना. तातूंत म्हणलां हांवें “सध्या हें लाँच कित्याक म्हत्वाचें तें रेखांकित करपाक शकता अशे भावनीक वा दांव आदारीत उतरां घालून मथळ्याचे दांव वाडोवचे.” हांव 15 वर्सां वयर संपादक जावन आसां. हांवें अक्षरशः केन्नाच अशें कांयच सांगूंक ना.
कित्याक तें तुमी पिन केलें. तुमी तुमची संपादन शैली निमाण्या कामांतल्यान उक्ती करूंक शकतात अशी कल्पना, म्हाका फकत दिसता ती शक्य ना. त्या शेवटाक कामांतल्यान परतून येवन “ते आदीं एडिटिंग पास कितें आशिल्लो?” तें बरें करपाक तें करचें पडटा. तुमी बसून म्हणचें पडटलें, “हांगासर हांव हीं गजालीं कशीं संपादीत करतलों.” आनी म्हाका दिसता ती सेवा तुमी दिवंक शकतात आनी ताचे खातीर तुमकां पगार मेळूं येता. आनी आशेन आमी एक प्लॅटफॉर्म जंय तुमी तें करपाक निवडटात.
म्हणल्यार, तुमचे कडेन वैशिश्ट्यांत कोणाचीं नांवां वापरतात हाची टिपणी केल्ली वळेरी ना, पूण तुमचे कडेन वैशिश्ट्य वापरपी सगळ्यांचे लॉग आसात, त्या लॉगांत नांवां आसात अशें मानून, आनी तुमी सोदून काडल्यार तें पुरवण करूंक शकतले अशें तुमी मानतात.
आमकां विचारतले हाची म्हाका खात्री आसा. हय.
ती वळेरी दिवंक मेळटली अशें तुमकां दिसता?
आमकां विचारतले हाची म्हाका खात्री आसा. आमी पळयतले.
कारण ह्या मुकद्दमा वयल्यान वचपाचो एक मार्ग म्हणल्यार फकत म्हणप, “खरें म्हणल्यार ती मागपाक वचना मेरेन आमी ज्युलियाचें नांव केन्नाच वापरूंक नाशिल्लें” अशें म्हाका दिसता. जशें OpenAI न्यूयॉर्क टाइम्साच्या मुकद्दमाक जाप दिता तेन्ना म्हणटा, “तुमी बेकायदेशीर अशें सांगिल्लीं कामां करपाक तुमी आमकां खासा प्रवृत्त केल्या बगर अशें केन्नाच जालें ना.” आनी हांगा तुमकांय तेंच भायर आसा. तुमी म्हणूं येतालें, “खरें म्हणल्यार तुमी आमकां विचारले बगर आमी तुमचें नांव केन्नाच निर्माण करूंक ना.” तें मुखार आयलां काय?
आमच्या बचावांत जायत्यो गजाली आसात, जांकां हांव कव्हर करचो ना, पूण ह्या वादाची मुळावी गजाल अशी आसची ना अशें म्हाका दिसता. आमी जें केलें तें इंटरनॅटाचेर आशिल्ल्या सामुग्रीचें सामान्य एट्रिब्यूशन असो वादाची मुळावी गजाल.
हें हांवें सामकें विशिश्टपणान विचारपाचें कारण म्हणल्यार, “अरे, आमी प्रत्यक्षांत तुमचें नांव केन्नाच वापरूंक ना,” तुमकां वेगळे सुवातेर दवरता, “अरे, आमकां एट्रिब्यूशनाच्या मोला विशीं वेगवेगळीं भावनां आसात.” हो प्रस्न हांव विचारता तितलो खरपणान विचारपाचें कारण म्हणल्यार लोक उत्पादन वापरतात काय ना वा नांवां केन्नाच दाखयलीं काय ना हें संरक्षण अशें म्हाका दिसना. म्हाका दिसता तीं फकत क्लियर कट, बाइनरी ऑन वा ऑफ. “तुजें नांव केन्नाच दिसूंक ना, तुका आमचेर खटलो दाखल करपाक मेळना.” तुमी म्हणटात डिफेन्स म्हणल्यार, “अरे, एट्रिब्यूशन अशें काम करचें न्हय.”
तुमी YouTube चेर मुखेल उत्पादन अधिकारी आशिल्ले, आनी YouTube ची व्याख्या निर्मातो एट्रिब्यूशन घोटाळ्यांनी केल्ली आसा. दर वर्सा रिएक्ट व्हिडियो विशीं आनीक एक घोटाळो जाता. दर वर्सा कॉपीराइट वापरा विशीं आनीक एक घोटाळो जाता, मार्केस ब्राउनली कडल्यान एआय निर्मातो करून फकत ताचे दशलक्ष व्हिडियो चलोवन ताचे दृश्य चोरूं येतात काय ना हाचेर.हें युट्युब निर्मातो पर्यावरण प्रणालीचें सार.
आमी ही काणी बरयतना ह्या खाशेलपणाचेर युट्युबान कशी प्रतिक्रिया दिली तें तुमकां खबर आसा? तांणी म्हाका तांच्या एआय लायकनेस डिटेक्शन सिस्टमाचो सुरवातीचो पूर्वावलोकन करपाक आपयलो, कारण तांकां खबर आशिल्लें की तें तांचे खातीर बरें प्रेस जातलें. तुमी अजूनय युट्युब चलयताले जाल्यार अशें खाशेलपण केन्नाच भायर सरपाक दितले?
It’s interesting the way you just described it. पयलीं तुमी वर्णन केल्ल्या कांय जाणांक, रिएक्ट व्हिडियोचें वर्णन घोटाळे अशें करप हो ताचें वर्णन करपाचो एक खूब मनोरंजक मार्ग. कारण म्हाका दिसता–
अरे, ते एकदम घोटाळे.
तुमची व्याख्या म्हाका समजली. तशेंच ते अविश्वसनीय रितीन लोकप्रिय आसात आनी ताका लागून एक पुराय प्रकारचो सामुग्री तयार जाला. लायकनेस डिटेक्शन, कंटेंट आयडी, तीं सगळीं निर्मात्यां खातीर विलक्षण साधनां आशिल्लीं. म्हज्या पंगडान हेच कल्पनेन कंटेंट आयडी साधन तयार केलें.
कोणेंय मार्केस ब्राउनलीक तशें केलें आनी तांणी ताचे व्हिडियो कॉपी करून दवरले जाल्यार मागीर तुमी तें साधन वापरूं येता आनी ताका फकत तांचेर दावो करपाक वचूंक मेळना, पूण ताचेर पयशे जोडपाकय वचूंक मेळटा. तें आमी युट्युबा खातीर तयार केल्लें साधन, आनी म्हाका दिसता तें अविश्वसनीय रितीन लोकप्रिय जालां. आमी घोटाळो दिसता तें घेवन ताचे परस बरेच फुडें गेले. सुपर क्लियर म्हणल्यार कायद्या प्रमाण तें न्हय.
ना, कांय कायद्यांत कितें जाय तें म्हाका समजता, पूण सामुग्री आयडीचो वापर आनी कॉपीराइट संप जारी करप, जें हांवें अणभवलां, जर तुमी दुसऱ्या निर्मात्या आड निर्मातो म्हणून कॉपीराइट संप जारी केल्यार, ती एक अणुकेंद्रीय चाल, जी खर समाजीक आनी समाजीक परिणामां वांगडा येता.
स्पश्ट करपाक, तुमी सामुग्री आयडी वापरतात आनी तुमी तो मोनेटायझेशन खातीर वापरतात जाल्यार, तुमी संप जारी करीनात.
उजवें. पूण हांव म्हणटां YouTube अर्थवेवस्था रिट लार्ज व्याख्या केल्ली आसा आनी जायत्या तरांनी उत्पाद एट्रिब्यूशन आनी पेमेंट आनी मोनेटायझेशनाच्या प्रस्नां भोंवतणी बांदल्यात — दृश्य खंय व्हांवतात आनी पयशे खंय व्हांवतात.
सामुग्री आयडी ही एक तेजस्वी नवकल्पना कारण तातूंतल्यान लोकांक कांय दृश्य मेळटात आनी योग्य लोकांक पगार मेळटा. संगीता बगर युट्युब अस्तित्वांत ना. संगीत केन्नाच YouTube चेर आसल्यार प्रकाशकांक पगार मेळटा कारण कंटेंट आयडी संगीत वळखुपाक शकता आनी तांकां फारीक करूंक शकता. तें म्हाका समजता. पूण ती एक पद्दत जी एट्रिब्यूशनाचेर मागोवपाक शकता आनी मोनेटायझेशन दिता.
हांव फकत म्हणटां, युट्युबान केन्नाच कशें म्हणूंक शकतालें तें म्हाका दिसना, “आमी मार्केस ब्राउनलीक मार्केस ब्राउनलीक पयशे दिनासतना तुमचो व्हिडियो संपादीत करपाक दितले.” It wouldn’t exist in that ecosystem.
ना, तुमी फकत सांगलां. युट्युबान कितें केलें तें म्हणल्यार, “जेन्ना घडटा तेन्ना आमी तुमकां तें सोदून काडपाक आदार करतले,” पूण तुमी कोणाक तरी तें करपाक आडायना. तो एक सामको वेगळो मानक.
पूण लोकांक पगार मेळटा हाची खात्री तुमी करतात.
तुमी उपरांत खात्री करतात. To be clear, the idea of copyright is very different from a name and likeness claim. “अरे, म्हाका मार्केस ब्राउनली खरेंच आवडटा, आनी हांगासर तो सांगतलो अशें म्हाका दिसता” वा “निलाय विशीं कांय विनोद सांगूं” असो व्हिडियो तयार केलो जाल्यार हो एक सामको वेगळो मानक. YouTube खातीर मानक कॉपीराइट विशीं आशिल्लो, आनी तो कायद्याच्या पुरायपणान वेगवेगळ्या भागांनी नियंत्रीत केल्ल्या नेमांचो संच.
त्या प्रकरणांत, तुमकां दावो आसा, DMCA कायदो आसा जो तुमकां वचून तुमचो कॉपीराइट लागू करपाक परवानगी दिता. हांगा आमी खरेंच उलयतात तें अशें न्हय. पूण सारकें आसा तें तत्व म्हणल्यार दोनूय प्रकरणांनी कायदो आसता, आनी कायदो खरेंच सृजनशील बाराक पावना. म्हाका दिसता समाजाचें ध्येय, आमच्या सारकिल्या उत्पादनांचें ध्येय, तुमच्या सारकिल्या लोकां वांगडा काम करप, कायद्याचो चांचणी म्हणून वापर करप न्हय. ताचे परस बरे तरेन वचून आमचीं आवडीं जुळोवप, अशें तुमचें यश आमचें यश आसचें आनी तें आमचें ध्येय आसूंक जाय.
आमकां तें करपाची गरज आसा? ना, म्हाका दिसना ती गरज. आमी तें करपाक निवडटात कारण आमच्या गिरायकां खातीर योग्य उत्पाद तयार करपाचो हो सगळ्यांत बरो उपाय.
