Bi an bɛ kuma ko ɲagaminen, teliya la Anthropic, Claude dilabaga min b’a yɛrɛ sɔrɔ sisan sariya kɛlɛ juguba dɔ la ni Pentagon ye.
Kɔfɛ-ni-kɔ-ko ka gɛlɛn, nka kabini a tile damadɔ tɛmɛnen, Pentagon tun ye Anthropic jate farati ye fɛnw dilancogo la, wa Anthropic ye kiritigɛ-sɛbɛn dɔ bila ka o tɔgɔ in sɔsɔ, k’a fɔ ko gɔfɛrɛnaman y’a ka Laɲini fɔlɔ ni duurunan josariyaw tiɲɛ, a kɛtɔ ka “a ɲini ka sɔrɔko nafa tiɲɛ, min dabɔra diɲɛ kɔnɔ, tɔnba kɛrɛnkɛrɛnnen dɔ fɛ min bɛ ka bonya teliya la.”. N bɛ se k’a fɔ aw ye sisan yɛrɛ : An bɛna kuma o ko in jiginniw kan The Verge kan ani yan Decoder kan kalo nataw la.
Nka bi n tun b’a fɛ ka waati dɔɔnin ta ka sɛgɛsɛgɛli kɛ yan tiɲɛ na nin ko in yɔrɔ nafamaba kelen kan min ma ɲɛ sɔrɔ kosɛbɛ bawo nin kɛra ka bɔ a nɔ na : Ameriki gɔfɛrɛnaman bɛ kɔlɔsili kɛ cogo min na, sariya fanga min b’a to o kɔlɔsili ka kɛ, ani mun na Anthropic tun dalen tɛ gɔfɛrɛnaman na k’a fɔ ko a bɛna sariya labato n’a bɛ tali kɛ AI la walasa ka kɔlɔsili caman kɛ ka tɛmɛn fɔlɔ kan.
Verge abonnés, aw kana ɲinɛ ko aw bɛ se ka Decoder sɔrɔ min tɛ piblisite ye yɔrɔ o yɔrɔ, aw bɛ aw ka podcast sɔrɔ yɔrɔ o yɔrɔ. Aw ye aw ɲɛsin yan. Abonné tɛ wa? Aw bɛ se ka aw tɔgɔ sɛbɛn yan.
N ka dunan bi ye Mike Masnick ye, n’o ye Techdirt sigibaga n’a ɲɛmɔgɔba ye, n’o ye tekinoloji politiki siti ɲumanba ye min bɛ senna kabini tuma jan. Mike bɛ ka sɛbɛnni kɛ gɔfɛrɛnaman ka baara tɛmɛnenw kan, danbeko kan nizɛri waati la, ani barokun wɛrɛw kan minnu bɛ tali kɛ o la kabini san tan caman sisan. A ye dɔnnikɛla ye ɛntɛrinɛti ni kɔlɔsili jamana bonya cogo min na cogoyaw la minnu bɛ ɲɔgɔn kan.
Aw y’a Ye, sariya b’a Fɔ ko gɔfɛrɛnaman bɛ Se ka min Kɛ n’a bɛ na an kɔlɔsili la, o bɛ yen, o kɔ fɛ, gɔfɛrɛnaman b’a fɛ ka min Kɛ. Wa min nafa ka bon kosɛbɛ, gɔfɛrɛnaman b’a fɔ ko sariya b’a fɔ ko a bɛ se ka min kɛ, o bɛ yen, o min ka teli ka kɛ fɛn ye min ni mɔgɔ gansan o mɔgɔ gansan bɛ sariya kalan dɔrɔn, o bɛ se ka miiri min na, o tɛ kelen ye tigitigi.
Aw bɛna Mike mɛn k’a ɲɛfɔ kosɛbɛ yan nin yɔrɔ in na ko an tɛ se — wa an man kan — ka Ameriki gɔfɛrɛnaman ta a ka kuma na ni kɔlɔsili ko don. Tariku caman bɛ yen dɔrɔn, gɔfɛrɛnaman ka avoka minnu bɛ daɲɛ nɔgɔmanw faamuyali tigɛli i n’a fɔ « laɲini » walasa ka kɔlɔsili bonya cogo gɛlɛnw na — fɛɛrɛ minnu ka teli ka hami bila sariya siratigɛ la dɔrɔn, wa u bɛ bugun dɔrɔn ni sɔsɔlibaw bɛ yen i n’a fɔ kunnafonidila Ed Snowden ka NSA jiralibaw a ka ca ni san tan ye.
