आयज आमी उलयतात क्लॉड तयार करपी एन्थ्रोपिकांतल्या गडबड, वेगान चलपी परिस्थिती विशीं जी आतां पॅन्टागना कडेन सामकी कुरूप कायदेशीर झुजांत सांपडटा.
फाटीं-फुडें हें गुंतागुंतीचें आसा, पूण कांय दिसां आदीं पॅन्टागनान एन्थ्रोपिकाक पुरवण साखळीचो धोको मानला आनी एन्थ्रोपिकान त्या पदनामाक आव्हान दिवन मुकद्दमो दाखल केला, सरकारान “संवसारांतल्या एका नेटान वाडपी खाजगी कंपनीन तयार केल्लें अर्थीक मोल नश्ट करपाचो यत्न करून” आपल्या पयल्या आनी पांचव्या दुरुस्तीच्या हक्कांचो भंग केला अशें सांगलां. हांव सध्या सांगूंक शकता: आमी फुडल्या म्हयन्यांत त्या केसाच्या घुंवळे वखदां विशीं उलयतले The Verge आनी हांगा Decoder चेर.
पूण आयज म्हाका एक खीण घेवन खऱ्यांनीच हांगासर खणून काडपाचो आशिल्लो ह्या परिस्थितीच्या एका भोव म्हत्वाच्या घटकाचेर जें हें नियंत्रणा भायर घुंवडायलां म्हणून फावो तें लक्ष मेळूंक ना: अमेरिकेचें सरकार पळोवणी कशी करता, ती पळोवणी जावपाक परवानगी दिवपी कायदेशीर अधिकार, आनी एआयचो वापर करून आनीकय चड पळोवणी करपाची गजाल येता तेन्ना कायद्याक पाळो दितलों अशें सांगून एन्थ्रोपिक सरकाराचेर कित्याक अविस्वास आशिल्लो.
Verge ग्राहक, तुमकां तुमचे पॉडकास्ट मेळटात थंय तुमकां जायरात मुक्त Decoder चो एकमेव प्रवेश मेळटा हें विसरूं नाकात. हांगा मुखार वचचें. सबस्क्राइबर न्हय? तुमी हांगा सायन अप करूंक शकतात.
आयज म्हजो सोयरो माईक मॅस्निक, टेकडर्ट, उत्कृश्ट आनी बऱ्याच काळासावन चलत आयिल्ली तंत्रगिन्यान धोरण संकेतथळाचे संस्थापक आनी सीईओ. माईक आतां दशकां सावन सरकारी ओव्हररीच, डिजिटल युगांतली गुप्तताय आनी हेर संबंदीत विशयांचेर बरयता. इंटरनॅट आनी पळोवणी राज्य कशें एकमेकांक जोडिल्ल्या पद्दतीन वाडलां हाचेर तो तज्ञ.
पळयता, आमचेर पळोवणी करपाची गजाल येता तेन्ना सरकार कितें करूंक शकता अशें कायद्यान सांगलां, आनी मागीर सरकाराक कितें करपाचें आसा. आनी सगळ्यांत म्हत्वाचें म्हणल्यार कायदो म्हणटा तें सरकार करपाक मेळटा, जें चड करून फकत कायदो वाचपी खंयच्याय सामान्य मनशाक कितें दिसतले ताचे सारकें उरफाटें.
माईक हांगा ह्या एपिसोडांत व्हड सविस्तरपणान सांगिल्लें आयकूंक मेळटलें की आमी अमेरिकेच्या सरकाराक पाळत दवरपाची गजाल येता तेन्ना ताच्या उतराचेर घेवंक शकनात — आनी घेवंक जायना. फकत सरकारी वकीलांनी “लक्ष्य” सारकिल्या साद्या उतरांचो अर्थ गुंतागुंतीच्या रितीन घुंवडावपाचो इतिहास चड आसा — अशे तरेन जे चड करून फकत कायदेशीर मंडळांत काळजी निर्माण करतात, आनी फकत जेन्ना एक दशका परस चड काळापयलीं व्हिस्लीब्लोअर एड स्नोडनाच्या मुखेल एनएसए उक्तावणां सारके व्हड वाद आसतात तेन्नाच बुडबुडें जातात.
पूण ट्रम्प युगांत धोरण तयार करपाक कांयच सूक्ष्म वा अत्याधुनीक ना — आनी म्हणून एन्थ्रोपिका वांगडा, आमी रियल टाईमांत, इंटरनॅटाचेर, ब्लॉग पोस्टांत आनी एक्स रांटांत, आनी पत्रकार परिशदेच्या ध्वनी-चाबांचेर तंत्रगिन्यान आनी पळोवणी विशीं खूब मोठ्यान, खूब भौशीक वाद घालतात. तातूंत सकारात्मक आनी नकारात्मक गजाली आसात, पूण ह्या सगळ्यांक अर्थ दिवपाक खरेंच इतिहास कळपाक जाय.
माइक आनी हांव ह्या एपिसोडांत हें समजावंक भायर सरले — एआय आनी सरकारा विशीं तुमचीं मतां खंयचींय आसूं, ह्या एपिसोडान स्पश्ट जातलें की दोनूय पक्षांनी काळा प्रमाण पळोवणी राज्य व्हड आनी व्हड जावंक दिला. आतां, एआयची गजाल येता तेन्ना आमी अजून मेरेनच्या सगळ्यांत व्हडल्या विस्ताराच्या वाटेर आसात.
ठीक आसा: टेकडर्ट संस्थापक आनी सीईओ माईक मॅस्निक एन्थ्रोपिक, पॅन्टागन, आनी एआय पळोवणीचेर. हांगा आमी वतात.
लांबाय आनी स्पश्टताये खातीर ही मुलाखत हळूच संपादीत केल्या.
माईक मॅस्निक, तूं टेकडर्टचो संस्थापक आनी सीईओ. डिकोडरांत तुमकां येवकार.
हांगा आशिल्ल्यान म्हाका खोशी जाल्या.
तुका घेवन हांव उत्सुक आसां. हांव फकत म्हणटालो की तुमी पयली केन्नाच ह्या शोंत गेल्ले नात म्हळ्ळें म्हाका धक्को बसला. तुमी आनी हांव बरोच तेंप एकामेकां भोंवतणी बरयतात आनी पोस्ट करतात. The Verge पॉलिसी कव्हरेजाचें बरेंचशें तुमी Techdirt हांगा कितें केलां ताचेर रिण आसा आनी मागीर Anthropic कडेन कितें चल्लां तें इतलें गुंतागुंतीचें, पूण तुमी इतलो तेंप कव्हर केल्ल्या इतल्या विशयांक मारता. तुमी निमाणे हांगा पावले म्हूण खोशी जाल्या.
हो एक विशयाची गुंतागुंतीचो गडबड, पूण ताचेर खणून काडपाक म्हाका उत्सुकता आसा.
तुमचे कडेन म्हाका कितें लक्ष केंद्रीत करपाचें आसा तें म्हणल्यार एन्थ्रोपिक सरकारा कडेन कंत्राट करपाचो आसा काय ओपनएआय कडेन तो कंत्राट मेळटलो काय ना हाचो तपशील न्हय. ताचे बदला आमी हें रेकॉर्ड करतना आनी लोक आयकतात त्या वेळा मदीं चड ट्विट जातले आनी पयलीं परस चड गजाली वेगळ्यो आसतल्यो असो म्हाका विस्वास आसा.