हांव पयलीं कॉपीराइट वकील आशिल्लो. हांव संवसारांतलो सगळ्यांत बरो कॉपीराइट वकील नाशिल्लो हें हांव खोशीन मान्य करतलों. कॉपीराइट आनी ट्रेडमार्क आनी नांवां आनी सारकेपण हांचे मदलो फरक लोकांक समजना हें म्हाका समजता. हांव म्हणटां की एआय ते फरक पयलीं परस बेगीन कोसळटा. युरोपीय देश आसात जे फकत उक्त्यान सुचयतात की तुमी कॉपीराइट कायद्याचो विस्तार करून सारको आस्पाव करचो.
म्हाका म्हज्या तोंडाक कॉपीराइट करपाक मेळपाक जाय, आनी मागीर ताचो अर्थ हांव सद्याच्या कायदेशीर खाला स्लाइड इन करूंक शकता2026 वर्सा अमेरिकेची काँग्रेस विस्तारीत सारकेपण संरक्षणाचेर थाराव हाडूंक शकता अशी आस्त बाळगचे परस शासन. ही एक गजाल सुचयतात कारण कॉपीराइट कायदो हो इंटरनॅटाचेर अस्तित्वांत आशिल्ली उण्या चड प्रमाणांत प्रबल नियामक चौकटी.
I look at the big social platforms like YouTube, Instagram, and TikTok, and they have built all these systems to respond to copyright law — specifically copyright, things that can be protected by copyright law, that can be monetized in different ways by copyright law. आमचीं सादृश्यां तातूंतली एक न्हय. आमचीं नांवां आनी तोंड तातूंतलें एक न्हय.
हय.
तुमकां करपाक मेळपी गजाली आनी करपाक जाय आशिल्लीं कामां सदांच चड वेगळीं जातलीं अशी सुवात हीच दिसता. तुमीच हालींच सगळ्यांत चड मोट्यान अणभवला. आनी “कायदो म्हणटा तें आसा आनी हांव कितें करचें तें आसा आनी आमी मदीं सकयल लायन सोदपाचे आसात” सोडून हेर कितेंय शिकलां काय कितें हाची म्हाका उमेद आसा.
कायद्यांक ताचेर आदार मेळटा काय कितें तें पळयतले. म्हाका खरेंच दिसता तो एक निर्मातो म्हणून एक कॅच-22. कॉपीराइट कायदो आतां शेंकड्यांनी वर्सां सावन वेगवेगळ्या रुपांनी आसा. संगीत रचनाक परवानो मेळिल्ले पद्दती भशेन ताची सुरवात जाली, मोझार्ट आनी बाख हांचे कडल्यान सुरू जाली. तेन्नासावन ताची वाड जाल्या. संवसारांतल्या चड करून दरेका देशांत सामकोच असोच दर्जो पावला.
भौशीकपणान उपलब्ध आशिल्लें काम घेवप आनी ताचो संदर्भ घेवंक मेळप, आनी ताची नकल करप हातूंत एक सामकी पातळ रेखा आसा. काम करपाचे सगळे संदर्भ नांवां आनी सारकेपणांचो वापर अशी व्याख्या केल्यार इंटरनॅट मोडटलें, तुमचो वेवसाय मोडटलो अशी कल्पना. तुमकां म्हाका संदर्भ दिवंक मेळचो नासलो. फाटल्या सप्तकांत एका शोंत वचून म्हजे विशीं कशें उलयलें?
फकत स्पश्ट करुंक — म्हाका पॉडकास्ट करांक सवा बेसबॉला भितर आसचें ना, पूण आमी तुमकां शोंत येवपाक एक एपियरन्स रिलीज सायन केलें.
शोचेर येवपाक. पूण हांव शोंत येवचे पयलीं तुमी म्हजे विशीं उलयिल्लें. अर्थांत तुमी आसूंक जाय–
तुमी शोंत येवचे पयलीं आमी तुमचे विशीं उलयिल्लें, पूण खरी मिडिया कंपनी जावपा खातीर आनी फ्लाय-बाय-नाइट न्हय आनी मागीर तुमच्या तोंडा विशीं उलयतना क्लिप वापरपा खातीर आमच्या वकिलांक रिलीज जाय. आनी तुमी ताचेर सायन करूंक ना जाल्यार ते म्हाका हो शो वापरूंक दिवचे नात, कारण फाल्यां तुमी दाखोवन “हांवें तुमकां म्हजें तोंड वापरपाची परवानगी दिवंक ना” अशें म्हणपा पासून तांकां राखण दिवपाची गरज आसा.
No, I understand that. म्हजो मुद्दो ताचे परस व्यापक आसा. तुमी जायत्या लोकां विशीं उलयतात आनी तो प्रवचनांतलो एक भाग. आमी कशे वावुरतात हाचो तोच एक भाग. तुमचे लेख लोकां कडेन लिंक जातले, तुमी तांकां श्रेय दितात. म्हाका दिसता तें खरेंच म्हत्वाचें. आनी खंयच्याय गजालीक आश्रय दिवप म्हणल्यार तांचें नांव आनी सारकेंपण वापरपा सारकें अशी रेखा काडली जाल्यार ती रेखा काडप ही सामकी कठीण.
परतून हें एक एट्रिब्यूशन न्हय. तुमी फकत कितें तरी तयार करून ताचेर म्हजें नांव घालें. हांगा कसलेंच एट्रिब्यूशन ना. हें हांवें केन्नाच सांगिल्लें कांयच न्हय. हें हांवें केन्नाच सांगपाचें न्हय. म्हज्या वावराचेर आदारून हांव केन्नाच अशें कितेंय सांगतलों अशी कल्पना तुमकां कशी मेळटली हाची लेगीत म्हाका खात्री ना. हांगा एट्रिब्यूशन ना. म्हजें नांव जोडून ह्या निकालाक पावोवपी काम अस्तित्वांत ना.
हांव परतून सांगतलों: वैशिश्ट्य आशिल्लें, “हांगासर एका विशिश्ट मनशा कडल्यान एका विशिश्ट कामान निर्माण जाल्ली सुचोवणी आसा.” सगळें स्पश्टपणान दाखयलां की ती एक सुचोवणी निर्माण जाल्ली–
थांब, म्हाका माफ करात. तुमकां दिसता द वर्जचो मुखेल संपादक आनी द व्हर्जकास्टचो सह-यजमान म्हूण म्हज्या भुमिकेंत हांव तात्काळपणाची म्हायती दिवपी आकर्शक मथळे तयार करपाचें म्हत्व भर दितां?
हांवें पयलींच सांगिल्लें की हें एक वायट खाशेलपण. तुमी प्रस्न करतात तें न्हय.
You’re telling me there’s attribution and I’m just wondering what the attribution is.
फकत उरिल्लें वाचात. तातूंत बरयलां, “तुमच्या कडल्यान ह्या कामाचेर आदारीत आमी विचारलें–”
ना, फकत म्हणटा, “ही सुचोवणी निलय पटेलाच्या ‘द व्हर्जकास्ट’ ह्या पुस्तकांतल्यान प्रेरीत जाल्या.” हांव तुमकां The Vergecast चेर वचन दितां, हांवें तो शो बरोच तेंप होस्ट केला. हांवें केन्नाच म्हणूंक ना, “सध्या हें लाँच कित्याक म्हत्वाचें तें खंयच्या भावनीक वा दांवांचेर आदारिल्ल्या उतरांनी रेखांकित करूं येता?” द व्हर्जकास्ट हो स्मार्टवॉच विशीं मथळे संपादीत करपाचो शो न्हय, सगळ्यांत पयलीं.
समजता, हय.
म्हणल्यार तुमी अ कडल्यान ब मेरेन कशे पावले तें म्हाका खबर ना आनी मागीर तुमकां तें एट्रिब्यूशन कित्याक दिसता तें म्हाका खबर ना.
तुमी वचून वाचपाचें आसलें जाल्यारकोणाचेंय काम, तें ऑनलायन दवरचें-तुमी हें तुमच्या शोंत सगळो वेळ करतात-आनी म्हणटात, “हांवें ह्या मनशाचें काम वाचलां आनी हांगा आतां तातूंतल्यान म्हजो निश्कर्श,” ती सुचोवणी एट्रिब्यूशनांतल्यान निर्माण जाल्ली काय ना हें तुमी थारावचें. हांवें सांगिल्लें म्हाका दिसता ती वायट दर्जाची सुचोवणी. हांव ताचो बचाव करपाचो यत्न करीना. थंय आमी अशें उलोवपाक सोदतात अशें म्हाका दिसना. पूण प्रस्न, जेन्ना तुमी काम उजवाडायतात तेन्ना मनीस आनी एआय ताचो वापर करून हेर सुचोवण्यो, हेर छाप निर्माण करूंक शकतले? तांकां शक्य आसा, आनी तांणी तें श्रेय दिवपाक तुमकां आवडटलें.
पूण त्या मनशान केल्लें काम न्हय. हांव तयार करतलों अशें तुमकां दिसताली ती गजाल मतिभ्रम करून मागीर ती म्हाकाच सांगतात अशें म्हणप, म्हाका कसलोच फायदो दिना. ताका लागून प्रत्यक्षांत हेर लोकांक हांव दिवंक शकतालो तो फायदो उणो जावं येता. तोच म्हज्या मेंदवांत आशिल्लो डिस्कनेक्ट. हें कित्याक एट्रिब्यूशन आसा हाची म्हाका खात्री ना.
जर हांव अशें आसत जाल्यार, “हांवें शिशिरा कडेन उलयलें आनी हांगासर तो कितें म्हणटलो,” तें सांगपा परस सामकें वेगळें, “हांवें ताचें सगळें काम वाचलां आनी हांवें क्लॉड वा चॅटजीपीटीची खंयचीय बेगीन आवृत्ती फकत कितें तरी तयार करपाक सांगलां आनी ताचेर ताचें नांव घालतलों.” थंय कितें तरी अर्थपूर्ण वेगळें आसा. आनी तें मान्य करपाक तुमी तयार आसात अशें दिसना.
ना हांव न्हय. दुसऱ्याच्या कामाचेर आदारीत सुचोवणी निर्माण करप... फकत तें करपी मनशाचें सादें काम वापरचें हें सामकें स्पश्ट. तुमच्या शोचेर दुसऱ्याच्या वावराचेर आदारीत सुचोवणी तयार केली आनी तुमी म्हणलें, “हांवें ह्या मनशाचें काम वाचलां आनी ताचे वयल्यान म्हजी छाप हांगा आसा, तांचो अर्थ असोच आशिल्लो अशें म्हाका दिसता,” ताचेर आदारीत एक पुराय शो बांदूं येता. म्हणजे सदांच बरोबर मेळना. तुमी टिप्पणी करतात त्या लोकां विशीं तुमी सदांच बरोबर अशीं गजाली सांगनात.
उजवें. पूण ती कल्पना हांव तांकां दिवंक ना. ती कल्पना स्पश्टपणान म्हजी.