Nka foyi t’a la ka kɛ politikitɔnw ka baarakɛcogo nɔgɔlen walima fɛn caman ye Trump ka waati la — wa o cogo la ni Anthropic ye, an bɛ sɔsɔliba kɛ kosɛbɛ, forobaciyɛnko la, fɛɛrɛtigɛ ni kɔlɔsili kan waati yɛrɛ la, ɛntɛrinɛti kan, bulɔgu sɛbɛnw kɔnɔ ani X rants kɔnɔ, ani kunnafonidilaw ka lajɛba mankan-cikanw kan. Ko ɲumanw ni ko juguw b’o la, nka walasa k’a bɛɛ kɔrɔ fɔ, tiɲɛ na, i ka kan ka tariku dɔn.
O de y’a ɲɛfɔ ne ni Mike ye nin yɔrɔ in na — aw hakilina mana kɛ fɛn o fɛn ye AI ni gɔfɛrɛnaman kan, nin yɔrɔ in bɛna a jira k’a jɛya ko jamana fila bɛɛ y’a to kɔlɔsili jamana ka bonya ka taa a fɛ waati tɛmɛnen kɔfɛ. Sisan, an bɛ yiriwaliba da la hali bi n’a bɛ tali kɛ AI la.
Okay: Techdirt sigibaga ani a ɲɛmɔgɔba Mike Masnick bɛ Anthropic, Pentagon, ani AI kɔlɔsili kan. An bɛ taa yan.
Nin ɲininkali in sɛgɛsɛgɛra nɔgɔya la walasa a janya n’a ka jɛya.
Mike Masnick, i ye Techdirt sigibaga ye ani a ɲɛmɔgɔba. Aw ni ce Decoder la.
N’ nisɔndiyara ka kɛ yan.
N’ nisɔndiyara k’aw sɔrɔ. N tun b’a fɔ dɔrɔn ko n kabakoyara ko i ma deli ka kɛ yiracogo la fɔlɔ. Ne ni e bɛ sɛbɛnni kɛ ani ka poste kɛ ɲɔgɔn lamini na kabini waati jan. The Verge ka politiki ɲɛfɔli caman juru bɛ i ka baara la Techdirt la o kɔfɛ min bɛ kɛ ni Anthropic ye, o ka gɛlɛn kosɛbɛ, nka a bɛ barokun caman gosi i ye minnu datugu kabini waati jan. N nisɔndiyara ko i labanna ka na yan.
O ye barokun dɔ ka ɲagami gɛlɛn ye, nka n nisɔndiyalen don k’a sɛgɛsɛgɛ.
N b’a fɛ ka n sinsin min kan n’aw ye, o tɛ kunnafoni kunbabaw ye, n’o ye ko Anthropic bɛna bolonɔ bila bɛnkansɛbɛn na ni gɔfɛrɛnaman ye walima ko OpenAI bɛna o bɛnkansɛbɛn sɔrɔ. O nɔ na, n dalen b’a la ko an bɛ nin sɛbɛn waati min na ani mɔgɔw b’a lamɛn waati min na, tweet (tweet) caman bɛna kɛ ani ko caman bɛna kɛ danfara ye ka tɛmɛ fɔlɔ kan.
N b’a fɛ ka n sinsin min kan, o ye tigɛli bilenman fila dɔ dɔrɔn de ye, Anthropic ye minnu labɛn tiɲɛ na. U dɔ yeyɛrɛmahɔrɔnya marifaw, o min ye a yɛrɛ ka gɛlɛya hakɛ ye. Sariya min bɛ yen o bɛ na dɔɔnin dɔɔnin hali ni marifaw yɛrɛ bɛ yen walima u tɛ yen walima n’u bilala sen kan kaban Irisi fɛ Ukraine kɛlɛ la.
Hakilina caman bɛ yan n b’a fɛ k’o bila kɛrɛfɛ dɔrɔn bawo n hakili la o bɛna na sinsin kosɛbɛ bɛɛ kan a yɛrɛ ka waati bolodacogo kan. Layini bilenman wɛrɛ min b’a fɛ ka waati caman kɛ o la, o ye jamanadenw kɔlɔsili ye. Wa sariya caman b’a la yan jamanadenw kɔlɔsili ko la. Tariku caman bɛ yen, tariku sɔsɔli caman bɛ yen. Edward Snowden ka jogo bɛɛ bɛ yen k’a sababu kɛ sɔsɔliw ye jama kɔlɔsili lamini na.
O bɛɛ bɛ jigin — n hakili la, e de ye nin bila — Fasokanw Lakanali Baarakɛda (NSA), n’o ye Lakana minisiriso dɔ ye, an ka kan k’o wele sisan ko kɛlɛko minisiriso kun dɔw kosɔn.
[A bɛ ŋɛɲɛ] An man kan ka foyi kɛ.