म्हाका कितें लक्ष केंद्रीत करपाचें आसा तें म्हणल्यार एन्थ्रोपिकान खऱ्यांनीच मांडून दवरिल्ल्या दोन तांबड्या ओळीं मदली फकत एक. तातूंतलो एक म्हणल्यारस्वायत्त शस्त्रां, जी स्वताची गुंतागुंतीची पातळी. युक्रेन झुजांत रशियेन शस्त्रां लेगीत अस्तित्वांत आसूं वा पयलींच वापरिल्लीं आसूं वा नासूं, थंयचो कायदो मात्सो चड नवजात आसा.
हांगासर जायत्यो कल्पना आसात की हांव फकत तें कुशीक दवरपाक सोदतां कारण म्हाका दिसता तें चड लक्षांत येवपाचें आसा सगळें स्वताच्या वेळापत्रकाचेर. दुसरी तांबडी रेखा जी म्हाका खूब वेळ घालपाची आसा ती म्हणल्यार सामुहीक पळोवणी. आनी हांगा सामुहीक पळोवणी विशीं बरोच कायदो आसा. इतिहास खूब आसा, खूब वादग्रस्त इतिहास आसा. एडवर्ड स्नोडन हाचें पुराय पात्र सामुहीक पळोवणी भोंवतणी वाद आशिल्ल्यान अस्तित्वांत आसा.
हें सगळें सकयल येता-म्हाका दिसता तुमीच हें पोस्ट केल्लें-राष्ट्रीय सुरक्षा एजन्सी (एनएसए), जी संरक्षण खात्याचो एक भाग आसा, जाका आमी आतां कांय कारणांक लागून झुजाचें खातें म्हणचें पडटा.
[हासता] आमकां कांयच करचें पडना.
[हासता] आमी ’ना. हांगा अमेरिकेंत तें खरें. आमकां कांयच करचें पडना. पूण एनएसएन मुळाव्यान बोलचालीच्या इंग्लीशींतल्यान जायत्या उतरांचो अर्थ कितें हाची नवी व्याख्या करून “आमी फकत पळोवणी करूंक शकतात.” आनी मागीर दर एक फावट लोकांक कळटा की ते फकत पळोवणी करतात. तर फकत थंयच माचयेर सेट करात, आनी म्हाका तुमकां सगळो मार्ग रिवाइंड करपाक जायना, पूण हो नमुनो परतून परतून आयला थंय बरोच वेळ जाला.
तुमकां कितले खोल वचपाचें आसा ताचेर आदारून आसता, पूण ल्हान आवृत्ती स्पश्टपणान 9/11 उपरांतच्या संवसारांत आसा, अमेरिकेन देशभक्त कायदो संमत केलो, जातूंत सरकाराक पळोवणी करपाची कांय तांक आशिल्ली, जी फुडल्या आतंकवादी धोक्यांक लागून आमची राखण करपा खातीर आसपाक जाय आशिल्ली. काळाप्रमाण ताचो अर्थ मनोरंजक रितीन जालो आनी ताचेर कांय मर्यादा आशिल्ल्यो. तशेंच आमचे कडेन फिसा कोर्ट आशिल्ली, जी गुप्तचर समाजाचो आनी तांच्या वावराचेर नियाळ घेवपाची खाशेली न्यायालय आसा, पूण परंपरेन एके वटेनची न्यायालय आशिल्ली. फकत एकाच वटेन आपली केस त्या न्यायालयांत मांडपाक मेळटा आनी सगळें गुप्तपणान जाता.
खबर नाशिल्लीं जायतीं गजाली आसात. आनी मागीर ह्या सगळ्यांत आनीक एक तुकडो आशिल्लो, जो रोनाल्ड रेगन मेरेन पावता, तो म्हणल्यार एक्झिक्यूटिव्ह ऑर्डर 12333, जो गुप्तचर म्हायती एकठांय करपा खातीर रस्त्याचे नेम थारावपा विशीं आसा अशें म्हणटात.
म्हणल्यार तुमचे कडेन हे तीन कायद्याचे संच आसात-बरें, कांय कायद्याचे संच-आनी एक कार्यकारी आदेश आसा जो भौसाक, तुमकां वाचूंक मेळपी भाग, आमचें सरकार आनी खासा करून एनएसए पळोवणीचे नदरेन कितें करूंक शकता हाचे विशीं कांय गजाली सांगतात अशें दिसता. साद्या इंग्लीश शब्दकोशान वाचल्यार, जाचो स्वभाव तुमकां आनी म्हाका घडये आसा आनी समजता, आमी एक समज घेवन पयस येतले की एनएसएची अमेरिकन लोकांचेर देखरेख दवरपाची तांक खूब मर्यादीत आशिल्ली, खरें म्हणल्यार तांकां करपाक जाय, जर तांकां कळ्ळें की ते अमेरिकन मनशाचेर पळोवणी करतात, की तांणी रोखडेंच थांबून फाऊल रडपाक जाय आनी डेटा आनी ही सगळी हेर गजाल मेटवची.
खरेंच तशें जायना अशीं उलोवपां जालीं आनी संकेत आयले आनी खास करून सिनेटर रॉन वाइडन सिनेटाच्या माळयेर वचून म्हणपाक खूब आवाज काडलो, “हांगा कितें तरी बरोबर ना आनी हांव तुमकां कितें पुरायपणान सांगूंक शकना,” वा सुनावण्यांनी तो गुप्तचर अधिकाऱ्यांक विचारतालो, “तुमी अमेरिकन लोकांचो सामुहीक डेटा एकठांय करतात काय ना?”
ते अधिकारी एक तर वळवळटाले वा कांय प्रकरणांनी सरळ फट उलयताले. त्या वेळार नॅशनल इंटेलिजन्स संचालक आशिल्ल्या जेम्स क्लापर हांचे कडेन 2012 वर्सा एक सुनावणी जाल्ली अशें म्हाका दिसता, जंय ताका ह्या मुद्द्याचेर थेट विचारलें. आनी ताणें मुळांतूच म्हणलें, “ना, आमी अमेरिकन लोकांचो डेटा एकठांय करिनात.” एड स्नोडनाक डेटा लीक करपाची प्रेरणा दिवपी ताचो व्हडलो भाग, ताणें ग्लेन ग्रीनवाल्ड आनी बार्टन गेलमन आनी लॉरा पोयट्रासाकय लीक केल्ल्या अहवालांचो. त्या सगळ्यांतल्यान आमी कितें सोदून काडपाक लागले तें म्हणल्यार एनएसएचो स्वताचो शब्दकोश आसा जो तुमी आनी हांव वापरतात त्या शब्दकोशा परस कांय प्रमाणांत वेगळो आसा, असो की तांकां शब्दांचो अर्थ तांच्या साद्या इंग्लीश अर्था परस वेगळ्या तरेन करपाक मेळटा, तातूंत “लक्ष्य” सारकिल्या उतरांचो आस्पाव जाता, जो एक मुखेल शब्द अशें दिसता. हें कितें हाची व्यापक समजूत म्हणल्यार, सिध्दांतांत, तांणी फकत अमेरिकन व्यक्ती न्हय अशा लोकांक लक्ष्य करपाक जाय, म्हाका दिसता हें वाक्यांश.
पूण काळा प्रमाण ताचो अर्थ लावपाची पद्दत अशी आशिल्ली की त्या मनशाचो उल्लेख करपी खंयचीय गजाल, परकी मनशा विशीं आशिल्ली खंयचीय गजाल आतां फेयर गेम जाल्या, जरी ती अअमेरिकेची व्यक्ती. तर तुमी आनी हांव एकामेकांक मेसेज करून परकी मनशाचो उल्लेख केलो जाल्यार तो आतां एनएसएक एकठांय करपाक आनी दवरपाक आनी सांठोवपाक फेयर गेम.