ह्या वावराचेर आदारीत ह्या खाशेलपणान विकसीत केल्ली ही सुचोवणी अशें खाशेलपण खूब स्पश्टपणान सांगलां.
तुमकां एक वेगळोच प्रस्न विचारूं. युट्युबा सावन आतां मेरेन पुराय स्वीपांत हाचेर म्हाका उमेद आसा. एनबीसी न्यूजाची एक पोल आसा जी आतांच आयल्या, लोकांक एआय विशीं कशें दिसता. आनी ताची जाप वायट. लोकांक एआय विशीं वायट दिसता. एआय आयसीई फाटल्यान आनी फकत डेमोक्रेटिक पक्षाच्या मात्शें वयर मतदान करता. हें एक कठीण स्पॉट आसपाक जाय, हें -20 धारणा.
म्हाका दिसता ताचें कारण म्हणल्यार तें इतलें काडपी आनी मोल नाशिल्ल्यान. हाची तुळा हांव युट्युबा कडेन करतलों, जें जायत्या जाणांक बरेंच काडपी दिसतालें. तुमी युट्युबा विशीं, साउथ पार्क परवानगी नासतना युट्युबाचेर आसूं येता काय ना हाचेर एक पिच कॉपीराइट झूज झगडलें आनी व्हायकॉम तुमचेर खटलो दाखल करपाचो आशिल्लो. ती केस आकर्शक आशिल्ली कारण भौस निश्चीतपणान युट्युबाचे वटेन आशिल्ली.
अरे, ती ताची एक मनोरंजक याद.
ती केस हांवें कव्हर केली. ह्या प्रकरणांत हांव कायद्याच्या शाळेंत कॉपीराइट अभ्यास करतालो. भोवसंख्य लोक अशे आशिल्ले, "युट्यूब खरेंच उपेगी पडटा. आमकां ताचो मोग आसा. आनी ह्यो व्हड हॉलीवूड कंपनी सोंसतात." नॅपस्टराचेर उजो लागलो तेन्ना भौस रेकॉर्ड लेबलांचे वटेन नाशिल्ली. ते व्हड कंपनींचे वटेन नाशिल्ले. फायल शेअरींगचे वटेन ते आशिल्ले. कारण अर्थीक वा समाजीक खर्चाची पर्वा करिनासतना उपयुक्तताय इतली चड आशिल्ली. हाचे कडेन हांव फुडें फुडें वचूंक शकतालो. उबेराच्या मजुरी खर्चा विशीं दीसभर लोकांक सांगूं येता आनी ते अजूनय उबेर वापरपाचे आसात.
सोशल मिडिया प्लॅटफॉर्म किशोरवयल्या भलायकेक हानीकारक आसात काय ना, ते भुरग्यांक दुखोवपी दोशी डिझायन केल्ले उत्पाद आसात काय ना हाचेर सध्या एक चांचणी आसा. ती चांचणी आमी उलयतात तशी चालू आसा. सध्या जूरीक इम्पेनल केला, आनी लोक अजूनय ते प्लॅटफॉर्म वापरपाचे आसात कारण तांकां कांयच पडना.
व्हडल्या, मूर्ख गाडयांचो पर्यावरणीय खर्च — ट्रकांनी पर्यावरण इबाडटले, अमेरिकन लोक अजूनय ट्रक विकतें घेतले अशें दिसभर लोकांक सांगूं येता. तें आमी करपाचे आसात. एआय फकत काडपी अशें समजतात. आयसीई परस तो उणो मोगाळ. तें म्हाका पिशें. एआयचो काडपी स्वभाव पुराय उद्देगाक समस्या निर्माण करता हें तुमकां समजता? कारण तुमी सध्या ह्या वादांतल्या एका वादाच्या मदीं बसल्यात.
लोकांक एआय कित्याक भियेतात हाचे खातीर तुमी एक बरोच व्यापक दुवो काडटात अशें म्हाका दिसता.
म्हाका दिसता व्हड गिरायक उत्पाद कीतांच्या समाजीक खर्चाचेर मात करपाक खूब मोल दितात.
क्रमांक एक, एआय मुखार खूब आव्हानां आसात. संद खूब आसा. तो तुमच्या हेर चांचण्यांक पुराय करता खरो. ताणें इतिहासांतलीं कांय लोकप्रिय उत्पादनां तयार केल्यांत. आनी जायते लोक आसात जे तुमकां त्या खंयच्याय उत्पादनाक तांच्या थंड, मेल्ल्या हातांतल्यान काडपाक सांगतले.
म्हाका दिसता की सध्या एआय कडेन आव्हान म्हणल्यार लोकांच्या मनीसपणाच्या फुडाराची जाणविकाय, काम करपाची तांक आव्हान दिता. खरेंच तीं आव्हानां थंय. आमी हांगा उलयतात ती ओळ, प्रत्यक्षांत तुमी त्या मतदानांत ती वाचतात अशें म्हाका दिसना.
आयसीई सकयल एआय मतदान करता त्या मतदानांत तुमी कितें वाचतले?
लोक आपल्या नोकरे खातीर भियेतात.
तुमकां दिसता लोक फकत नोकरे खातीर भियेतात?
म्हाका तशें दिसता. म्हाका दिसता–
तें काडप हें तुमकां समजता? तुमी इंटरनॅटाचेर सगळ्यांच्या कामाची बेरीज घेतल्या आनी आतां ताचो वापर मनशाच्या आनी तांच्या नोकऱ्यांच्या जाग्यार कसलोच अर्थीक फायदो नासतना करपाचे आसात.
लोकांच्या नोकऱ्यांचे सुवातेर तातूंतल्यान मेळूं येता असो तो एक मार्ग निश्चीत. चडशे लोक अशे तरेन चिंततात अशें म्हाका दिसना की तातूंतल्यान तांच्या नोकरेची सुवात कशी मेळूं येता. म्हाका दिसता ते ताचेर चुकीचे आसात. म्हाका प्रत्यक्षांत दिसना की तातूंतल्यान जितली नोकऱ्यो निर्माण जातले तितले नोकऱ्यो बदलतले. ताचें एक कारण म्हणल्यार एआय विशीं विचार करपाचें आमचें मॉडेल म्हणल्यार तें लोकां कडेन हाडप आनी तांचें काम वाडोवप. तुमकां अलौकिक जावपाक आदार दिवपी उत्पादन म्हणपाक आमकां आवडटा. देखून म्हाका दिसता ते ताचेर चुकीचे आसात.
पूण तुमी म्हाका विचारतात जाल्यार इतलें उणें पोल कित्याक जाता, तें कॉपीरायटराक “आतां म्हाका ताची गरज पडची ना” अशें दिसता म्हणून. तो विक्रेतो म्हणटा, वा एक आदार व्यक्ती म्हणटा, “एक एजंट म्हजें काम करपाक शकतलो काय कितें असो प्रस्न पडटा.” ताचो नांव आनी सारकेपण हांचे कडेन कितें तरी संबंद आसा अशी कल्पना म्हाका दिसता ती एक बरीच व्हडली ताण.
तुमी एका वादाच्या मदीं बसल्यात जंय जायते लोक तुमचेर आपलें काम आपणायिल्ल्यान तुमचेर पिशें जातात. तुमी एड एजन्सींतले कॉपीरायटर आसल्यार — एजन्सींतले जायते कॉपीरायटर म्हाका खबर आसात — ते म्हणटात, “तुमी म्हजें सगळें काम घेतलें.” तुमी न्हय. “एआय कंपनींनी म्हजें सगळें काम प्रशिक्षण खातीर घेतलां आनी आतां ते म्हजे सुवातेर येवपाचे आसात आनी कोणाकूच पगार मेळूंक ना.” हॉलीवूड मुळांतूच अशें आसता, “ह्या खातीर आमकां कोणूच पयशे दिना.” टम्बलराचेर बरोवपी लोक म्हणटात, “आतां ओपनएआय लोकां खातीर पोर्नी फॅनफिक करपाचो आसा. तें आमचें काम आशिल्लें.तुमी आमकां कित्याक पगार दिलो ना?”
तुमी एकदम बरोबर सांगतात. सध्या सृश्टीकर्त्यांक खूब कठीण रस्त्याक तोंड दिवचें पडटा. फकत ह्या खाशेलपणाक लागून वा फकत ताज्या प्रगत एआयक लागून जालां अशें म्हाका दिसना. तांकां जायत्या वेगवेगळ्या कारणांक लागून कठीण फुडाराक तोंड दिवचें पडटा. पूण तुमी उल्लेख करतात तो मतदान व्यापक लोकसंख्येचो, आनी व्यापक लोकसंख्या निर्माते न्हय. व्यापक लोकसंख्येक नोकऱ्यो आसात, जांकां भंय दिसता की तांकां मेळची ना. ट्रक ड्रायव्हर आसूं, आदार दिवपी मनीस आसूं, तांकां तेंच भियेतात.
निर्मात्यांकय एआय कडेन प्रस्न आसा हें हांव उणें करीना. हांव फकत दाखोवन दितां की एआयची व्यापक छाप, ताचे कडेन आमचे कडेन आशिल्लें आव्हान, अशें तंत्रगिन्यान तांकां कित्याक मजत करूंक शकता आनी तांचें काम काडून घेवंक आडावंक ना हें समजून घेवपाक पुराय उद्देगान खऱ्यांनीच वायट काम केलां. आनी चडशे लोक फकत निर्माते न्हय.
तुमी निर्मात्यां विशीं कितें सांगतात ताका हांव हरकत घेना. हांव फकत म्हणटां चडशे लोक ताचेर ताण नात कारण तें तांचें काम न्हय. तांकां वैयक्तीक रितीन भियेना अशें न्हय.
ना, तूं कितें सांगता तें म्हाका समजता. हांव फकत दाखोवन दितां की चड करून दरेक व्हड तंत्रीक बदल कांय ना कांय तरेन काडपी जाला. गूगलान संवसारांतल्या सगळ्या पुस्तकांची परवानगी नासतना कॉपी केली, आनी मागीर आमचे कडेन गूगल बुक्स केस आशिल्ली, आनी ती केस गूगलाक जिखची पडली. आनी तांणी केलें. तांकां तें करपाक मेळ्ळें.
युट्युबा वांगडा व्हायकॉम केस गूगलाक जिखची पडली. गूगलाक परफेक्ट 10 आड गूगल इमेजेस केस जिखची पडली, जी घडये सगळ्या काळांतली सगळ्यांत उणी सहानुभूती वादी आशिल्ली, कारण ती एक पोर्न कंपनी आशिल्ली आनी गूगल सॉफ्टकोर पोर्नाचे गूगल इमेज लघुप्रतिमा करतालो. ती केस गूगल जिखपाचो आसा हें स्पश्ट दिसतालें, पूण तरी लेगीत तें जिखचें पडलेंकेस.