[A bɛ ŋɛɲɛ] An t’o kɛ. O ye tiɲɛ ye Ameriki yan. An man kan ka foyi kɛ. Nka NSA ye daɲɛ caman kɔrɔ ɲɛfɔ kokura ka bɔ tubabukan na min bɛ fɔ kumakan na, k’a fɔ ko “An bɛ se ka kɔlɔsili kɛ dɔrɔn.” Wa o kɔfɛ, tuma ni tuma, jatigɛwale dɔ bɛ kɛ n’a y’a sɔrɔ mɔgɔw y’a ye k’u bɛ kɔlɔsili dɔrɔn de kɛ. Donc (o la) i ka stade (dakun) Sìgi yen dɔrɔn, n t’a fɛ k’i Lasegin sira bɛɛ fɛ, nka a bɛ waati caman Kɛ yɔrɔ min na nin patɔrɔn in seginna a yɛrɛ kan.
A bɛ bɔ i b’a fɛ ka taa a jugumanba la, nka a jɛlen don ko a surunyalen bɛ diɲɛ kɔnɔ min bɛ 9/11 kɔfɛ, Ameriki ye Fasodenɲumanya sariya ta, se dɔ tun bɛ min na gɔfɛrɛnaman ka kɔlɔsili kɛ, o min tun ka kan ka kɛ an lakanani kama ka bɔ terrorisme (jatigɛwale) nataw la. Waati tɛmɛnen kɔ, o kɔrɔfɔra cogo nafamaw na wa dan dɔw tun bɛ o la. FISA kiritigɛso fana tun b’an bolo, n’o ye kiritigɛso kɛrɛnkɛrɛnnen ye min ka kan ka kunnafonidilaw n’u ka baara lajɛ, nka laada la, a kɛra kiritigɛso ye min bɛ kɛ fan kelen fɛ. Fɛn kelen dɔrɔn de bɛ Se k’u ka ko Laɲini o kiritigɛso la wa o bɛɛ bɛ Kɛ gundo la.
Fɛn caman bɛ yen minnu tun tɛ dɔn. Wa o kɔfɛ, fɛn kelen wɛrɛ tun bɛ nin bɛɛ la, min bɛ segin Ronald Reagan fɛ, n’o ye Executive Order 12333 ye, n’a bɛ fɔ ko a bɛ sira sariyaw sigili de kan kunnafonidilaw ka kunnafoniw lajɛli la.
Donc (o la) nin sariya saba ninnu b’i bolo — a ɲɛ, sariya kulu damadɔw — ani sariyasunba dɔ min bɛ jamanadenw fɛ, i bɛ se ka yɔrɔ minnu kalan, a bɛ iko u bɛ fɛn dɔw fɔ an ka gɔfɛrɛnaman n’a kɛrɛnkɛrɛnnenya la NSA bɛ se ka min kɛ kɔlɔsili siratigɛ la. Ni an kalanna ni tubabukan daɲɛgafe gansan ye, n’a sɔrɔla ne ni e cogoya bɛ yen, wa an bɛ min faamu, an tun bɛna na ni dannaya ye ko NSA ka se ka Amerikikaw kɔlɔsi, o tun dan ye kosɛbɛ, tiɲɛ yɛrɛ la, fo ka se a dan na, n’u y’a ye k’u bɛ Ameriki mɔgɔ dɔ kɔlɔsi, k’u ka kan ka jɔ o yɔrɔnin bɛɛ ka kasi foyi la, ka kunnafonidilanw ni nin fɛn tɔw bɛɛ bɔ yen.
Kumakanw tun bɛ yen waati dɔ kɔnɔ ko o tɛ kɛ tiɲɛ na wa hakilina dɔw tun bɛ yen ani kɛrɛnkɛrɛnnenya la, Senatɔrɔ Ron Wyden tun bɛ kumakan bɔ kosɛbɛ ka taa Senatɔrɔba kɔnɔ, k’a fɔ ko “Fɛn dɔ ma ɲɛ yan wa n tɛ se k’a fɔ aw ye kosɛbɛ mun na,” walima ɲɔgɔnyew kɔnɔ a tun bɛ kunnafonidilaw ɲininka ko “aw bɛ walima aw tɛ jamanadenw ka kunnafonidilanw lajɛ Amerikikaw kan wa?”.
O faamaw tun bɛna u bila sira wɛrɛ kan walima tuma dɔw la, u tun bɛna nkalon tigɛ k’a jɛya. Ne dalen b’a la ko a kɛra ɲɔgɔnye kelen ye san 2012 ni James Clapper ye, n’o tun ye jamana ka kunnafoniko ɲɛmɔgɔ ye o waati la, a ɲininkara yɔrɔ min na k’a ɲɛsin nin ko in ma. Wa a y’a fɔ kosɛbɛ ko “Ayi, an tɛ kunnafoniw lajɛ Amerikikaw kan.” O kɛra fɛnba dɔ ye min ye Ed Snowden bila ka kunnafoniw bɔ kɛnɛ kan, kunnafoniw minnu b’a jira k’a ye Glenn Greenwald ni Barton Gellman ni Laura Poitras fana bɔ kɛnɛ kan. O bɛɛ la, an y’a daminɛ ka min Sɔrɔ, o ye ko NSA b’a yɛrɛ ka daɲɛgafe sɔrɔ min ni ne ni e bɛ baara Kɛ ni daɲɛgafe min ye, o tɛ kelen ye dɔɔnin, fo u bɛ Se ka daɲɛw kɔrɔfɔ cogo la min ni u kɔrɔ tubabukan jɛlen tɛ kelen ye, daɲɛw fana sen bɛ o la i n’a fɔ « laɲini », n’o bɛ Kɛ i n’a fɔ daɲɛ koloma. Nin ye min ye, o faamuyaliba ye ko, teori la, u ka kan ka mɔgɔw dɔrɔn de laɲini minnu tɛ Ameriki mɔgɔw ye, n hakili la, o ye kumasen ye.