हाचो दुसरो भाग आसा. हांवें रोनाल्ड रेगनाच्या पयल्या एक्झिक्यूटिव्ह ऑर्डर 12333 चो उल्लेख केलो, जो काळा प्रमाण तंत्रगिन्यान बदलत गेलो आनी इंटरनॅट वाडत गेलो, तशें तशें प्रभावीपणान एनएसएक परकी संचारणाचो टॅप करपाक मेळ्ळो, पूण तातूंत अमेरिकेक खंय तरी मार्गाचेर सोडून गेल्ल्या खंयच्याय संचारणाचो आस्पाव आशिल्लो. ताका लागून जर हांव तुमकां मेसेज करतां आनी कॅलिफोर्नियांत म्हजे कडल्यान फायबर ऑप्टिक केबलांतल्यान एक मेसेज गेलो जो संयोगान अमेरिकेंतल्यान भायर सरलो जाल्यार, एनएसए अमेरिके भायर आयल्या उपरांत त्या भागांत टॅप घालून ती म्हायती एकठांय करूंक शकता, जरी ती फकत अमेरिके भितर तुमकां वचपाची आसली तरी.
उपरांत एनएसए ती म्हायती अमेरिकेच्या व्यक्तींचेर आसली तरी दवरूंक शकतालो आनी उपरांत ताचेर विशिश्ट सोद घेवंक शकतालो, जाका केन्ना केन्नाय “फाटल्या दारांत सोद” अशें म्हण्टात. तांणी ही म्हायती एकठांय केली जी आमी मानतात ती तांणी पयल्या सुवातेर एकठांय करपाची नाशिल्ली, पूण ती दवरूं येताली. आनी तांणी उतर दिलें, तांणी पिंकी सोपूत घेतलो, तें खाजगी दवरतले, पूण तांणी सोद घेतलो आनी तुमी वा हांव परकी मनशाचो उल्लेख केला अशें दिसलें जाल्यार अचकीत ताचे कडेन जाय तें करप तांकां फेयर गेम जालो.
एकूणच तें एक संवसारांत रुपांतरीत जालां, जातूंत फेडरल सरकार मुळाव्यान अमेरिके भायर स्पर्श करपाक घडपी खंयचीय म्हायती एकठांय करूंक शकता. पुरायपणान दोन अमेररकी व्यक्तीं मदीं आसलें तरी तांणी अमेररकी व्यक्ती न्हय असो उल्लेख केलो वा ताचो संकेत लेगीत दिलो जाल्यार अचकीत एकठांय करप हो फेयर गेम. आनी तातूंतल्यान आमकां मेळ्ळां जें अमेरिकन व्यक्तींचेर गुप्तचर करिना असो दावो करपी आनी भौशीकपणान सांगपी एनएसए कडल्यान अमेरिकेच्या व्यक्तींचेर सामुहीक पळोवणी करपाचो एक प्रकार दिसता.
आमी ह्या पांवड्यार कशे पावले? हें खूब वाडपी बेबी स्टेप्स. तुमी 2012 वर्सा जेम्स क्लापराचो उल्लेख केल्लो, तें ओबामा प्रशासन. तुमी रोनाल्ड रेगनचो उल्लेख केला, तो 1980 चो दशक. आमी हांगा डेमोक्रेट आनी रिपब्लीकन पक्षांतल्यान वतात.
आतंकवादाचेर झूज जॉर्ज डब्ल्यू बुश प्रशासनांत जालें आनी ९/११ आनी देशभक्त कायदो जॉर्ज डब्ल्यू बुश प्रशासनांत जालो. दोनूय पक्षांच्या अध्यक्षां खाला, दोनूय पक्षांच्या काँग्रेसी खाला वाडत वचपी वायट गजाली खूब आसात. हें कशें जालें?
ताचें सगळ्यांत सोंपें रूप म्हणल्यार फकत व्हडलो आतंकवादी हल्लो जाता त्या काळांत कोणाकूच, आनी निश्चीतपणान खंयचोच अध्यक्ष, अध्यक्ष जावपाक सोदना, कारण ताका लागून ते वायट दिसतात. उगडास तांकां अमेरिकन लोकांचीय राखण करपाची इत्सा आसा, ना? तो तांच्या कामांतलो एक भाग. तुमचे कडेन एक गुप्तचर समुदाय आसत जाल्यार तो मुळाव्यान काळखांत वावुरता कारण गुप्तचर समाज अशें करतात आनी ते तुमचे कडेन येवन म्हणटात, “अरे, आमकां फकत ही म्हायती मेळूंक शकतली जाल्यार, आतंकवादी हल्लो आडावपाक खरेंच उपकाराचें थारतलें.”
अशीं प्रकरणां आसूं येतात जंय तें खरें आसतलें, की गुप्तचर समुदाय ही म्हायती बरी काम करपी पद्दतीन वापरूंक शकता. पूण आमीय, सिध्दांतांत, अमेरिकेचें संविधान आशिल्लें कायद्यांचो समाज, जें आमी पाळपाक जाय. पूण ताका लागून प्रशासना उपरांत प्रशासनांत, परतून, रिपब्लीकन आनी डेमोक्रेट, वकील आशिल्ले जे खूब हुशार आशिल्ले आनी जे भितर पळयतले आनी म्हणटाले, “बरें, आमी अशे तरेन स्थिती मांडली वा आमी असो अर्थ लायल्यार, अशे तरेन आमकां जाय तें मेळूं येता आनी तंत्रीक नदरेन कायदो मोडूंक जायना वा तंत्रीक नदरेन चवथी दुरुस्तीचें उल्लंघन करूंक ना.”
गृहीत धरप सदांच आसतालें, “आमी कायद्याक एके तरेचो वांकडो वा कायद्याचो आमचो अर्थ वांकडो करूंक शकतात आनी खरेंच कोणाक हें केन्नाच पळोवचें ना, वा काळजी घेवपी कोणाकूच खरेंच केन्नाच हें पळोवचें ना, आनी देखून आमी तातूंतल्यान पयस वचतले.”
खरेंच म्हजेर उडी मारपी दोन गजाली आसात. एक, तुमी आनी हांव दोगांयनी न्यायालयाचे निर्णय खूब वाचले — अपीलीय न्यायालयाचे निर्णय आनी सर्वोच्च न्यायालयाचे निर्णय. आनी आमच्या कायद्यांतल्या आनी आमच्या कायद्यांतल्या उतरांचो अक्षरशः अर्थ कसो करचो हाचेर आमच्या सर्वोच्च न्यायालयांत झगडीं सुरू आसात.
हांव तातूंत चड पयस वचचो ना, पूण हांव सादारणपणान म्हणटलो की तुमी फकत पानाचेर आशिल्लीं उतरां वाचून तीं सांगतात तें करचें अशी कल्पना अमेरिकेंतल्या कायदेशीर अर्थ लावपाचो प्रबल ताण. डावें वा उजवें, दोगांय म्हणटात. ताचो प्रत्यक्ष अर्थ कितें हाचेर कांय सामकेच गूढ बारीक मुद्द्यांचेर ते वाद घालतात. पूण फकत हीं उतरां वाचून तीं सांगतात तें करपाक मेळचें अशें, तें घेवपाचें न्हय, ना?
तुमी कितें आसूं येता हाचेर आमी उण्यांत उणें त्या पयल्या पासाचेर देंवलेपाठ्यवाद म्हण्टात. आमच्या देशांतल्या कायदेशीर निर्णय घेवपाच्या प्रबळ पद्दती पासून दोनूय प्रशासनांचे वकील इतले पयस कशे वतात? दोनूय पक्षांचे न्यायाधीश तें निदान पयलें पावल अशें मान्य करतात.