ही सगळी गजाल आयज मेरेन पूर्वतयारी आशिल्ल्या पद्दतीन बरीच तीव्र पातळेचेर दावो जाली, आनी आमी दावो करपाक वेळ घालतात अशें दिसना, “अरे, तुमी फकत म्हज्या तोंडाचो डीपफेक करून ताचो वापर अलीबाबाचेर हेडफोन विकपाक करूंक शकतात.” तुमी फकत कंपनी सुरू करून म्हणूं येता, “बरें, तें एट्रिब्यूशन, देखून हांव फकत म्हज्या उत्पादनाचेर फामाद लोकांचीं नांवां वापरून हीं संपादनां म्हणपाक वचतलों.”
थंय एक दुवो आसा जो म्हाका खूब प्रत्यक्ष दिसता, घडये फकत एक निर्मातो म्हणून, पूण तशेंच हांव हेर सगळ्यांक सादर करतलों जे म्हणटात हांगा बरोच काडपाचो खर्च आसा आनी गिरायक फायदे लागीं लागीं तितले स्पश्ट नात.
कांय कडेन म्हाका युट्युबाची उपमा आवडटा. ही एक बरी उपमा. कायदेशीर मानक हो उण्यांत उणो मानक कित्याक जावंक फावना हाचेर आमी आमच्या पंगडा कडेन उलयतां तेन्ना आमी मारपाचो यत्न करतात. तशेंच सांगतलों की आमी हांगा सुपरह्यूमनांत जें करतात तें ह्या लायनीक चड लागीं आसतलें अशी अपेक्षा ना. हेर उत्पादनां आसात जीं हे लायनीक सामकीं लागीं आसात. आमची मुळावी रणनीती म्हणल्यार तुमी वांटो घेवंक वा ना करपाक निवडूंक शकतात असो प्लॅटफॉर्म तयार करप. आमकां ती बारीक रेखा आसतली अशें म्हाका दिसना. म्हाका खबर ह्या प्रकरणांत आमी वायट खाशेलपण तयार केलें. वापरप्यांक वा तज्ञांक ताका बरो प्रतिसाद मेळ्ळो ना. म्हाका तें आवडना. त्याच कारणाक लागून मारलो, पूण हांगा बसून रावपाची अपेक्षा ना...
युट्युबाची उपमा: तुमी बरोबर सांगतात. युट्युब अस्तित्वांत आसपा खातीर व्हायकॉम प्रकरणाचेर दावो करचो पडलो. आनी जर ताचेर दुसरे वटेन दावो जाल्लो जाल्यार युट्युब अस्तित्वांत नासतालो. खरेंच म्हणल्यार चडशें इंटरनॅट अस्तित्वांत नासतालें. आनी म्हणून तशें दावो जालो अशी कल्पना, सगळ्यां खातीर एक जैत. समाजाक तो एक जैत आशिल्लो. म्हाका खरेंच दिसता तो युट्युबा खातीर एक जैत आशिल्लो. हांगा आमची अशी अपेक्षा ना. ही हांवें लागीं रावपाची ओळ न्हय.
एआय कंपनीं आड कॉपीराइट केशींचो एक गट आसा. आमच्या कंपनीन व्हॉक्स मिडियान एड टेकाचेर गूगलाचेर खटलो दाखल केला हें उक्तें करचें अशें म्हाका दिसता. ताचो एआय वा कॉपीराइट हांचे कडेन कांयच संबंद ना. दर खेपे उक्तें करतां म्हणून तें उक्तें करपाची गरज आसा अशें म्हाका दिसता. कॉपीराइट उल्लंघना खातीर व्हॉक्स मिडियान एआय लॅबांतल्या कोहेराचेर खटलो दाखल केलो. न्यूयॉर्क टाइम्सान ओपनएआयचेर खटलो दाखल केला.
ह्या कॉपीराइट केशींतली लाखांनी प्रकरणां उडत आसात. दर दिसा चड जातात. तातूंतलो एकलो दुसरे वटेन वचूंक शकतालो आनी हो उद्देग फेसप्लांट करपाक शकता. व्हडल्या एआय लॅबांतल्या एका लॅबांत कॉपीराइट केस हारल्यार कितें जाता अशें तुमकां दिसता?
तुमी म्हाका इंडस्ट्री पळोवपी कोण तरी म्हणून विचारतात काय म्हज्या सुपरह्यूमन भुमिकेंत विचारतात?
दोनूय.
म्हजी सुपरह्युमन भुमिका सरळ आसा. मॉडेल कितेंय करतात तें आमी वापरतले. आनी म्हणून मॉडेलांक निमाणे त्या वागणुकेक मर्यादा घालपाची गरज पडली जाल्यार मागीर तें तेंच. आमी मॉडेलांचेर बसतात. त्या केशीं मदीं आमीच आसतले अशें म्हाका दिसना. उद्देगाच्या नदरेन पळयल्यार म्हाका दिसता खरेंच कठीण केस, दोनूय दिकांनी. दोनूय वटांनी म्हाका खरी सहानुभूती आसा.
कॉपीराइट कायदो म्हणल्यार तुमी सांगिल्ले भशेन इंटरनॅटाक काम करपाक मेळ्ळां आनी कायदो कसो रेखा काडटा हाचेर सगळेच खोशी नात. तुमी बरोबर म्हणटात की YouTube हांणी त्या लायनीची नव्या पद्दतीन Viacom केसा आनी हेर तरेन चांचणी केली. OpenAI, Claude, आनी Gemini जें करतात तें नव्या पद्दतीन चांचणी करतलें. ताचे खातीर तांकां बरी ओळ मेळटली अशी आस्त बाळगता. आमी थंयच आसपाचे अशें म्हाका दिसना. त्या मुकद्दमांच्या मदीं वा ती ओळ खंय आसा तें सोदून काडपी आमीच आसचे नात.
टोकनाचो वाडपी खर्च गगनालागीं पावता जाल्यार, कारण अचकीत एआय कंपनींक सकयल्या प्रवाहांतल्या कॉपीराइट मालकांक व्हड प्रमाणांत परवानो शुल्क भरचें पडटा, जाल्यार तुमच्या वेवसायाचें कितें जाता?
आमकां खरेंच म्हत्वाचें दिसना कारण हें सगळें आमच्या सकयल आशिल्ल्या मॉडेलांत घडटलें. आमची स्वताची अस्तित्व म्हणून आमकां ताका कसलोच फरक पडना. एक नागरीक म्हूण म्हाका तें म्हत्वाचें. म्हाका दिसता तें खरेंच म्हत्वाचें. पूण आमचे खातीर लोक सुपरह्यूमनाचेर उबारपाचो यत्न करतात त्या प्राथमीक एजंटांचो हाचे कडेन कांयच संबंद ना हें म्हाकाय याद आसतलें. तज्ञ प्रकरण ही एक केस.
लोक आमच्या उत्पादनान कितें करतात तें म्हणल्यार ते वचून तांची विक्री पद्दत घेवन ती आपल्या विक्रेत्यांक वापरपाक मेळची म्हणून एजंटांत रुपांतरीत करतात. ते आपलीं आदार साधनां घेतात. ते तांचे कॅलेंडर घेवन खात्री करतात की तुमी ईमेल बरोवन म्हणटात, “फाल्यां 6PM वरांचेर मेळूंक शकता, उपकार करून तेन्ना हांव खरेंच मुक्त आसां हाची खात्री करात.”हांवें सांगिल्ले प्रमाण हो आमच्या वेवसायांतलो एक सामान्य भाग न्हय.
ना, हांव तज्ञ नियाळ भाग म्हणना. हांव म्हणटां तुमी वर्णन करतात, “म्हजें सगळें विक्री साहित्य घेयात, म्हजें कॅलेंडर घेयात,” जें तुमी म्हणटात त्या मॉडेला खातीर संदर्भांत लोड जाता, ना?
हय.
त्या मॉडेलांतल्या टोकनाचो वाडपी खर्च वाडलो कारण एआय कंपनींक अचकीत कॉपीराइट परवानो शुल्काचो एक गट फारीक करचो पडटा जाल्यार तुमच्या वेवसायाचें कितें जाता?
हांव तीं कंपनीं आसलीं जाल्यार म्हाका मेळपाचो उपाय म्हणल्यार तो खर्च सगळ्या वापरप्यां मदीं वांटपाक वचप न्हय. ती म्हायती वापरपा खातीर हांव वापरप्यां कडल्यान सदस्यताय घेवपाचो. तांकां आसपाक जाय आशिल्लें तें बिझनेस मॉडेल.
कितें जावंक जाय हाचे विशीं म्हजी वैयक्तीक नदर म्हळ्यार हांव चॅटजीपीटी वा जेमिनी वा क्लॉडाक येवंक जाय आनी हांव न्यूयॉर्क टाइम्सचो सबस्क्राइबर आसां हें सिद्ध करचें, आनी मागीर तातूंतल्यान म्हाका द न्यूयॉर्क टाइम्साक जापो मेळूंक जाय. आनी द न्यूयॉर्क टाइम्साक एक निवड करची पडटली, “म्हाका म्हजी सामग्री फकत म्हज्या सबस्क्राइबरांक वापरची अशें म्हाका दिसता काय ना?” पूण हांव तीं कंपनीं आसलीं जाल्यार हांव तेंच उतर दितलों.
All these cases are different. म्हणल्यार हांव हांगा सामान्यीकरण करतलों आनी तुमी म्हाका सामान्यीकरणा खातीर हल्लो करूंक शकतात आनी तें बरें. पूण मोट्या प्रमाणांत तांचे दोन ओळींत विभागणी जाली. एक आसा, तुमी वर्णन करतात ती गजाल, ती म्हणल्यार तुमी हांवें पयलींच तयार केल्ली सामग्री थूकतात, जशें सुनो बियोन्स गीत तयार करूंक शकता जें उत्पादनाचेर कॉपीराइट उल्लंघन आसा. हेर प्रकरणांचो संच जंय म्हाका खूब चड म्हत्वाचें दिसता–
तो इनपुटाचेर आसा.
तो इनपुटाचेर, तो प्रशिक्षणाचेर. आनी म्हणप, “तुमी परवानगी नासतना म्हजी सगळी सामग्री घेतली.” तेंय कॉपीराइट उल्लंघन. मॉडेल कंपनीं खातीर तें चुकीचें जालें जाल्यार फाटीं पळयल्यार तांची खर्चाची रचना बदलता. तुमी वर्णन करतात तीं प्रणालीं तुमी बांदूंक शकनात कारण मॉडेल स्वता–
ना, हांव ताका जाप दितालो. म्हणल्यार उत्पादन, एक कॉपीराइट कायदो ताचो आस्पाव करता. दुसर् या मनशाच्या कामाची चूक जावंक शकता अशें कितेंय तयार केल्यार मागीर तांकां दावो दाखल करूं येता, तो सकयल काडून उडोवंक मेळटा; जर तांणी तें सोडून दिवपाचें थारायलें जाल्यार, तुमी महसूल वांट्याच्या कराराचेर वा ताचे कडेन तुमकां कितेंय करपाक जाय आसूं येता तें वाटाघाटी करपाक निवडूंक शकतात. उत्पादन निवळ जाता. तुमी सांगिल्ले प्रमाण इनपुट क्लियर जायना आनी केशी खासा स्पश्ट रितीन सोडोवंक नात.