Nka a tun kɔrɔfɔra cogo min na waati kɔnɔ, o tun ye ko fɛn o fɛn bɛ o tigi kofɔ, fɛn o fɛn bɛ dunanko kan, o ye tulon tilennen ye sisan, hali n’o ye a ka kumaɲɔgɔnyaw yeAmeriki mɔgɔ. Donc (o la) ni ne ni e tun bɛ sms (sms) ci ɲɔgɔn ma ka jamana wɛrɛ mɔgɔ dɔ kofɔ, o ye tulon tilennen ye sisan NSA fɛ k’a lajɛ ani k’a mara ani k’a mara.
O yɔrɔ flanan b’a la. N ye sariyasunba fɔlɔ 12333 kofɔ ka bɔ Ronald Reagan fɛ, n’o ye, n’a y’a sɔrɔ fɛɛrɛ caman b’a la ka Changé waati kɔnɔ, ani ɛntɛrinɛti bonyalen kɔfɛ, o y’a to NSA ye sira di kosɛbɛ jamana wɛrɛw ka kunnafonidilanw ma, nka o kɔnɔ, kumaɲɔgɔnya fɛn o fɛn bɛ Ameriki bila sira kan yɔrɔ dɔ la, o tun bɛ o la. O la, ni n bɛ sms ci i ma, ni cikan dɔ bɔra n fɛ Kalifɔrni, fibre optique kabɔri dɔ fɛ min kɛra ka bɔ Ameriki, NSA bɛ se ka pɔnpe dɔ bila o yɔrɔ la siɲɛ kelen n’a sera Ameriki kɔkan, k’o kunnafoniw lajɛ, hali n’a tun bɛ taa i fɛ dɔrɔn Ameriki kɔnɔ.
O kɔfɛ, NSA tun bɛ se k’o kunnafoniw mara hali n’a tun bɛ Ameriki mɔgɔw kan, wa u tun bɛ se ka ɲinini kɛrɛnkɛrɛnnenw kɛ o kan kɔfɛ, tuma dɔw la, u bɛ wele ko “kɔfɛla ɲininiw.” U ye nin kunnafoniw lajɛ an dalen b’a la k’u tun man kan k’u lajɛ fɔlɔ, nka u tun bɛ se k’u mara. Wa u ye layidu ta, u ye pinky kali, k’u bɛna a to u dan na, nka n’u ye ɲinini kɛ k’a ye ko e walima ne ye dunan dɔ kofɔ, o tuma na, yɔrɔnin kelen a kɛra fair game ye u bolo k’u sago kɛ n’a ye.
K’a bɛɛ lajɛlen ta, o jiginna ka kɛ diɲɛ ye, min kɔnɔ, fédéral (jamanaba) bɛ se ka kunnafoni fɛn o fɛn lajɛ, n’a kɛra ka maga Ameriki kɔkan. Hali n’a bɛɛ bɛ Ameriki mɔgɔ fila ni ɲɔgɔn cɛ, n’u ye mɔgɔ dɔ kofɔ walima n’u yɛrɛ y’a jira ko a tɛ Ameriki mɔgɔ ye, yɔrɔnin kelen, o ye tulon tilennen ye ka lajɛ. Wa o la an ye fɛn Sɔrɔ min bɛ i n’a fɔ Ameriki mɔgɔw kɔlɔsili jamakulu dɔ fɛ NSA dɔ fɛ min b’a Fɔ k’a Fɔ foroba la ko ale tɛ Ameriki mɔgɔw Sɛgɛsɛgɛ.
An sera nin yɔrɔ in na cogo di? Nin ye den senfɛta caman ye minnu bɛ kɛ ka caya. I ye James Clapper kofɔ san 2012, o de ye Obama ka fanga ye. I ye Ronald Reagan kofɔ, o ye san 1980 waatiw ye. An b’a fɛ ka tɛmɛ Demokaratiw ni Repibilikikaw fɛ yan.
Kɛlɛ min kɛra ni siranɲɛ ye, o kɛra George W. Bush ka fanga kɔnɔ, ani 9/11 ani Fasodenɲumanya sariya kɛra George W. Bush ka fanga kɔnɔ. Ko jugu caman bɛ ka caya ka taa a fɛ parti fila bɛɛ ɲɛmɔgɔw ka fanga kɔrɔ, parti fila bɛɛ ka kongresiw kɔnɔ. O kɛra cogo di?