म्हाका अचूक जाप कळ्ळी जाल्यार बरें, पूण म्हाका दिसता तें प्रेरीत तर्कशास्त्र, ना? एक वकील म्हूण तुमी तुमच्या ग्राहकाची राखण करपाक आसात आनी आमच्या कायदेशीर वेवस्थेचें यश — तुमी ताका यश म्हणूं येता जाल्यार — एक विरोधी परिस्थिती आसपाचेर आदारीत आसपाची प्रवृत्ती आसता जंय तुमकां ह्या गजालींचेर वेगवेगळीं बाजू वाद घालतात, जंय न्यायाधीशाची भुमिका म्हळ्यार संकुचीत करप आनी खंयची बाजू प्रत्यक्षांत बरोबर आसा हें सोदून काडप.
गुप्तचर समाजाचो आनी ताच्या सेटअपांतलो एक प्रस्न म्हणल्यार तुमकां ती विरोधी परिस्थिती ना. ताका लागून एक वटेन ते मांडटात तो वाद न्याय्य करप सोंपें जाता कारण खरेंच कोणूच ताचेर फाटीं धुकलना. तुमी तें आनीक एका आतंकवादी हल्ल्याच्या सर्वांगीण भंयाक जोडटात, राश्ट्रीय सुरक्षा संबंदीत खंयचीय गजाल, आनी जेन्ना तुमचे कडेन फिसा कोर्ट आसता अशी परिस्थिती आसता तेन्ना लेगीत — म्हळ्यार फिसा कोर्ट प्रभावीपणान जायतीं वर्सां रबर शिक्को जावन कांय प्रमाणांत फामाद आशिल्ली.
हांवें अचूक आंकडे विसरतात, पूण कांय परिस्थितीचेर देखरेख दवरपाक परवानगी दिवपा खातीर फिसा न्यायालयांत गेल्ले 99 टक्क्यां वयर अर्ज मान्य जाले अशें कितें तरी आशिल्लें, आनी 99 टक्के अर्ज स्पश्टपणान चड आसात अशें म्हणप सोंपें. उगडास न्यायालयांत दावे हाडपी, ते वेंचून काडटात आनी निवडटात. ते चडशे फावटीं पुरायपणान पिशें दावे हाडनात. पूण तो विरोधी आंग नासतना आनी “आमकां हें करपाची गरज आसा” अशें समजपी वा एका प्रशासनान “आमी हें करपाची गरज आसा” अशें समजपी लोकांचो एक सामको खर प्रेरीत पंगड आसल्यार तांकां तें करपाचे मार्ग सोदून काडटले. आनी काळा प्रमाण तुमी थंयच सोंपतात.
ह्या प्रक्रियेंत कोण तरी जागो जावन स्वताक म्हणपी कोणूय जाला काय, “पोरा, आमी ‘लक्ष्य’ ह्या उतराची नवी व्याख्या करून आमकां जाय तें अर्थ करपाक येस मेळयलां”?
[हासता] स्पश्टपणान तुमचे कडेन एड स्नोडन आशिल्लो, ताणें कागदपत्रांचो एक गट लीक केलो. तुमचे कडेन जॉन नेपियर टाय आशिल्लो, ताणें 2014 वर्सा द वॉशिंग्टन पोस्टा खातीर एक खंड बरयलो, तातूंत एक्झिक्यूटिव्ह ऑर्डर 12333 चो अर्थ उक्तो जालो आनी ताणें सांगलें की तोच खरो मुद्दो लक्ष दिवपाक जाय. तुमचे कडेन हेर लोक आसात जे ह्या गजालीं विशीं उलयल्यात, पूण चडशे फावटीं, गुप्तचर समुदायाच्या गजालींचेर प्रशासना भितर काम करपाक लागपी लोकांक गुप्तचर समाजाच्या नदरेक विकतें घेतात, म्हणल्यार मुखेल ध्येय म्हणल्यार देशाक कितें तरी वायट पसून राखण दिवप. तें करपाचो सगळ्यांत बरो उपाय म्हणल्यार जाता तितली म्हायती आसप.
, हय, चड म्हायती आसल्यार तांकां आदीं कितें तरी धरपाक वा म्हत्वाचें कितें तरी मेळूं येता, पूण, एक, तें खरें नासूं येता असो वाद सहानुभूती दिवप सोंपें. चड म्हायती मेळप घडये उणी म्हायती इतलेंच वायट आसतलें कारण तातूंतल्यान चड करून प्रत्यक्षांत उपेगी आशिल्ली म्हायती, प्रत्यक्षांत कितेंय थारावपाक जाय आशिल्ली म्हायती लिपोवंक मेळटा.
पूण तशेंच, आमचे कडेन एक अमेररकी आसा. पयले सुवातेर संविधान आनी आमकां कारणां आसात की, सिध्दांतांत, आमी संभाव्य कारणा बगर सामुहीक पळोवणी करपाक परवानगी दिवंक फावना. कायद्याच्या राज्याचेर विस्वास दवरपी देश म्हणून आमी ते प्रमाण जगपाक शकपाक जाय आनी जेन्ना ही सगळी गजाल काळखांत घडटली तेन्ना तुमची नदर तेच कडेन वचपाची प्रवृत्ती आसतली.
हाका लागून म्हाका एन्थ्रोपिकांत पावता. एन्थ्रोपिक ही मुखेलपणान एक उद्देगीक कंपनी. सरकारांत ते बरे, ते स्नायू तयार केल्यात, ह्या कांय गजालींची खऱ्यांनीच बरी जाण आशिल्ले लोक तांकां कर्मचारी आसात. तांणी स्पश्टपणान पीट हेगसेथाक पळयलें, “आमकां सगळे कायदेशीर वापर जाय,” आनी तांणी दोन पातळे अर्थ लावपाचे सकयल वचून म्हणलें, “बरें, तुमचो अक्षरशः समज आसा की ह्या उतरांचो अर्थ तांचो तोंडार म्हणटात तो न्हय. देखून ‘सगले कायदेशीर वापर’ चड व्हडले, आनी आमी कांय गार्डरेल खास करून सामुहीक पळोवणी भोंवतणी घालपाक सोदतात.”
परतून हांव स्वायत्त शस्त्रां कंसांत घालतलों, जी दुसरी तांबडी रेखा आशिल्ली, पूण खास करून सामुहीक पळोवणीचेर डारियो आमोदेई भायर आसा आनी म्हणटा, "आमी चड करूंक शकतात. हें चड धोक्याचे. हें चवथी दुरुस्तीचें उल्लंघन."
थंयचो ताण म्हणल्यार “तुमी म्हणटात की तुमी एक गजाल सांगपी ह्या कायद्यांक पाळो दितले आनी आतां, इतलो वेळ सोंपतकच, तांचो अर्थ कितें तरी पुरायपणान वेगळो आसता आनी आमी फकत ताचो भाग जावंक सोदना.” तें हेंउड्डाण. हां व फकत ताची तुळा सॅम आल्टमनाक करुंक सोदतां, जो म्हणटा, “आमी सगळे कायदेशीर वापर करतले,” आनी मागीर हो लांब संदेश असो पोस्ट करता, “हांगासर आमी पाळपाचे सगळे कायदे आसात.”