हांव मांडटालो तो मुद्दो म्हणल्यार हांव ते आसत जाल्यार इनपुटाचो खर्च घेवन सगळ्या वापरप्यां मदीं वांटून घेवचो ना. हांव मॉडेलांत फूट घालतालो. खरेंच तशें जालें जाल्यार हांव म्हणटलो, “बरें, तुका तुमची सामग्री थंय जायना. हांव फकत न्यूयॉर्क टाइम्साच्या सबस्क्राइबरां खातीर आशिल्ल्या मॉडेलाची आवृत्ती तयार करतलों आनी तांकां शुल्क घेतलों.”
तुमचो खाशेलो प्रस्न आशिल्लो, “तो खर्च एलएलएमांच्या हेर वापरप्यांक पावतलो काय?” सध्या अशें घडटा. त्या सामुग्री खातीर ते फारीक करतात. It is being passed to us. आमकां ताका म्हत्व आसा? उक्त्या मनान सांगचें जाल्यार, त्या वर्गांतल्या नवनिर्माणाची गती इतली चड आसा, थंय निर्माण जावपी फायदो इतलो चड आसा, की ना, ताका अपस्ट्रीम वापरप्यांक — वा आमकां, ChatGPT वापरप्यांक, मिथुन वापरप्यांक आनी हेरांक म्हत्वाचो ना. ताका लागून तांची वाड मातशी थांबूंक ना. केन्ना तरी जातलें? घडये. म्हाका खबर ना.
पूण म्हजो मुद्दो चडसो आशिल्लो की ह्या उत्पादनाच्या संवसारांत कॉपीराइट एकदम स्पश्ट आसा आनी कायद्यान ताका बरोच बरो आस्पाव केला; इनपुट कॉपीराइट इतलो स्पश्ट ना. हें बऱ्या कारणाक लागून स्पश्ट जावंक ना. मनीस जावन पुस्तक वाचून मागीर कितें तरी शिकून मागीर त्या गजाली विशीं उलयल्यार कितें जावंक जाय? आनी तो एक कायदेशीर प्रस्न, जाची न्यायालयांत बरी चांचणी जावंक ना.
म्हाका दिसना उद्देग तो खर्च घेवन फकत सगळ्या वापरप्यांक पावोवपाचो, पूण आमी पळयतले. जर जालें जाल्यार मागीर जाता आनी आमी ताका तोंड दिवचें पडटलें. Everybody will.
Most humans cannot infinitely scale to create trillions of dollars of enterprise value by reading one book. फरक असोच. त्या प्रमाणांत तें मोल मेळोवपाक चड करून जायत्या जाणांक पुस्तकाचीं प्रतीं घेवचीं पडटात आनी अर्थशास्त्र पातळ्ळां. प्रमाण म्हळ्यार फरक.
म्हाका समजता तो एक सामको न्याय्य वाद, की हो मनीस पुस्तक वाचपी सारको न्हय. उक्त्यान सांगचें जाल्यार थंय घेवपाची लायन अशीच. ती केस खंयच्याय तरेन सोंपता, तज्ञां खातीर योग्य जाप म्हणल्यार नव्या वेवसायीक मॉडेलाचो वेळ आयला अशें हांव मांडटलो. आनी म्हाका दिसता कल्पना म्हणल्यार तुमी सारकेच योग्य सुवातेर पावतले आनी...मिथुन राशींतल्यान येवपी दरेक क्वेरी खातीर तुमकां पेनी मेळटले. तो एक मार्ग निश्चीत.
जेन्ना हांव गेलो आनी लोकां कडेन आमी हांगा सुपरह्यूमनांत कितें करतात ताचेर उलयतना तांणी म्हाका सांगलें तें म्हणल्यार, "खरें म्हणल्यार, म्हज्या कामाची सवय जातकच म्हाका खरेंच पेनीं खातीर नुस्तें मारपाची इत्सा ना. म्हाका लोकां कडेन जोडणी तयार करपाची आसा. हांवें ती थंय भायर दवरपाक आनी दर एका वापराचो एक अंश पगार मेळोवपाक सामुग्री तयार करूंक ना. म्हाका प्रत्यक्षांत लोकां कडेन जोडपी उत्पादन तयार करपाक वचपाक जाय. म्हाका हें करपाचें आसा." तें करपाक युट्युब एक बरो मार्ग दिता. आमी कितें करतात तें म्हणल्यार सुपरह्यूमनान तें करपाकय एक बरो मार्ग दिवंक जाय.
ते विशीं तुमकां खासा विचारूं. हांव साउथ बाय साउथवेस्ट हांगा नाशिल्लो. आमकां एक ल्हान बाळक आसा. अंदूं हांवें भोंवडी केली ना, पूण इंस्टाग्राम पळयलो. इंस्टाग्राम आनी टिकटोकाच्या जादूंतल्यान साउथ बाय साउथवेस्टचो अणभव घेतलो.
तुमकां थंय साउथ बाय साउथवेस्ट हांगा एक सुट आशिल्लो. कांय व्हिडियो पळयले. इंस्टाग्रामाच्या एका हिंडोळ्याचेर आशिल्लें कॅप्शन... हांव फकत तुमकां कॅप्शन वाचतलों. हें साउथ बाय साउथवेस्ट हांगाच्या सुपरह्यूमन सुटांतल्यान. थंय खूब उलोवप जातालें. उलोवपांचो सारांश असो आशिल्लो, "एआय मनशाची सृजनशीलता, सहानुभूती वा भावना बदलूंक शकना. ताका लागून आमचीं सगळीं कामां घेवचीं नात, पूण आमी कशीं काम करतात ताचो नवो आकार दितलो. आनी एआय काळांत रुची आनी निर्णय पयलीं परस चड मोलादीक आसा." खंयच्या मेट्रीकाचेर मोलादीक? डॉलर आसात काय?
दर एका मेट्रीकाचेर मोलादीक.
खासा करून डॉलर. Dollars are what I pay my mortgage in. Is it dollars?
माफ करात, प्रस्न म्हाका समजलो ना.
जर म्हजी “रुच आनी निर्णय पयलीं परस चड मोलादीक आसा,” पूण ती असीम प्रतिकृती करपाकय येता आनी तुमकां दिसता म्हाका नवे वेवसायीक मॉडेल जाय वा दरेका निर्मात्याक नवे वेवसायीक मॉडेल जाय वा–
माफ करात, तातूंतल्यान तुमी व्हडली उडी मारली.
हांव चड डॉलर कसो मेळोवंक शकता? म्हजी “रुच आनी निर्णय पयलीं परस चड मोलादीक” जाल्यार अतिरिक्त डॉलर खंयच्यान येतात?
तर फकत सुपरह्यूमनाच्या टॅगलाइनाचेर स्पश्ट जावपा खातीर, आमी मानतात तें म्हणल्यार आमच्या सगळ्या वापरप्यांक तांचें काम वाडोवपाक मेळपी साधनां हाडून सुपरह्यूमन जावपाक आमी मदत करूंक शकतात. आमी लोकां विशीं विचार करपाची मुखेल पद्दत म्हळ्यार व्याकरण तुमचें काम तुमचे खातीर करीना. व्याकरण तुमकां एक बरो लेखक करपाक आदार करता. आनी तुमी अजूनय तुमचो निबंद उजवाडायतात, तुमी अजूनय तुमचो लेख घालतात. तुका अतीमानवी करप हें आमचें काम. आमच्या वापरप्यांक आमचें उतर अशें. बॅनर म्हणल्यार तेंच. तुमचो प्रस्न हो एक बरोच बरो प्रस्न.
बॅनराचेर बरयलां “रुच आनी निर्णय पयलीं परस चड मोलादीक.” हांव फकत सांगतां मोल आनी खंयचें मोल वाडटा आनी खंयचें मोल सकयल वता हाची व्याख्या करपाक.
तुमी Grammarly वापरतात आनी तुमी विद्यार्थी वा विक्रेते आसत जाल्यार, तुमची रुच आनी निर्णयच प्रत्यक्षांत निमाणें मोल मेळटा. तुमी चूक करची न्हय हाची खात्री करपाक आमी हांगा आसात. तुमी स्वताक शक्य तितले बरे तरेन सादर करतात हाची खात्री करपाक आमी हांगा आसात. तें बॅनर म्हणल्यार तेंच.
आमचें उत्पादन वापरपी आमचे कडेन 4 कोटी वापरपी आसात. तातूंतले भोवसंख्य वेवसायीक उद्देगांत काम करतात, ते विक्रेते, ते आदार दिवपी लोक, तें कोणाक संबोधीत करता. आनी आमी तांकां सांगपाचो यत्न करतात, "तुमी आमचीं उत्पादनां वापरतना तुमची नोकरी वचपाचो हुस्को करूंक नाकात कारण आमी तुमकां चड स्केल करपाक मदत करपाक हांगा आसात. आमी तुमकां तुमची बरी आवृत्ती जावपाक मदत करपाक हांगा आसात." That’s what that banner is about. आमचें उतर तेंच.
तुमचे खातीरय आमचो एक प्रस्ताव आसा निलाय, तो म्हणल्यार आतां तूं त्या सगळ्या लोकांचो त्या सहाय्यकां मदलो एक जावंक शकता. तुमच्या मदतीचो वापर करपाक शकतले अशी कल्पना तातूंतल्या जायत्यांक ना, पूण व्याकरणीक केल्ले भशेन तुमी तांचे कडेन तो संबंद तयार करूंक शकतात. लोक व्याकरणीक सगळो वेळ मूर्त रूप दितात: "हांव काम करतां थंय म्हज्या कुशीक बसपी म्हजो हायस्कूल इंग्लीश शिक्षक, ताका लागून म्हाका बरो जाता. ताका लागून म्हजो विस्वास आनी निर्णय झळकता."
ज्या लोकां खातीर तुमी म्हत्वाचे आसात तांकां तुमचो एजंट म्हाका आवडटलो. तांकां लागीं बसपी एजंट तयार करपाक मेळपाक जाय आनी प्रत्यक्षांत तुमकां तांच्या संपादका सारको दिसूंक शकता. आतां, तो बरो अणभव करपाक कांय काम करचें पडटलें. तुमच्या संपादन शैलीचें दस्तावेजीकरण कशें करचें तें तुमकां सोदून काडचें पडटलें, जाका लागून प्रत्यक्षांत बरो परिणाम मेळटलो, तुमी आदीं उल्लेख केल्ल्या प्रमाणें न्हय. पूण तें करपाक मेळटा जाल्यार तो संबंद तयार करपाक मेळपाक जाय. तुमकां ताची बांदावळ करपाक मेळपाक जायतुमकां जाय तशें ताचेर नियंत्रण दवरपाक जाय, आनी ताचेर पयशे जोडपाक मेळपाक जाय.
थांब, धरून राव. तुमकां समजता की तुमी म्हणटात म्हाका तशें करचें पडटलें कारण आयज मेरेन म्हज्या करिअरांत हांवें तयार केल्लें सगळें काम एआय कंपनींनी लुकसाण भरपाये बगर घेतलां.
हांवें तें विधान केल्लें ना.