A cogo nɔgɔman ye dɔrɔn ko mɔgɔ si t’a fɛ, wa tiɲɛ na, jamanakuntigi si t’a fɛ ka kɛ jamanakuntigi ye waati min na, n’o ye binkanniba ye, bawo o b’u kɛ mɔgɔ jugu ye. A jɛlen don k’u b’a fɛ fana ka Amerikikaw lakana, ɔnhɔn? O ye u ka baara dɔ ye. Ni kunnafonidilaw ka jɛkulu dɔ b’i bolo min jɔyɔrɔba bɛ baara kɛ dibi la bawo kunnafonidilaw bɛ o de kɛ, n’u bɛ to ka na i fɛ k’a fɔ ko “Hee, n’an tun bɛ se ka nin kunnafoni in sɔrɔ dɔrɔn, o tun bɛna kɛ dɛmɛ ye tiɲɛ na ka binkanni jugu bali.”.
A bɛ se ka kɛ ko o ye tiɲɛ ye, ko hakilijagabɔ jɛkulu bɛ se ka baara kɛ ni nin kunnafoniw ye cogo la min bɛ baara kɛ ka ɲɛ. Nka an fana ye, teori la, sariyaw jɛkulu ye, Ameriki sariyasunba dɔ bɛ min na, an ka kan ka min labato. Nka o y’a to a ka se ka kɛ ko marako kɔfɛ marako, tugun, Repibiliki ni Demokaratiw, tun bɛ ni avoka ye minnu hakili ka di kosɛbɛ, wa minnu tun bɛna a lajɛ k’a fɔ ko : « Ayiwa, n’an ye jɔyɔrɔ sugu dɔ fɔ nin cogo in na walima n’an y’a fɔ nin cogo in na walima n’an y’o kɔrɔ fɔ, o cogo la an bɛ se k’an sago sɔrɔ ani an tɛ sariya tiɲɛ fɛɛrɛko siratigɛ la walima ka sariya tiɲɛ fɛɛrɛko siratigɛ la ».
Miirili tun bɛ kɛ tuma bɛɛ ko “An bɛ se ka sariya kɔrɔta cogo dɔ la walima k’an ka sariya kɔrɔfɔcogo kɔrɔta ani tiɲɛ na, mɔgɔ si tɛna nin ye abada, walima mɔgɔ si tɛna nin ye tiɲɛ na, min b’a janto a la, o de kama an bɛna bɔ a la.”.
Fɛn fila bɛ yen minnu bɛ pan ka bɔ ne la tiɲɛ na. Kelen, ne ni e fila bɛɛ ye kiritigɛlaw ka latigɛ caman kalan — appelé kiritigɛso ka latigɛw ani Kiiritigɛsoba ka latigɛw. Wa kɛlɛ bɛ an ka Kiiritigɛsoba kɔnɔ, an ka sariyaw n’an ka sariyaw kɔnɔ kumaw kɔrɔ fɔ cogo min na tiɲɛ na.
N tɛna don a la kojugu, nka n b’a fɔ caman na ko hakilina min b’a jira ko i ka kan ka daɲɛw kalan dɔrɔn ɲɛ kan, k’u bɛ min fɔ, o de ye sariya faamuyali suguya fangama ye Ameriki. Nɛgɛbere walima numan fɛ, u fila bɛɛ b’o fɔ. U bɛ sɔsɔli kɛ o kɔrɔ ye min ye tiɲɛ na, o kɔrɔ ɲuman dɔw kan minnu ye gundo ye kosɛbɛ. Nka ko i ka kan ka se ka nin daɲɛ ninnu kalan dɔrɔn k’u bɛ min fɔ, o tɛ fɛn ye, ɔnhɔn?
An y’a Jigin o tɛmɛsira fɔlɔ in kan a dɔgɔyalenba la i bɛ Se ka min Kɛa bɛ wele ko sɛbɛnnikɛcogo. Mara fila bɛɛ ka avocatw bɛ se ka yɔrɔ jan nin cogo di ka bɔ sariyako latigɛcogo fangama na an ka jamana kɔnɔ? Fɛn fila bɛɛ ka kiritigɛlaw bɛ sɔn a ma ko o de ye fɛɛrɛ fɔlɔ ye a dɔgɔyalenba la.
N b’a fɛ n ka jaabi tigitigi dɔn, nka n hakili la, o ye hakilinata ye min bɛ dusu don mɔgɔ kɔnɔ, tiɲɛ tɛ? I n’a fɔ avoka, i bɛ yen walasa k’i ka kiliyan lafasa ani an ka sariyako ɲɛtaa — n’i bɛ se k’a wele ko ɲɛtaa — ka teli ka sinsin kɛlɛko dɔ sɔrɔli kan, i fanw tɛ kelen ye minnu bɛ sɔsɔli kɛ nin ko ninnu kan, yɔrɔ min na kiritigɛla jɔyɔrɔ ye ka dɔgɔya ani k’a dɔn fan jumɛn de bɛnnen don tiɲɛ na.