एनएसएन ह्या गजालींचो परतून अर्थ कसो केला आनी एक तरेचो रायड करपाक व्हेलो तें ऑल्टमनाक खबर नाशिल्लें अशें दिसता. आनी ताणें तेन्नासावन तें परत चलपाक सुरवात केल्या — आमी रेकॉर्डिंग करताना लेगीत म्हाका विस्वास आसा की आनीक ट्विट जाल्यात आनी सगळ्यांचीं पोजीशनां बदलल्यांत. पूण आल्टमन ल्हवू ल्हवू परतून व्हरत आयला, पूण ओपनएआय तांच्या तोंडार आशिल्ले कायदे वाचून तांणी सांगिल्लें मानपाक दोरी घालून घेतली अशें दिसता. घडणुकांचोय तुमचो अर्थ असो?
दोन शक्यताय आसात, आनी तातूंतली एक शक्यताय. एक म्हणल्यार जायतीं वर्सां भौसाक जशें खेळ्ळें तशें ताका खेळपाक मेळ्ळें. पर्यायी सिध्दांत, आनी हातूंतलो खंयचो एक खरो हाची म्हाका कल्पना ना, तो वा ओपनएआयचे कांय वकील — जे म्हाका दिसता ते खूब सक्षम आनी खूब जाणकार — हें खबर आशिल्लें, पूण एनएसएन कांय दशकां खेळिल्लो खेळ खेळूंक शकता अशें तांकां दिसलें, तातूंत जो मेरेन ते हीं गजाली सांगतात आनी मागीर उतरां सांगतात, पूण ते प्रत्यक्ष अर्थ उक्ते करिनात, की तांकांय तातूंतल्यान पयस वचूंक मेळटलें. ताकालागून सॅम हें विधान घेवन भायर सरता की “आमचे कडेन एन्थ्रोपिका सारकीच तांबडी ओळी आशिल्ली, आनी सरकार ताचे कडेन व्हडलें आशिल्लें.”
खरें म्हणल्यार म्हाका दिसता सॅम आल्टमनान सांगलें की एन्थ्रोपिकांत दोन तांबडी ओळी आनी ओपनएआय कडेन तीन, आनी सरकार ताचे कडेन एकदम बरो आशिल्लो आनी ताका लागून जायत्या जाणांक एके तरेची तकली खरोवंक मेळ्ळी. पूण म्हाका दिसता तें एक तर सॅम आल्टमन आनी ताचे भोंवतणी आशिल्ल्या कोणाकूय हीं गजाली वेव्हारांत कशीं चलतात तें समजलें ना, वा तांणी समजलें, आनी तांणी फकत गृहीत धरलें की भौसाक कळचें ना आनी देखून तांकां पयस वचूंक मेळटलें.
दुसरी गजाल मनांत येता — परतून, एआय नवी आसा आनी नव्या तंत्रगिन्यानाचेर येवप इतलें आकर्शक कारण हीं पयल्या छाप्याचीं समस्यां. “हाचेर पयली कोणाकच विचार करचो पडलो ना,” पूण वास्तव म्हणल्यार सगळेच ह्या गजालींचो विचार बरोच तेंप करतात. घडये हांगासर नवी गजाल एआय न्हय, पूण दुसरें ट्रम्प प्रशासन, कोणेंच लक्ष दिवंक नाशिल्ल्या गुप्त न्यायालयांत आपलीं कृती न्याय्य करपाक घडये कोणूच केन्नाच वाचचो ना असो वकिलीचो गट करचे परस, ताचे बदला फकत तितलेंच सूक्ष्म न्हय.
ते इतले अत्याधुनीक न्हय आनी फकत म्हणटात की सगळो वेळ सगळ्यांचेर गुप्तचर करतले. तांणी आतांच आपले हेत अशे तरेन जाहीर केले की घडये सगळ्या प्रशासनांनी फकत आपलो हेत जाहीर करचो आनी चिप्स खंय पडटात तें पळोवचें.
पूण हांगासर न्यूयॉर्क शारांत एड स्नोडन आशिल्लो हें हांव पळयता. एटी अँड टी एक इमारत चलयता, जी सगळ्यांक खबर आसा ती एनएसए इमारत. ही फकत एक व्हडली इमारत, आनी आमी एनएसएचें पळोवणी केंद्र न्हय अशें नाटक करपाचें, पूण तें थंयच आसा. हें व्हडलें. तातूंतलें खंयचेंय एकूय खंयच्याच गजालीक आयिल्लें ना अशें दिसता. हे सगळे उक्तावण, हीं लीक, आमी फाटीं घेतिल्लीं नात.
खरें म्हणल्यार आमच्या जिविताचो इतलो वांटो चडांत चड डिजिटल जाल्ल्यान तो फकत वाडला. आनी घडये ट्रम्प प्रशासन सगळ्या वेळार इतलें कुड्डें साधन आशिल्ल्यान प्रत्यक्षांत तीच गजाल आसूं येता जी हिशोब करपाक कारण जाता. तरी तें खेळटा तें पळयता?
थंय थोड्यो वेगवेगळ्यो गजाली आसात, आनी आमी ही गजाल बिल्कुल फाटीं घेवंक ना हें पुरायपणान खरें न्हय. स्नोडनाच्या उक्तावणांक लागून ह्यो गजाली कशो घडटात हाचे भितर कांय बदल जाले खरे. आनी आतां आसात — तांकां कितें म्हणटात तें हांव विसरतां, पूण ते फिसा कोर्टांतल्या ह्या सिव्हिल अॅमिकस लोकां सारके जे कांय मुद्द्यांचेर दुसरे वटेन सादर करपी म्हणून वावुरतले.
आनी आमी पळयलां कांय अधिकार् यांक कांय तरांनी मर्यादीत केल्ले, आनी ते दर एक फावट परतून अधिकृतताये खातीर येतात, आनी कार्यकर्ते फाटीं धुकलून आनीक कांय गार्डरेल घालपाचो यत्न करपाक खूब आक्रमक जाल्यात. पूण व्हडल्या प्रस्नाक म्हाका दिसता दोन वेगवेगळीं गजाली आसात. तुमी अर्दवट बरोबर म्हणटात की हें प्रशासन सूक्ष्म न्हय आनी फकत मोट्यान सांगूंक जायनातल्लीं गजाली सांगता.
“आमी इराणा कडेन झूज करतात, आमी करतात, घडटा.आमी नाचाचो प्रयोग लेगीत करपाचे नात.”
आदल्या सगळ्या प्रशासनांनी करपाक मेळचे नात अशे तरेन. पूण खरेंच तांणी तें थेट सांगूंक नापळोवणी, खास करून अमेरिकन लोकांचेर देखरेख दवरप. ताचे संकेत आयल्यात, पूण ते ताचेर इतले खरपणान भायर सरूंक नात. ताचो दुसरो अर्दो भाग चड संबंदीत आसा एन्थ्रोपिकाच्या पोझिशनिंगाक आनी एआय हें घडये अस्तित्ववादी तंत्रज्ञान म्हणून सामान्य नदरेक, जंय एन्थ्रोपिकान सदांच स्वताक “आमी विचारशील बरे मनीस” अशें सादर केलां आनी तुमी तें मानतात काय ना हें एक तरेचें मुद्द्या भायर. तांकां ही नामना भायर आसा: “आमी हें सुरक्षीत, मनीसपणाक आदर दिवपी आनी ह्या सगळ्या गजालीं कडेन लक्ष दिवपी पद्दतीन करपाचो यत्न करतात.” आनी म्हणून जेन्ना तुमकां तो झगडीं जाता तेन्ना थंयच संघर्श येता.