किदें? तुमी म्हणटात म्हाका एक तज्ञ म्हूण कांय नवे वेवसायीक मॉडेल सोदून काडपाची गरज आसा आनी तुमच्या साधनाचेर म्हजो एजंट अपलोड करपाची गरज आसा आनी मागीर ताची जायरात करपाची गरज आसा की कितलेशेच लोक Grammarly वापरतात ताचे पासून 70 / 30 येणावळ विभागणी मेळटली, कारण म्हज्या प्रत्यक्ष कामाची कूड शून्य मोला मेरेन उणी जाल्या. हें एक बरोच कठीण विक्री.
निर्मातो अर्थवेवस्थेंत कितें बदललां हाचे विशींच्या दर एका प्रस्नाक कशी जाप दिवची तें सांगपाक हांव हांगा ना. ताका पळोवपाचो एक मार्ग म्हणल्यार निर्मातो जावपाचो मार्ग कठीण जाला. हें पॉडकास्ट युट्युब आनी स्पोटिफाय आनी अशे तरेचेर सोंपपाचें आसा अशें हांवें मानलां. निर्मातो जावपाचे मार्ग आसात जे सोंपें जातात. अशेय लोक आशिल्ले, जेन्ना युट्युब आयलो तेन्ना आमकां सगळ्यांक एकूच गजाल सांगली आनी तांणी म्हणलें, “आमकां समजना. आमचें बिझनेस मॉडेल थंय पेंचून आसा. आमी युट्युबाचेर कित्याक काम करचें?”
अशें पळयलें आनी ताचे सुवातेर बदल म्हणून पळोवपी लोक फुडाराक मुखार वचूंक नासतना निमाणे कडेन पावले. उक्त्यान सांगचें जाल्यार तुमी केलें. ह्या सगळ्या प्लॅटफॉर्मांचेर तुमी एक शो चलयतात आनी तो वेवसायांत रुपांतरीत करपाचो मार्ग तुमी सोदून काडलो. ती संद तुमकां दिसली आनी तुमकां कितें करपाक मेळटा ताचो विस्तार केलो.
आमी एआय कडेन त्या नदरेन पळयल्यार आनी म्हणटात, “एआय हांगा आसा आनी ताका लागून म्हज्या सद्याच्या अणभवांत येरादारी करपाची गरज आशिल्ल्या लोकांचो आंकडो उणो जाला,” तो पळोवपाचो एक मार्ग. ताका अशे तरेन पळोवपी कांय निर्माते आसतले. आमी ताका दुसरे वटेन पळयतले आनी म्हणटले अशी आस्त बाळगता की, “ह्या कांय प्लॅटफॉर्मांनी तुमकां वांटो घेवपाची एक मार्ग दितले, तुमची तज्ञताय घेवन ती लोकां मुखार अशे तरेन दवरपाची पद्दत दितले की प्रत्यक्षांत तांकां आदल्या काळांत जोडपाक मेळटा ताचे परस वेगळ्या तरेन मदत जातली.”
तो एक उजवाडाचो फुडार. खरेंच हांव म्हणपाचो यत्न करीना, तुका करचें पडटलें वा करचें न्हय. हें एक विस्ताराची संद. हेर खंयचीय कंपनी सामुग्री घेवन कितें करता ताचो बचाव करपाक हांव खरेंच हांगा ना. थंय जें घडटा तें थंय घडटा. I’m just saying निर्मात्यांक तो दबाव दिसता. आमी ताका वळखतात. एक संद आसा. हांवें एका निर्मात्यान सांगिल्लें की फकत फाटल्या वर्सा गूगल कडल्यान तांची ट्रॅफिक 50 टक्क्यांनी उणी जाल्या. एआय ओव्हरव्यू आनी हेर गजालींनी येरादारी 50 टक्क्यांनी उणी जाल्या अशें तांणी सांगलें. ते पुस्तकां विकतात.
तांकां म्हजी प्रतिक्रिया अशी आशिल्ली, “तें खरेंच सोंसता. तें खरेंच कित्याक सोंसता तें म्हाका समजता.” तशेंच हांव तांकां सांगतालो, "तुमी पुस्तक लेखक आसल्यार, लोकांनी तुमचें नांव गूगलाचेर सोदपाची वाट पळोवप हो तुमच्या तज्ञतेक मोनेटायज करपाचो सगळ्यांत उणो बरो मार्ग आसूंक जाय. देखून आतां तुमी बरें करतात तें आमी कशें घेवन लोकां मुखार वेगळे तरेन मोल निर्माण करपी पद्दतीन कशें पावोवंक शकतात हाचेर उलोवया."
घडये आमी एके तरेन करूं येता आनी वेगळ्याच तरेन मोल निर्माण करपी पद्दतीन लोकां मुखार पावूं येता. आनी घडये आमी तें अशे तरेन करूंक शकतात की तुमकां टन वाडपी काम न्हय आनी तुमकां नव्या प्रकारची संद हाडटा. आमचे सारके प्लॅटफॉर्म ती संद घेवपाक निवडपी लोकांक दिवपाचे आसात अशें म्हाका दिसता. सगळ्यांकच करचें ना.
सॉफ्टवॅर कंपनीचो सीईओ म्हूण तुमकां हें वाडोवंक शकता?
निश्चीत.
होच वाद हांवें आयकता फ्रंटियर मॉडेलां विशीं, आनी एआय कंपनीं विशीं आनी दरेका वर्गांत तांचो अदमती विस्तार. आनी मागीर तुमी SaaSpocalypse म्हणूं येता तें. तुमी तांकां विकतें घेतिल्ल्या टोकनांचेर तुमचें मार्जिन कित्याक दितलों, जेन्ना हांव फकत तांचे टोकन थेट विकतें घेवंक शकता आनी फकत क्लॉडा कडेन उलोवंक शकता? हांव फकत व्याकरणीक दिसपी कितें तरी वाइब कोड करून फारीक करचे बदला कित्याक चलयचो ना... काय, तुमी वर्साक 160 डॉलर सारके? हीच गजाल सॉफ्टवेअर इंडस्ट्री खातीर येवपी रिट लार्ज. तुमकांय तोच दबाव दिसता?
SaaSpocalypse हें सांगपाक सोंपें उतर न्हय. मात्शें ओव्हरस्टेट केलां. ताचेर म्हजी नदर दितां. सॉफ्टवेअर खूब आसा. सॉफ्टवॅर तयार करपाची तांक नक्कीच खूब खूब सोंपें जायत आसा. लोक सॉफ्टवॅर वापरपाक निवडटात हाचीं कारणां चड करून तें काम खासा बरे तरेन करता आनी ताचे कडेन चड करून नेटवर्क परिणाम आसता अशें म्हाका दिसता.
हांव तुमकां एक उदाहरण दितलों आनी हांव फकत गिरायक संबंद वेवस्थापन (CRM) चेर लक्ष केंद्रीत करतलों. लोक SaaSpocalypse पळयतात, ते वचून यत्न करतातसेल्सफोर्साक न्याय दिवपाक आनी म्हणपाक, "कोणूय सेल्सफोर्साक कित्याक फारीक करतलो? हांव फकत ताची म्हजी स्वताची आवृत्ती वाइब कोड करूंक शकतालो.” बरें, पयलीं म्हणटात, “कोणाकय सीआरएम कित्याक आसतलो?” आनी मागीर तांकां सीआरएम जाय जाल्यार ते सेल्सफोर्साक कित्याक फारीक करतले?
दोनूय प्रस्नांक जाप दितलों. सीआरएम कित्याक फारीक करप? जेन्ना तुमचे कडेन मनशांचे पंगड एकठांय काम करतात तेन्ना तांकां एकठांय काम करपाक सॉफ्टवेअर जाय पडटा. म्हाका एक विक्रेतो आसल्यार म्हजी सगळी विक्री तकलेंत दवरूं येता. म्हाका 10 विक्रेते आसल्यार घडये स्प्रेडशीटान करपाक मेळटलें. जेन्ना म्हाका 100 आसतात तेन्ना तांकां एकठांय दवरपाक सॉफ्टवेअर जाय पडटा. त्या सॉफ्टवेअराक आयज सीआरएम सॉफ्टवेअर म्हणटात. जेन्ना म्हजे वतीन विकपी 1,000 एजंट आसतले तेन्ना तांकां एकामेकां कडेन समन्वय सादपाचो मार्ग जाय पडटलो. वेगळें आसूं येता, पूण म्हाका दिसता तें म्हत्वाचें आसतलें. सेल्सफोर्स सारकिले उत्पाद कित्याक आसतले? Salesforce आसतलें काय कितें तें म्हाका खबर ना, पूण नेटवर्क इफेक्ट्साची शक्त खूब चड जावपाची आसा.
तुमी म्हणटले, “हीं उत्पादनां, जाचे खातीर हांव वेगवेगळ्या तरेन पर्यावरण यंत्रणेंत प्लग केल्लें उत्पादन वेंचून काडपाचो आसा.” लोक व्याकरणाची परतून बांदावळ कित्याक करतले? ते यत्न करतले हाची म्हाका खात्री आसा. म्हजी आस्त म्हणल्यार त्या वेळा मेरेन, तुमी काम करतात थंयच काम करपी सगळ्या उत्कृश्ट एजंटां खातीर आमी प्लॅटफॉर्म आसात आनी तुमकां [ना] सगळ्यांची प्रतिकृती करपाक वचचें पडना. म्हाका खात्री आसा की अशे लोक आसतले, पूण चडशे लोक आसचे नात अशें म्हाका दिसता. सॉफ्टवॅर उद्देग कसो फुडें वता हाचे खातीर तो एक म्हत्वाचो बाजी. सॉफ्टवॅराची गरज फकत वाडपाची आसा. नेटवर्क परिणामांचें म्हत्व फकत वाडटलें.
तुमकां दिसना की OpenAI, वा Anthropic, वा Google म्हणटले, "बरें, Grammarly हें सामकें उपेगी आसा. आमी सेकंदां भितर ताचे सारकें दिसपी साधन तयार करूंक शकतात आनी तें धाडूंक शकतात आनी तांचें उत्पादन मारूंक शकतात. ते फकत आमचे टोकन तरी विकतें घेतात. आमी फकत तांकां सामके सोंपेंपणान मारूंक शकतात.”
तें साधन तयार करपाची तांक खूब काळासावन अस्तित्वांत आसा. म्हणल्यार तें खरें आसलें जाल्यार आमचो वेवसाय वाडचो नासलो. आमकां दर दिसा 4 कोटी लोक ताचो वापर करपाक मेळचे नात. कल्पना सोपी आनी सोपी जायत आसा. हय, आमी एके सुवातेर उबे रावंक शकनात. आमी स्थीर उबे रावले आनी नवें करपाचें काम चालू दवरलें ना जाल्यार, तो नेटवर्क इफेक्ट तयार केलो ना जाल्यार, लोकां खातीर मोल जोडपाचें काम चालू दवरलें ना जाल्यार आमी सांपडटले. तें सदांच खरें.