Gɛlɛya minnu bɛ hakilijagabɔ jɛkulu n’a sigicogo la, olu dɔ ye ko o kɛlɛko cogoya t’i la. O b’a To a ka nɔgɔn fàn kelen ma k’u bɛ sɔsɔli min Kɛ, k’o Jira k’a sababu Kɛ mɔgɔ si tɛ kɔsegin o kan tiɲɛ na. I b’o fara ɲɔgɔn kan ni siranba ye min bɛ se ka kɛ binkanni wɛrɛ ye, fɛn o fɛn bɛ tali kɛ jamana lakanani na, ani hali n’i ye ko dɔw sɔrɔ, FISA kiritigɛso b’i bolo — n b’a fɛ k’a fɔ ko FISA kiritigɛso tɔgɔ bɔra dɔɔnin k’a sababu kɛ a kɛra lastikuw ye cogo ɲuman na san caman kɔnɔ.
N ɲinɛna jateden tigitigiw kɔ, nka a kɛra fɛn ye i n’a fɔ ɲinini minnu taara FISA kiritigɛso la walasa ka sira di kɔlɔsili ma, olu kɛmɛsarada la 99 ni kɔ dira, wa a ka nɔgɔn k’a fɔ ko a jɛlen don ko kɛmɛsarada la 99 ka ca kojugu. A jɛlen don ko minnu bɛ na ni ɲininiw ye kiritigɛso la, u b’u sugandi k’u sugandi. U t’a fɛ, a fanba la, ka na ni kuma fɔlenw ye minnu ye dibi ye pewu. Nka n’o kɛlɛbolo tɛ ani ni mɔgɔ kulu dɔ ye min dusu ka di kosɛbɛ, n’u b’a miiri ko “an ka kan ka nin kɛ,” walima ko mara dɔ b’a fɔ u ye ko “an ka kan ka nin kɛ,” u bɛna fɛɛrɛw sɔrɔ k’o kɛ. Wa o yɔrɔ de la i bɛ laban waati tɛmɛnen kɔ.
Yala mɔgɔ dɔ sen bɛ nin wale in na min delila ka kunun k’a fɔ a yɛrɛ kɔnɔ ko “Cɛden, an sera ka ‘laɲini’ daɲɛ ɲɛfɔ kokura walasa k’a kɔrɔ kɛ an b’a fɛ fɛn o fɛn na wa” wa?
[A bɛ ŋɛɲɛ] A jɛlen don ko Ed Snowden tun bɛ i bolo, min ye sɛbɛnw kulu dɔ bɔ kɛnɛ kan. I tun ye John Napier Tye sɔrɔ, ale min ye sɛbɛn dɔ sɛbɛn The Washington Post ye san 2014, min ye Executive Order 12333 kɔrɔfɔli jira, k’a fɔ ko o de ye ko lakika ye min ka kan ka jateminɛ kɛ. Mɔgɔ wɛrɛw b’i bolo minnu kumana nin ko ninnu kan, nka a fanba la, mɔgɔ minnu sen bɛ baara la mara kɔnɔ hakilijagabɔ jɛkulu ka fɛnw kan, olu bɛ san hakilijagabɔ jɛkulu ka miiriya la, n’o ye ko laɲini min ka bon kosɛbɛ, o ye ka jamana lakana ka bɔ fɛn jugu dɔ la. O kɛcogo ɲuman ye ka kunnafoni caman sɔrɔ.
A ka nɔgɔn ka hinɛ sɔsɔli la ko, ɔwɔ, kunnafoni caman sɔrɔli bɛ se k’a to u ka fɛn dɔ minɛ ka kɔn o ɲɛ walima ka fɛn nafama dɔ sɔrɔ, nka, kelen, o bɛ se ka kɛ tiɲɛ tɛ. Kunnafoni caman sɔrɔli bɛ se ka juguya i n’a fɔ kunnafoni dɔgɔyali bawo tuma caman na, a bɛ se ka kunnafoniw dogo minnu nafa ka bon tiɲɛ na, i mago bɛ kunnafoni minnu na tiɲɛ na walasa ka fɛn dɔ latigɛ.
Nka fana, an bɛ ni U..S. Sariyabaju fɔlɔ ani dalilu b’an bolo min b’a to, teori la, an man kan ka sira di jamanadenw kɔlɔsili ma k’a sɔrɔ sababu ma se ka kɛ. Anw jamana min dalen bɛ sariyasunba la, an ka kan ka se ka ɲɛnamaya kɛ ka kɛɲɛ n’o ye, ni nin ko bɛɛ kɛra dibi la, i bɛna teli ka bɔ o la.