तुमचें एक ट्रम्प प्रशासन आसा जें फकत आपल्याक जाय तें करपाक मेळपाक जाय, आनी ते ते विशीं सूक्ष्म न्हय. आनी मागीर तुमकां एन्थ्रोपिक आसा, जाचें स्वताचें वर्णन आनी ताची भौशीक व्यक्तिमत्व सदांच अशें आसता, “आमी विचारशील आनी आमी मनीसपण आनी हक्क आनी ह्या सगळ्या गजालींचो आदर करतात.” घडये थंयच ही झगडीं आयली, कारण स्पश्ट केल्ल्या प्रमाण एन्थ्रोपिकान कांय काळ संरक्षण खात्या वांगडा काम केलां आनी सरकारा कडेन हेर जायते कंत्राट आसात जे तांणी वापरल्यात. ताका कसलोच प्रॉब्लेम जावंक ना.
फकत ह्या विशिश्ट वाठारांनीच जंय, सरकार आपल्या कडेन आशिल्लो कंत्राट वाडोवपाक सोदतालो तेन्ना, एन्थ्रोपिकाचे वरिश्ठ फुडारी म्हणपाक लागले, “राव, आमी खात्री करची पडटली की आमी ह्यो तांबडी रेखा पार करीनात, जाका लागून विचारशील, सुरक्षीत एआय पुरवणदार म्हूण आमची प्रतिश्ठा संभाव्यपणान हानी जातली.”
सादारणपणान पळोवणी विशीं, आनी खास करून एन्थ्रोपिकाच्या चवथी दुरुस्तीच्या हुस्क्या विशीं थोडक्यांत विचारपाक सोदतां. चवथी दुरुस्तींत म्हणलां सरकार तुमची बेकारपणान सोद घेवंक शकना. चवथी दुरुस्ती समजून घेवपाचो सगळ्यांत बरो उपाय म्हणल्यार जे-झेड हाचें “99 समस्या” आयकप. तर तुमकां ब्रेक घेवन “99 Problems” आयकुपाक वचपाची गरज आसल्यार, तें म्हान. सगळें थंय भितर आसा. कायद्याच्या शाळेंत आसतना आयकलें आनी ताका एकदम अर्थ आशिल्लो.
पूण सरकाराक सादारणपणान तुमची तपासणी करपाक वॉरंटाची गरज आसता. आनी जशें जशें तुमचें जिवीत चडांत चड ऑनलायन वता तशें तशें हाका जायते आनी जायते आडवाद आसात. पूण कल्पना म्हणल्यार तांकां अजूनय ऑनलायन वॉरंटाची गरज आसूंक जाय. एन्थ्रोपिकाचो वाद असो आसा, "बरें, एआय केन्नाच थकचो ना. ताका सगळ्या वेळार सगळ्यांचो सोद घेवंक मेळटा. म्हणल्यार आमी फकत मास्टर सॅव्हिलन्स करपाचे आसात."
तरी लेगीत एआय दाखोवचे पयलीं लेगीत सरकारान तुमच्या सगळ्या वस्तूंचो सोद घेवंक शकता अशी कल्पना भायर आशिल्ली, तुमच्या सगळ्या वस्तूंचो सोद घेवपाक सरकाराक वॉरंटाची गरज ना अशी कल्पना भायर आशिल्ली. तुमचो खंयचोय डेटा केन्ना थोड्या सेकंदा खातीर देशाच्या भायर गेलो जाल्यार सरकारान तो थंयच आडायलो अशी कल्पना,
हांव कॉलेजींत आसतना, देशभक्त कायद्याच्या सुमाराक, वाद आशिल्लो की ते तुमचो प्रत्यक्ष डेटा सोदपाचे नात, पूण तांकां मेटाडेटा आनी मेटाडेटा फकत मेळूं येता. तुमच्या डेटा विशींचो डेटा तुमकां सगळ्या वेळार नेटान सोदून काडपाक पुरो जातलो. आनी तें लेगीत चड पयस आसा. आनी सरकार कितें एकठांय करूंक शकता असो हो नाच आमी करताले? कितें परवानगी आसा? आमकां सगळ्यांक सुरक्षीत दवरपाक तांकां कितें जाय आनी कितें चड पयस आसा? तीं ओळीं हालल्यांत.
तर फकत प्रमाणांत पळोवणी करपा विशीं सामान्यीकृत हुस्को आनी आतां आमी खंय आसात हाचें थोडक्यांत वर्णन करात. एआय परिस्थितीन सगळें व्यापकपणान चड गुंतागुंतीचे पयलीं.
हांगासर म्हाका आनीक एक संकल्पना वळख करून दिवची पडटली जी घडये आदीं सांगपाक जाय आशिल्ली, पूण ती म्हत्वाची, तिका “तिसऱ्या पक्षाच्या सिध्दांत” म्हणटात. चवथी दुरुस्ती वांगडा कल्पना अशी आसा की सरकार वॉरंट नासतना तुमची वा तुमच्या वस्तूंची सोद घेवंक शकना आनी तुमी कसलो तरी गुन्यांव केला अशें संभाव्य कारणा बगर वॉरंट मेळूंक शकना. पूण ही संकल्पना आसा जी सुमार दशकां आदीं आयली तिका तिसऱ्या पक्षाच्या सिध्दांत म्हणटात, जी म्हणटा की ती तुमचो डेटा आसलो तरी तुमचो न्हय अशा गजालींक लागू जायना, वा लागू जायना.
हाची सगळ्यांत आदली आनी स्पश्ट आवृत्ती म्हळ्यार फोन कंपनी कडेन तुमी कोणाक फोन केलो हाचे फोन रेकॉर्ड आशिल्ले. फोन कंपनीं तुजे कॉल रेकॉर्ड करीनाशिल्लीं, पूण तीं रेकॉर्ड करतालीं जर हांवें तुका फोन केलो जाल्यार फोन कंपनींत एक रेकॉर्ड आसतलो, “माईक निलाय फोन करता.” आनी जायत्या न्यायालयांनी थारायिल्लें तें म्हणल्यार सरकार वचून तें विनंती करूंक शकता, आनी तांकां ते खातीर वॉरंटाची गरज ना कारण तो सोद न्हयतुमचो डेटा, तो हो तिसरो पक्ष आनी ते तिसरो पक्ष म्हूण फकत तो डेटा हातांत दिवपाक मान्यताय दिवंक शकतात.
पूण तीं 1960 आनी 70 च्या दशकांतलीं केशीं, जंय सरकाराक तें वॉरंट नासतना मेळूं येता अशें थारायल्लें, जेन्ना भायर इतलो तिसऱ्या पक्षाचो डेटा नाशिल्लो. संगणक आनी इंटरनॅटाचो उदय जाल्ल्यान तें बदललें. आतां सगळेंच तिसऱ्या पक्षाचें डेटा. आमी करतात तें सगळें खंय तरी खंयच्याय कंपनीन एकठांय केल्लें आसता आनी ताचो रेकॉर्ड आसता. म्हणल्यार मुळांतूच तुमचे विशींचो दरेक बिट डेटा, तुमी खंय आसात, कोणा कडेन उलयतात, कोणा कडेन संवाद सादतात, कितें म्हणटात, कितें करतात, तें सगळें ह्या दिसांनी चड करून तिसऱ्या पक्षां कडेन दवरलां. म्हणल्यार तिसऱ्या पक्षाच्या सिध्दांतान पुराय चवथी दुरुस्ती कांय प्रमाणांत गिळ्ळ्या, जंय तुमचे विशीं कितेंय आसूं जें दुसऱ्या कडेन आसा, थंय सरकारान ताची विनंती करपाक कितें करूंक शकता हाचो एक खूब उणो मानक आसा.
फकत विशिश्टपणान सांगपाचें जाल्यार हाचो अर्थ म्हजो डेटा आयक्लाउडांत आसतना सरकार Apple कडेन वचून म्हजो डेटा आयक्लाउडांतल्यान भायर काडूंक शकता, म्हाका केन्नाच सांगिनासतना?