फकत एके व्हडले गजालीचेर सोंपपाक जाय. परतून तुमी हे प्लॅटफॉर्म चलयताले. तुमी स्पोटीफायचेर बोर्डाचेर आसात. हांगाच्या अर्थवेवस्थे विशीं तुमी विचार करतात आनी काम कशें तयार जाता आनी कोणाक कोणा इतले खोलायेन पगार मेळटा हाचेर तुमी विचार करतात हें म्हाका खबर आसा. हांव सध्या मिडिया दृश्टीकोनाचो आकार पळयता, तुमी इंटरनॅट म्हणूं येता असो म्हायती परिदृश्य. आनी हांव म्हणटां, “पोरा, सगळें ल्हवू ल्हवू क्यूव्हीसींत रुपांतरीत जावपाक लागलां.” ही वस्तू तयार करप दर एका दिसा अवमूल्यन जायत आसा. सामान तयार करपी मनीस जावप कठीण जायत आसा. फाटल्या एका वरांत आतां जायते फावटीं परतून परतून सांगिल्ली ही गजाल.
ह्या सगळ्याच्या शेवटाक निर्मात्यांक सगळ्यांक कितें तरी विकपाक घुंवडावचें पडटा. पॉल भावांक तुमकां बाटलेंतल्यान उदक विकचें पडटा. मिस्टर बीस्टाक तुमकां एनर्जी बार विकचे पडटात. आमी कामाचें इतलें अवमूल्यन केलां की संवसारांतल्या हेर खंयच्याय उद्देगा परस वेगळें, इंटरनॅट उद्देगां परस, म्हायती पर्यावरण यंत्रणा बिटांतल्यान अणूंक घुंवता. वेवसायाच्या इतिहासांत तें सामकें दुर्मिळ.
चडशे वेवसाय अणूसावन बिटांमेरेन घुंवतात. युट्युब सोडल्यार बिटांचे मार्जिन इतिहासीक नदरेन अणूंच्या मार्जिना परस खूब बरे आसात, फकत दरेका मुखेल कलाकाराक सदां खातीर भोंवडेर रावचें पडटा कारण संगीत विकपाचे पयशेच इतले उणे आसतात. एआय तें प्रमाणांत हाडटा. दबाव तुमकां जाणवता. हें सगळें संवाद त्या दबावा विशीं जालां.
घडये कायदेशीर सिध्दांत सारके वळीन नात आनी घडये हांव चड सामान्यीकरणां करतां आनी तुमी म्हाका पॅरी केल्लीं टिका आयकतात, पूण म्हाका अशें दिसता. हे सगळे प्लॅटफॉर्म, निमाणें, कोणे तरी तुमकां आनीक कितें तरी विकपाचो यत्न करपी जावपाक लागल्यात. एआय फकत तें गती दिता. I’m just wondering तुमकां दिसता निमाणो बिंदू खंय आसा.
हें एक मनोरंजक पात्रचित्रण. भायर जायते वेवसायीक मॉडेल आसात. तुमी जें बिट ते अणू अशें वर्णन केलां, तें पळोवपाचो एक मार्ग अशें म्हाका दिसता. I’m sure कांय निर्मात्यांक YouTube कडल्यान जाहिरातीची येणावळ पुरो जायना अशें दिसता. संद आसा म्हणून, ना? संद कित्याक घेवची ना? म्हाका दिसता “have to” हो एक मार्गताचें वर्णन करचें. “गेट टू” हें ताचें वर्णन करपाची वेगळी पद्दत. दुसरी गजाल हांव म्हणटलो ती म्हणल्यार बिट विरुद्ध अणू म्हणप म्हाका खरेंच सामकें अचूक दिसना. तो जायरात विरुद्ध सबस्क्रिप्शनां विरुद्ध खरेदी खूब चड. आनी ताचेर पातळिल्लो प्रसार खरेंच बिट आनी अॅटम तुकड्या विशीं ना अशें म्हाका दिसता. हें जोडणी तुकड्या विशीं.
दोळ्यांच्या मळबांतल्यान तयार केल्ल्या प्लॅटफॉर्मांचो संच आसता. हांवें युट्युबाचेर जें बांदलां तें मुखेलपणान दोळ्यांच्या मळबांतल्यान तयार केल्लें. इतिहासांतल्यान जायरातींचो खर्च सदांच जीडीपीच्या कांय टक्केवारीचो आशिल्लो. जीडीपीच्या 2% ते 4% मदीं सदांखातीर आस्पावता. तें ह्या सगळ्या दोळ्यांच्या मळबांत वांटून घेता आनी तें एक वेवसायीक मॉडेल. होंय, ते खातीर झगडपी निर्मात्यांचो आंकडो फाटल्या दोन दशकांत दर एका प्लॅटफॉर्माचेर नाटकीय रितीन विखंडीत जाला. तातूंतल्यान कितें येवंक शकता तें ल्हान. तशेंच उत्पादनां विकपाची तांक आसा. उत्पादनां विकपाची तांक काळा इतलीच पोरनी आसता आनी ताचे मदीं जोडणी तयार करपाची तांक आसता. त्या उत्पादांनी सबस्क्रिप्शनां वांगडा खूब काम करपाची प्रवृत्ती आसता.
म्हज्या कांय आवडीच्या निर्मात्यांचो विचार करतना हें मनोरंजक, तातूंतले जायते जाण 1,000 फॅन्स सिध्दांताक सबस्क्राइब करतात: की तुमकां वर्साक 1,000 लोकांक तुमकां 100 रुपया दिवपाक मेळ्ळे जाल्यार, तुमकां अचकीत एक लाख डॉलर वेवसाय जाता. एक तर एक पुराय वर्ग लोक आसात, तांणी थारायलां, "हांव एक तर खंय तरी वचून म्हाका दर खेपे कोणेंय पळोवंक मेळटा तेन्ना थोडे पयशे मेळटात.वा हांव तांकां फनलांतल्यान सकयल सगळो मार्ग करून म्हजो हॅमबर्गर वा म्हजी उदकाची बाटली विकत घेवंक शकता. वा मदीं, हांवें एका मनशा कडेन इतलो खोल संबंद तयार करूंक शकता की ते म्हाका चालू आदाराचेर आनी हांव don’t need a lot of them जर म्हाका तें करुंक मेळ्ळें जाल्यार हांव तातूंतल्यान खरो वेवसाय उबारूंक शकता.”
तें खरेंच बरें काम केल्ल्या कांय विलक्षण निर्माते आसात. जायते जाण तुमकां खबर आसात हाची म्हाका खात्री आसा. म्हाका कितें करपाक आवडटा आनी आमी सुपरह्यूमन आनी आमच्या एजंट प्लॅटफॉर्माचेर कितें करपाचो यत्न करतात तें म्हणल्यार लोकांक त्या पातळेचेर जोडणी तयार करपाक सक्षम करप. तातूंतले बरेचशे खबरांपत्रां करतात. “म्हाका एक खबरांपत्र मेळ्ळें. वर्साक १०० रुपया. हांगासर कशें करुंक जाता. १,००० लोकांनी म्हाका १०० ग्रॅण्डाक पावयता. १०,००० लोकांनी म्हाका वर्साक लाख रुपया मेरेन पावयता.” तें एक अर्थपूर्ण जोडणी अशें दिसता.
आमच्या बाबतींत हांव म्हणटां, तुमच्या इनबॉक्सांत दाखोवपा परस चड करपाक एआय आमकां परवानगी दितलो. ताका लागून तुमकां तांबडी पेन आनी निळी पेन घेवन त्या मनशाच्या लागीं दाखोवंक मेळटली आनी म्हणपाक मेळटलें, “तुमी करतात त्या कामांत हांव तुमकां मजत करूंक शकता, उण्यांत उणो ताचो आमी काम करतात त्या भागांत.” आनी हांव तें जुगार खेळपाक तयार आसां, “तें म्हाका वर्साक 100 रुपया मोलाचें” अशें म्हणपाक 1,000 लोकांक लावपाक वचूं येता? तुमकां शक्य जातलें अशें म्हाका दिसता.
थांब, हांव फकत तुका हें म्हाका शक्य तितले प्रत्यक्ष विचारतलों. तें खाशेलपण बरें जातलें अशें तुमकां दिसता?
निर्मातो तातूंत घालता तें काम जितलें बरें आसतलें. सगळीं खबरांपत्रां बरी आसात काय? ना, चडशीं खबरांपत्रां सोंसतात. खबरांपत्र प्लॅटफॉर्म तांकां बरे करपाक शकता हाची खात्री ना. दरेक युट्युब व्हिडियो बरो आसा? ना, चड करून ते सामके भयानक. पूण परवानगी दिता काय–
तुमच्या प्लॅटफॉर्मांत भितर एजंट तयार करपाक तुमचें साधन कशें दिसता तें म्हाका खबर ना, पूण म्हजें संपादन सोडून म्हज्या बरपावळीची प्रतिकृती करपाक शकता असो एलएलएम हांवें पळयलो ना. आनी तुमी मॉडेलांच्याच क्षमतांचेर आदारून आसात. म्हणल्यार हांव तुमकां एके तरेचो सामान्य रितीन विचारतां, पूण तुमचें साधन कशें तयार जाता तें तुमकां खबर आसा, खरेंच तें बरें करपाक शकता अशें साधन तयार करूं येता?
म्हाका तशें दिसता. हांव म्हणटलो की आमी व्याकरणीक बरोच बरो काम केलो, व्याकरण शिक्षकाची आमी बरीच बरी प्रतिकृती केली. आमी तें करपाक शकतले, गजालींच्या व्यापक वर्णपटान? हांवें तशें मानलां. आमच्या प्लॅटफॉर्माचेर काम करपी कांय एजंटां कडेन ताचे कांय बरे पुरावे आमचे कडेन पयलींच आसात. आमी तुमकां बरो बांदूं येता काय तुमी तुमकां बरो बांदूं येता? म्हाका खबर ना. तुमचे वांगडा ताचेर काम करपाक म्हाका खूब आवडटलें.
तें साधन कशें दिसता? “म्हाका संपादीत करपाक मेळपी बरें साधन तयार करप” कशें दिसता?
हें तुमी आदीं सांगिल्लें, तुमी सारकें, तुमचें संपादन कशें आसा असो तो नदर बरोवचो पडटा?
ना, म्हळ्यार, तुमचें साधन म्हाका तें करपाक दिता त्या संवादाचें अक्षरशः वर्णन करात.
अरे, इंटरफेसाचो व्हडलो भाग म्हणल्यार आमी ट्रिगर म्हणटात तातूंतलो एक प्रॉम्प्ट बॉक्स. तूं म्हणपाचें आसा, “हांगा म्हजेंशिकवण दिवप.” तुमी तुमचें मॅन्युअल प्रकाशीत करतले अशें समजून घेयात आनी हांगा तुमचो ट्रिगर आसा. हांगासर एक संच आसा की, हें पळयतना हें कर. आनी हांगा म्हजें मॅन्युअल, हांगा हांव गजालींचो विचार कसो करतां. आनी हें पळयतना हें करचें. तुमी एका मथळ्याचेर प्रतिसाद दिवपाचें उदाहरण दिलें. मथळ्याचेर दिल्लो प्रतिसाद तुमकां आवडलो ना. हें वाजवी आसा. तुमी खंयचो प्रतिसाद दितले असो मथळेचेर बरोवन दवरूं येतालो काय कितें असो प्रस्न पडटा?