O bɛ na ni n ye Anthropic (Anthropic) la. Anthropic ye baarakɛda ye fɔlɔ. U ka ɲi gɔfɛrɛnaman na, u y’o farikolo-ɲɛnajɛw jɔ, u bɛ baarakɛlaw la minnu bɛ nin ko dɔw dɔn kosɛbɛ tiɲɛ na. A jɛlen don k’u ye Pete Hegseth filɛ k’a fɔ ko: “An b’a fɛ ka baara kɛ ni sariya sira bɛɛ ye,” wa u ye faamuyali hakɛ fila jigin k’a fɔ ko: “Ayiwa, i ka dannaya lakika ye ko nin daɲɛ ninnu kɔrɔ tɛ u b’a fɔ k’u kɔrɔ ye min ye u ɲɛda la. O la, ‘nafa bɛɛ sariyalen’ ka bon kojugu, wa an b’a fɛ ka kɔlɔsilikɛlan dɔw bila kɛrɛnkɛrɛnnenya la jama kɔlɔsili lamini na.”.
Nin sen in fana na, n bɛna marifaw bɔ bracket kɔnɔ, o min tun ye layini bilenman tɔ ye, nka kɛrɛnkɛrɛnnenya la, jamanadenw kɔlɔsili kan, Dario Amodei bɛ kɛnɛ kan k’a fɔ ko : « An bɛ se ka caman kɛ kojugu. Nin ye faratiba ye. Nin ye sariyasen naaninan tiɲɛni ye ».
Gɛn min bɛ yen, o ye “i b’a fɔ ko i bɛna nin sariya ninnu labato minnu bɛ kuma kelen fɔ ani sisan, nin waati bɛɛ kɔfɛ, u kɔrɔ ye fɛn wɛrɛ ye pewu wa an t’a fɛ dɔrɔn ka kɛ o yɔrɔ dɔ ye.”. O de yeka kɛlɛ kɛ. N b’a fɛ dɔrɔn k’o suma ni Sam Altman ye, min bɛ don a kɔnɔ k’a fɔ ko “An bɛna baara sariyalenw bɛɛ kɛ,” ka tila ka nin cikan jan in bila k’a kɛ i n’a fɔ “An bɛna sariya minnu labato, olu bɛɛ filɛ nin ye.”.
A bɛ iko Altman tun t’a dɔn cogo min na NSA ye nin ko ninnu kɔrɔ fɔ kokura ani a sugu ye a ta ka taa bolifɛn na. Wa kabini o waati, a y’a daminɛ k’a taama ka segin — hali n’an bɛ ka fɔli kɛ, n dalen b’a la ko tweet caman bɛ yen ani bɛɛ jɔyɔrɔ Changé. Nka Altman y’a taama ka segin dɔɔnin dɔɔnin, nka a bɛ iko OpenAI ye juru sɔrɔ ka sariyaw kalan u ɲɛda la ani ka da u ka fɔtaw la. Yala o ye i ka ko kɛlenw kɔrɔfɔli fana ye wa?
Fɛn fila bɛ yen minnu bɛ se ka kɛ, wa o ye o dɔ ye. Kelen ye ko a ye tulon Sɔrɔ cogo min na jamanadenw ye tulon Kɛ cogo min na sàn caman kɔnɔ. O hakilina wɛrɛ, wa n hakilina tɛ ninnu dɔ la kelen ye tiɲɛ ye, o ye ko ale walima OpenAI ka avoka dɔw — n hakili la, u bɛ se kosɛbɛ, wa u bɛ fɛn dɔn kosɛbɛ — tun b’o dɔn, nka u tun b’a miiri k’u bɛ se ka tulon kelen kɛ, NSA ye tulon min kɛ san tan damadɔ kɔnɔ, o la, n’u bɛ nin kuma ninnu fɔ, ka sɔrɔ ka daɲɛw fɔ, nka u t’a faamuya lakikaw jira, k’u fana bɛ se ka bɔ a la. O la, Sam bɛ bɔ ni kuma ye min b’a kɛ i n’a fɔ “An tun bɛ ni tigɛli bilenman kelenw ye tigitigi i n’a fɔ Anthropic tun bɛ cogo min na, wa gɔfɛrɛnaman tun ka bon n’o ye.”
Tiɲɛ na, n hakili la, Sam Altman y’a fɔ ko Anthropic tun bɛ ni layini bilenman fila ye ani OpenAI tun bɛ ni saba ye, wa gɔfɛrɛnaman tun bɛ ka ɲɛ kosɛbɛ n’a ye, wa o ye mɔgɔ caman to u kunkolo sɔgɔsɔgɔ cogo dɔ la. Nka n hakili la, a ka kan ka kɛ ko Sam Altman n’a lamini mɔgɔ o mɔgɔ tun t’a faamu nin ko ninnu bɛ baara kɛ cogo min na waleyali la, walima u y’a faamu, wa u y’a miiri dɔrɔn ko jamanadenw tɛna a dɔn, o de kama u bɛ se ka bɔ a la.