तांकां ताची विनंती करूं येता. तांकां वॉरंट नासतना सहजतायेन विनंती करूं येता. मागीर कंपनीचे स्वताचे हक्क आसतात आनी ती विनंती करून तांकां कितें करपाचें आसा तें थारावंक शकता. तांकां फकत सोडून दिवंक मेळटा. तांकां, जशें चडशे करतले, जर ती गंभीर विनंती आसल्यार, हाता भायर विनंती न्हयकारूंक शकतात वा ते तुमकां सावधान करूंक शकतात आनी ते म्हणूंक शकतात — आनी चडशे हें करतले — ते तुमकां सावधान करतले आनी म्हणटले, “सरकार तुमच्या कांय डेटाची विनंती करता. तुमी न्यायालयांत वचून तांकां आडावपाचो यत्न करूंक शकतात.” ना जाल्यार, ते तुमचो डेटा सात दिसांनी वा खंयचोय आसूं, हातांत दितले.
परतून तें अवलंबून आसता. जर ती गुन्यांवकारी चवकशी आसत जाल्यार मागीर कंपनीक सांगपाक मेळना असो कसलो तरी गॅग ऑर्डर आसूं येता. सगळ्या तरांचीं परिस्थिती आसात, पूण चडशीं तुमच्या स्वताच्या घरांतली डेटा वा खंयचीय म्हायती वा खंयचीय गजाल आसल्यार चवथी दुरुस्तीक जाय आशिल्ल्या संरक्षणाच्या पातळे परस उणी आसता.
दुसऱ्याच्या मेघ सर्वराचेर तुमचे कडेन आशिल्ल्या डेटाची रक्कम व्हड प्रमाणांत आसा, ना? आतां तुमी सादारणपणान इंटरनॅटाचेर करतात ती दरेक गजाल कांय तरेन बॅकअप घेता वा दुसऱ्याच्या सर्वरांचेर कांय तरी रेकॉर्ड केल्ली आसता. चवथी दुरुस्ती भोंवतणीं वचून म्हणपाक सरकारान हो मार्ग सोदून काडला, "बरें, तें प्रत्यक्षांत तुमचें न्हय. तें ऍमेझॉनाचें. आमी ऍमेझॉना कडेन उलोवंक वचूंक शकतात," आनी ऍमेझॉनाक त्या प्रक्रियेच्या मदीं उबो रावून म्हणचें पडटलें, "आमी लोकांची कांय प्रमाणांत राखण करपा खातीर आनीक एक प्रक्रिया सोदून काडल्या."
हांव तें पळयता-आनी जेन्ना हांव मेघ सेवांचो आस्पाव करपी पयल्या तिसऱ्या पक्षाच्या सिध्दांत प्रकरणांक कव्हर करतालो आनी सरकार जिखत रावलें, तेन्नाच मुळांतूच हांव जोकरांत रुपांतरीत जालो. हांव अशें आशिल्लो, “आमी मजकूरवाद आनी साद्या [वाचप] विशीं नाटक करतात ती सगळी गजाल, हातूंतल्या खंयच्याच गजालीचो कांयच अर्थ ना कारण आमी फकत हो पुर्विल्लो कायदो सगळ्यांच्या डेटांत वापरून फाटल्या दारांत अश्वशक्ती दितात.”
आनी मागीर हांव हें पळयता आनी हांव एन्थ्रोपिक पळयता आनी म्हणटां, “बरें, होच नमुनो.” ही एक खाजगी कंपनी म्हणटा, "ठीक आसा, तुमची स्थिती आमी समजतात. तुमी कायद्याचो परतून अर्थ लायला हें आमी समजतात, आनी आमी तुमच्या, आमच्या साधना मदीं आनी आमच्या सेवेंतल्यान व्हांवपी अमेरिकन लोकांचो डेटा हांचे मदीं कांय प्रक्रिया घालपाचे आसात." हांवें फकत विचारलां की तुमकां तें समांतर दिसता काय ना, Anthropic आनी Amazon आनी Azure आनी आमचो इतलो डेटा दवरपी अस्तित्वांत आशिल्लीं हेर खंयचींय मेघ सेवां मदीं.
हय, जरी हांगा म्हत्वाचीं कांय स्पश्टीकरणां आसात जीं हें मात्शें वेगळें करतात. आनी खरें म्हणल्यार — म्हाका दिसता द न्यूयॉर्क टाइम्सांत हें रिपोर्टिंग पयलीं आशिल्लें — एन्थ्रोपिकाक चड म्हत्वाचो आशिल्लो मुखेल कलम खास करून वेवसायीक सेवां कडल्यान एकठांय केल्ल्या डेटा विशीं आनी त्या डेटाचेर क्लॉड वापरूंक मेळनाशिल्ल्या विशीं आशिल्लो, जो तिसऱ्या पक्षाच्या डेटाच्या नदरेन सारको होच मुद्दो. पूण हांव हाचे आदीं आमी फकत कितें उलयताले तातूंतलो मुखेल फरक स्पश्ट करपाक सोदतां ऍमेझॉन वा हेर तिसऱ्या पक्षांनी तुमचो डेटा होस्ट केल्लो, तीं अशीं केशीं आशिल्लीं, कारण ते इकोसिस्टमांत खंय बसतात, ते तुमचो डेटा थेट होस्ट करताले.
क्लॉडा वांगडा, तुमच्या क्लॉड वापरांतल्यान एनएसए पळयतना कोणाकूच हुस्को आसा अशें न्हय. तो तांणी भायर सरून Amazon कडल्यान तिसऱ्या पक्षाचो डेटा मेळोवपाचो वा चड करून तुमच्या फोनाचेर जायराती दिवपी आनी तुमची सुवात आनी तुमची आवड आनी अश्यो गजाली जाणून घेवपी सारके चोरी, लिपल्ले डेटा दलाल. आनी मागीर तें एके वेवस्थेंत पोसपकी क्लॉड मागीर काम करतलो. खरेंच एन्थ्रोपिकाक ताचो भाग जावपाची इत्सा नाशिल्ली. देखून सरकार खंयच्याय सुवातेर वा खंयच्याय तरेन तो डेटा तिसऱ्या पक्षांतल्यान एकठांय करतलो, एन्थ्रोपिक म्हणटा, “आमचें साधन त्या डेटाचेर वापरचें न्हय.”
ऍपल फामादपणान एफबीआय कडेन उबो रावून आयफोनांत फाटलें दार घालपाक सांगता आनी ऍपल म्हणटा “ना” आनी ते ट्रम्पाच्या मुखार उबे रावतात. आनी आमची वेवस्था कशी चलता हाचो एक भाग आसा, जातूंत व्हड खाजगी कंपनींक आपल्या गिरायकां वतीन सरकाराक “ना” म्हणपाक मेळटा. आनी हें अशें दिसलें की Apple, परतून, iPhone चेर backdoor घालचो ना, वा व्हड मेघ पुरवणदार म्हणटात, “तुमकां वैयक्तीक डेटा मेळचे पयलीं थोडी प्रक्रिया आसा तातूंतल्यान उडी मारची पडटा.”
हांगासर एन्थ्रोपिक म्हणटा अशें दिसता, “आमी फकत तुमी हेर पक्षां कडल्यान मेळयल्ल्या डेटाचें बल्क विश्लेशण करपाचे नात कारण ताका लागून अमेरिकन लोकांचेर 24/7 सामुहीक पळोवणी जाता, आनी आमी तें करपाक सोदना.” तरी तो ह्या प्रशासना खातीर चड पयस आशिल्लो पूल दिसता. तातूंतल्यान परतून येवपाचें आसा काय?