ताचेर विचार करपाची एक वेगळी पद्दत सुचयता. तुमी दुसऱ्याक प्रशिक्षण दिवपाचो यत्न करताले अशें एका खिणाक नाटक करात. तुमी म्हणटात, “अरे, हांव एक कर्मचारी घेतलों आनी हांव स्वताक स्केल करतलों आनी तांकां म्हजे सारके जावपाक शिकयतलों.” तांकां कशें शिकयतले? तुमी घडये तांचे वांगडा बसून कांय गजाली बरोवन दवरताले. आनी मागीर दुसरी गजाल म्हणल्यार तांणी तें करतात तें पळयतले आनी मागीर तांकां दुरुस्त करतले.
दुसरो तुकडो आमी करपाक जाय तो म्हणल्यार आमी सांगचें पडटलें, तुमकां प्रतिसाद मेळपाक जाय आनी तुमकां तातूंतल्यान येवन म्हणपाक मेळपाक जाय, “ती एक गंदगी सुचोवणी आशिल्ली. परत तशें करुंक नाका.” आनी म्हणून त्या इंटरफेसाक अशें दिसपाक जाय. तुमी सुचोवण्यांचो संच दितात, ट्रिगरांचो संच दितात, आनी मागीर तुमकां प्रतिसाद मेळटा. आनी तुमी म्हणटात, “हें काम जालें, हें काम जालें ना.” तुमी परत येतले आनी तुमी तें पळयतले आनी म्हणटले, “हय, तें स्पश्टपणान काम जालें ना.” घडये वापरप्याक तें काम जालें ना, तांणी तुमच्या सुचोवण्यां कडेन दुर्लक्ष केलें. घडये तुमकां बरें काम दिसता ताचे खातीर तें काम जालें ना. तुमी उत्पादन पळयलें आनी म्हणलें तें खास करून बरें काम न्हय आनी तुमी ताका प्रशिक्षण दिवपाचे आसात.
दरेकल्या खातीर, दरेका उत्पादनाक कसटम एजंट प्रशिक्षण दिवंक मेळपाची कल्पना खऱ्यांनीच मनोरंजक आनी आकर्शक आसा. सगळ्यां खातीर करप सोंपें जातलें अशें म्हाका दिसना, पूण तें बरें करपी लोक आयच्या नामनेच्या युट्युब निर्मात्यां सारके आसतले. तुमी लोकांच्या व्यापक संचांतल्यान अशे तरेन खूब खोल संबंद जोडटले की तुमी केन्नाच जाहिरात डॉलरान वा उदकाच्यो बाटली विकून कॅप्चर करचे नात.
आयज तुमकां दिसता तातूंतल्या एका मनशाची एक देख तुमचे कडेन आसा?
व्याकरण हें सगळ्यांत स्पश्ट अशें म्हाका दिसता. हेर खऱ्यांनीच बरे चडशे—
व्याकरण म्हणल्यार व्याकरणा सारकें, ना? तो नेमाचेर आदारिल्लो आनी सामको विशिश्ट. व्याकरणाक नेम आसतात, ताका तर्क आसता. मार्जिनाचेर स्क्वीशी आसा, पूण बरें व्याकरण आनी वायट व्याकरण आसा आनी दोगूय सामके स्पश्टपणान सोदून काडूंक मेळटात.
खरें म्हणल्यार तें मनोरंजक. व्याकरण म्हळ्यार आदर्शांचो एक रास. बेस लेव्हल मॉडेल प्रत्यक्षांत शुध्दलेखन आसा. शुध्दलेखन ही सामकी मुळावी व्याख्यात्मक गजाल. व्याकरणाचे नेम बरेच बरे आसात. शुध्दलेखनांत खऱ्यांनीच स्पश्ट नेम आसात. व्याकरणाचे नेम बरेच बरे आसात.
पूण प्रत्यक्षांत लोक व्याकरण वापरतात हाचें कारण म्हणल्यार आमी ताचे परस बरेच फुडें वतात. म्हणल्यार आमी टोनाचेर सल्लो दितात, शैलीचेर सल्लो दितात. आमी करतात, “अरे, हाका लागून तुका खर आवाज येता.” व्याकरणीक फारीक करतना ह्यो सगळ्यो गजाली मेळटात. आमचे कडल्यान तांकां मेळपी सुचोवण्यो अशेंच प्रकार आनी तांकां आवडटात अशें दिसता — दर दिसा 4 कोटी लोक ताचो वापर करतात. प्लॅटफॉर्माचेर उडी मारून एजंटय तयार करपी भागीदारांचो एक विस्तृत संच आसा. तातूंतले जायते साधनांक चड लागीं आसतात.
तर एक एक दोन सप्तकां आदीं गॅमा कडल्यान सुरू केल्लो जो तुमकां खरोच बरो स्लाइड डेक तयार करपाक मदत करता. तांणी खूब काम केलें “तुमी कितें बरयलें?” to “हांव स्लाइड डेकांत कसो रुपांतरीत करूं?” कंपनीं भितर तांचें खूब बांदकाम जाता तें आमी पळयलां. हांवें दिल्लें विक्रीचें उदाहरण, जें एक सामकें सामान्य आसा, तें म्हणल्यार, “अरे, हांव विक्रीचो मुखेली आसल्यार म्हाका विक्री पद्दत आसा. हे तीन प्रस्न तुमी सदांच विचारचे. तुमी सदांच आमचें उत्पादन अशे तरेन पिच करचें.” तीं बरोवन दवरतात, ताका एजंट करतात आनी म्हणटात, “ते काम करतना हें लोकां मुखार आसा हाची खात्री करात.” आनी तातूंतले कांय जाण व्हडले काम करतात अशें म्हाका दिसता.
ते एंटरप्रायझ वापर आनी म्हाका प्रत्यक्षांत विक्री वापर केस खूब समजता. सगळ्या वेळार विक्रेते सगळेच एकूच गजाल सांगपाची गरज आसा. ते सगळो वेळ तशें करिनात हें म्हाका समजता. आमचे कडेन विक्रेते आसात.
खरेंच म्हणल्यार सृजनशील मनीस काम करूंक शकता?
रुच नेमाचेर आदारिल्ली ना अशें म्हाका दिसना म्हणून हांव विचारतां. आमचे निर्माते हांगा फकत पोंदा फाटल्यान आसात, कारण दर सप्तकांत तांच्या कामांतलो एक भाग म्हळ्यार म्हजे सारको बरोवपाचो यत्न करप. तांकां खूब मेळटाताचेर थेट म्हजे कडल्यान प्रतिसाद. हांव अक्षरशः दस्तावेज संपादीत करतां म्हणजे हांव इंट्रो आनी आऊट्रो वाचूंक शकता आनी प्रस्न बदलतां. आनी काम करपी उत्पादनाक पावपाचो यत्न करपाक फकत तीन जाणांनी एकठांय काम करून वर्सां घालून दिल्यार लेगीत खरेंच कठीण. आनी ते खरेंच बरे.
हय. हें एकदम न्याय्य आसा. हांगा पयलीं जे तज्ञ प्रबल जातले ते तुमी वर्णन करतात ते प्रकार आसचे नात असो म्हजो अदमास आसा. कितेंय सृजनशील करतात, अद्वितीय आवाज करतात, ताका बरो आवाज दितात, ते घडये पयलीं काम करतले न्हय. पूण म्हाका दिसता तज्ञ आनी निर्मात्यांचो एक संच आसा जो बरोच काम करतलो. घडये व्याकरणीक लागीं आशिल्लीं तीं वेंचून काडटलो.
शिक्षकांचो एक संच आसा, जांकां हें खरेंच बरें काम करपाचें आसा. ते म्हणटले, “अरे, तुमचें व्याकरण बरें आसा हाची खात्री करपा वांगडाच इतिहासा विशीं कितें तरी बरयतात अशें दिसता. इतिहास चड स्पश्टपणान कव्हर करपाक हांव तुमकां मदत करूंक शकता आसतलो.” व्याकरणाच्या तथ्यां इतलें तें सामकें स्पश्ट न्हय, पूण तें सामकें लागीं आसा. “ह्या काळांत अशें घडलें, तातूंतले हे वेगवेगळे घटक तुमकां कळपाक जाय.” ताची एक व्हड देख शिक्षक जातले.
एलएलएम खरेंच कितें करपाक हुशार आसात? सगळे कितें सांगतात ताची सरासरी करपाक ते खरेंच हुशार. तर खरेंच तुमचे सारकें कितें तरी वेगळें करपाक शकतले? ना, घडये ना. तुमच्या सुचोवणेचो कांय भाग घेवन तें कितें तरी उपेगी अशें रुपांतरीत करूं येता की तुमकां म्हयन्याक 1000 रुपया फारीक करपाक 1000 लोकांक मेळटले? बार उंच नाशिल्ल्यान कितें तरी येवंक शकता असो हांव बाजी मारतां.
आमी संवाद मात्सो उलटयला हें म्हाका खबर आसा. आमी तुमचे विशीं आनी तुमच्या वेवसायीक संद विशीं उलयतात जाल्यार, तुमकां खरेंच तुमी व्यक्तिगत रितीन आसतले तशें स्वताची प्रतिकृती करपाची गरज ना. फकत तुमकां वर्साक 100 रुपया दिवपा इतलो फायदो निर्माण करपाची गरज आसा. तें करपाक जाय. तुमच्या पद्दतीचो कांय भाग आसा काय जो तुमकां इतलो बरो दिसता की लोक तशें करतले? हांव बाजी मारतां थंय आसा.
ताचेर म्हाका बरोच विचार करचो पडटलो. तुमी मुखार आयिल्ल्या खातीर, प्रस्नांक जाप दिल्ल्या खातीर, प्रस्नांक जाप दिवपाक खेळ जाल्ल्या खातीर तुमचे खूब आभार. हांव ताची कदर करतां.
निश्चीत.
म्हाका आनीक जायते प्रस्न आसात. पुराय व्याप्ती वाडोवपा खातीर आमी तुमकां बेगीन केन्ना तरी परत हाडचे पडटले. व्याकरणीक फुडें कितें? प्रेक्षकांक कितें सोदचें तें सांगचें.
आमी सुपरह्यूमन गो बांदपाक खूब व्यस्त आसात. फुडल्या दोन म्हयन्यांत आमचे कडेन लाँच करपाचो व्हडलो संच येतलो, देखून ताचेर नदर दवरात.
आसूं. शिशिर, डिकोडराचेर आशिल्ल्या खातीर तुमचे खूब आभार.
आसूं. तुका देव बरें करूं.
ह्या एपिसोडा विशीं प्रस्न वा टिप्पणी? decoder@theverge.com ह्या ईमेलाचेर आमकां मारात. आमी खरेंच दरेक ईमेल वाचतात!