आमी पळयतले. आदल्या काळार जेन्नां तें घडलें — आनी चडशा व्हड तंत्रगिन्यान कंपनीं कडेन तें जायते फावटीं घडलां, कांय वेळार तांणी सांगलां की कितें तरी एक पूल चड पयस — जंय तें सादारणपणान वता तें न्यायालयांत. कंपनीं कोर्टांत वचतली वा प्रशासन कोर्टांत वचतलें आनी कांय तरेचें कोर्टांत झूज जातलें.
आयफोनांतलें फाटलें दार हें ताचें एक परिपूर्ण उदाहरण. तो न्यायालयांत गेलो आनी तांणी ताचे कडेन झगडलें, जरी तांणी केन्नाच पुरायपणान निश्कर्श काडलो ना कारण एफबीआय निमाणे फकत हाताळणीन आयफोनांत घुसलो आनी मागीर न्यायालयाच्या निकालान फुडाराक तें बरबाद जावचें न्हय अशें दिसलें ना.
पूण ह्या प्रकरणांत, जंय वाड आसा आनी जंय हें त्या फाटल्या परिस्थितीं परस वेगळें आसा तें म्हणल्यार फकत न्यायालयांत वचचे परस ट्रम्प प्रशासनान हें “पुरवण साखळी जोखीम” अशें नांव दिलें, जें फकत पिशेंपण. संभाव्य परकी दुर्भावनायुक्त वावुरप्यांक तंत्रज्ञानाची पुरवण करपाक आडावपा खातीर तयार केल्लें हें साधन, मागीर व्हडल्या तंत्रज्ञानाच्या स्टॅकांत लिपिल्लीं पळोवणी साधनां घालूंक शकता अशी ही कल्पना, तीं बंदी घालूंक शकतलीं. अमेरिकेंतल्या कंपनीक मुळाव्यान नीतीशास्त्र धोरण आशिल्ल्यान तें लागू करप म्हणल्यार त्या साधनाचो खरो, खरो गैरवापर अशें दिसता.
तें साधन लेगीत कांय गजालींनी प्रस्नचिन्न आशिल्लें, पूण चीनी नेटवर्किंग फर्मा विशीं वा त्या ओळीं प्रमाण कितें तरी उलयतना ताचे फाटली प्रेरणा समजूंक मेळटाली. हांगासर ताका कसलोच अर्थ ना. म्हणल्यार हाचेर जावपी प्रतिक्रिया सामान्यपणान ह्या प्रकरणांत दिसपा परस इतली पयस वता. परंपरेन पळोवंक मेळटालें की कांय तरेची न्यायालयीन केस आसतली आनी दोनूय वटांनी ती सुरू करूं येताली आनी फकत कंत्राट कसो लागू करूं येता हाचेर झूज आसतलें.
पूण हांगा अशें घडना. हें प्रशासन प्रभावीपणान म्हणटा, “तुमी आमकां जाय तें सगळें आमकां पूर्णपणान दिवंक ना जाल्यार, तुमचीं साधनां आमकां जाय तशें काम करपाक स्थापन करूंक ना जाल्यार, मागीर आमी प्रभावीपणान तुमचो पुराय वेवसाय नश्ट करपाचो यत्न करतले.” आनी तें एक वाडप.
हाचो एक कुडको आसा, ताचेर म्हाका सोंपपाक जाय, आनी तो एक तरेचो सगळ्यांत गॅलेक्सी-मेंदू आवृत्ती. FIRE, जो एक मुक्त भाशण पुरस्कार गट, आमी रेकॉर्डिंग सुरू करचे पयलीं एक ब्लॉग पोस्ट काडलो आनी एन्थ्रोपिकाक बांदपाक जायनातल्लीं साधनां तयार करपाक बाध्य करप म्हणल्यार मुक्त भाशणाचें उल्लंघन, तें सक्तीन भाशण नांवाचें कितें तरी असो वाद घालून. हांगा इतिहास खूब आसा. हांगा कांय खोल वर्ज आनी टेकडर्ट, तणांतल्यान, अस्तित्व-संकश्टाचो इतिहास आसा.
पूण मुळांतूच कोड म्हणल्यार भाशण, संगणका खातीर कोड बरोवप हो भाशणाचो एक प्रकार आनी सरकार तुमकां तें करपाक जबरदस्ती करूंक शकना अशा कल्पनेचेर देंवता आनी तातूंतल्यान एक पुराय गट व्हांवता. एन्थ्रोपिकाक बांदपाक जायना अशीं साधनां तयार करपाक बाध्य करप म्हणल्यार सक्तीचें उलोवप असो हो वाद विकतें घेता?
हय, म्हाका खरेंच दिसता तें फामाद आकर्शक. आकर्शक सक्तीचें भाशण. पूण ना, म्हाका दिसता तो एक मनोरंजक वाद. हांवें विचारांत घेतिल्ल्या मुद्द्यांच्या वळेरेंतल्यान मात्शें सकयल आशिल्लें हें. हांवें चड करून चवथी दुरुस्तीच्या प्रस्नांचेर चड लक्ष केंद्रीत केल्लें हें स्पश्ट, पूण FIRE वाद चुकीचो न्हय अशें म्हाका दिसता. हें आमी हेर संदर्भांत पळयलां. फाटल्या दाराच्या प्रस्नांतय तो आयलो खरो, फाटल्या दारांक एनक्रिप्टेड प्रणालींत तयार करपाचो यत्न करपाचे नदरेन.
कंपनींनी नक्कीच पयली उबारलीदुरुस्ती दावो करता, म्हणटा, “आमकां त्या प्रकारची संहिता बरोवपाक बाध्य करप हें सक्तीचें भाशण.” तो एक वैध वाद आसा. तो आसूं येता, परतून, न्यायालयां घडये सुरवेक ह्या प्रस्नांक हेर तरेन हाताळूंक शकतात जाल्यार हाताळपाक उणी तयारी आसतली. पूण म्हाका खोशी जाल्या की FIRE हांणी तें पोस्ट केलां आनी म्हाका दिसता तो एक मनोरंजक आनी आकर्शक वाद.
हय, फकत दुसर् या ट्रम्प प्रशासनाचो स्वभाव म्हणल्यार हें इतलें कुड्डें साधन, आमी सगळ्या मुद्द्यांचेर एकाच वेळार हल्लो करतले हें जवळजवळ खात्री आसा.
होंय, दर एका हक्क विधेयक दुरुस्तीक दर एका संभाव्य प्रस्ना वांगडा कांय ना कांय रुपान आव्हान दिवचें पडटा.
[हासता] चाक घुंवडावप.
हांगा खंय तरी आमी तिसरे दुरुस्तीचें उल्लंघन फिट करूंक शकतात हाची म्हाका खात्री आसा.
खात्रीन, हय. क्लाउडाक आतां तुज्या घरांत रावचें पडटलें. अचूक. हें म्हान जावपाचें आसा. आमी [दुरुस्ती] एक, तीन, चार, आनी सात करतात. आमी तांकां रेक करतात.
माईक, हें म्हान जालां. तुमी पयली ह्या शोंत गेल्ले नात अशें म्हाका विस्वासांत येना. हें व्हडलें जालां. बेगीन परत येवचें पडटलें.
निखालस. जेन्ना तुका जाय तेन्ना म्हाका.
ह्या एपिसोडा विशीं प्रस्न वा टिप्पणी? decoder@theverge.com ह्या ईमेलाचेर आमकां मारात. आमी खरेंच दरेक ईमेल वाचतात!