Fɛn wɛrɛ min bɛ na n hakili la — tuguni, AI ye ko kura ye wa a bɛ mɔgɔ kɔrɔbɔ kosɛbɛ ka na fɛɛrɛ kuraw la bawo ninnu ye gɛlɛyaw ye minnu bɛ bɔ mɔgɔ fɔlɔw la. “Mɔgɔ si ma deli ka miiri nin ko in na fɔlɔ,” nka tiɲɛ ye ko bɛɛ bɛ miiri nin ko in na kabini waati jan. Laala, fɛn min ye ko kura ye yan, o tɛ AI ye, nka ko Trump ka fanga filanan, sanni ka avoka kulu dɔ kɛ, n’a sɔrɔla mɔgɔ si tɛna min kalan abada walasa k’u ka walew jo di gundo kiritigɛso dɔ ma, mɔgɔ si t’a janto min na, o nɔ na, o tɛ o cogo nɔgɔlen ye dɔrɔn.
U t’o sophistiqué (sɔgɔsɔgɔninjɛ) ye wa u b’a Fɔ dɔrɔn k’u bɛna bɛɛ Sɛgɛsɛgɛ tuma bɛɛ. U y’u ka laɲiniw Laseli dɔrɔn cogo la min b’a To n’a sɔrɔla mara bɛɛ ka kan k’u ka laɲiniw Laseli dɔrɔn k’a Lajɛ puwɛntiw bɛ Bìn yɔrɔ min na.
Nka n b’a lajɛ ko Ed Snowden tun bɛ yen yan New York dugu kɔnɔ. AT&T bɛ boon dɔ ɲɛminɛ, bɛɛ b’a dɔn ko NSA ka boon don. O ye boonba dɔrɔn de ye, wa an ka kan k’a kɛ i n’a fɔ a tɛ NSA ka kɔlɔsilikɛyɔrɔ ye, nka a bɛ yen yɛrɛ. A ka bon kosɛbɛ. A bɛ iko o si ma na foyi la. Nin jirali ninnu bɛɛ, nin bɔgɔbɔgɔli ninnu, an m’a kɔsegin.
Tiɲɛ na, dɔ farala a kan dɔrɔn bawo an ka ɲɛnamaya fanba kɛra nizɛrikan na ka taa a fɛ. Wa n’a sɔrɔla Trump ka fanga ka kɛ o minɛn ye min bɛ kɛ ni bɔgɔbɔgɔ ye waati bɛɛ, o bɛ se ka kɛ tiɲɛ na ko ye min bɛ kɛ sababu ye ka jatebɔ in kɛ. Yala i b’a ye ko o bɛ tulon kɛ cogo o cogo wa?
Fɛn damadɔ bɛ yen minnu tɛ kelen ye, wa a tɛ tiɲɛ ye pewu ko an ma kɔsegin nin ko in na hali dɔɔnin. Jirali minnu bɔra Snowden fɛ, olu kɛra sababu ye tiɲɛ na ka fɛn dɔw Changé o kow kɛcogo kɔnɔ. Wa u bɛ yen sisan — n ɲinɛna u tɔgɔ kɔ, nka u bɛ i n’a fɔ nin siwili amicus mɔgɔw FISA kiritigɛso kɔnɔ minnu bɛna kɛ i n’a fɔ ka fan dɔ jira ko dɔw kan.
Wa an y’a ye ko faama dɔw dan ye cogo dɔw la, wa u bɛ na ka yamaruya kura sɔrɔ tuma ni tuma, wa walekɛlaw ye fanga kɛ kosɛbɛ ka kɔsegin k’a ɲini ka garadilan dɔw wɛrɛw don. Nka ɲininkaliba in na, n hakili la, fɛn fila bɛ yen minnu tɛ kelen ye. I bɛ tila ka tiɲɛ fɔ ko nin mara in tɛ fɛn nɔgɔlen ye wa a man kan ka fɛnw fɔ dɔrɔn ni kanba ye.
"An bɛ kɛlɛ la ni Iran ye, an b’a kɛ, a bɛ ka kɛ. An tɛna hali dɔn in kɛ k’a lajɛ.”
Cogo minnu na, mara tɛmɛnenw bɛɛ tun tɛna minnu kɛ. Nka u m’o Fɔ tiɲɛ na k’a ɲɛsin a makɔlɔsili, kɛrɛnkɛrɛnnenya la Amerikikaw kɔlɔsili. A jirala, nka u ma bɔ kɛnɛ kan kosɛbɛ o kan. A tilancɛ tɔ bɛ tali kɛ kosɛbɛ Anthropic ka jɔyɔrɔfalen na ani AI jateminɛcogo bɛɛ lajɛlen na i n’a fɔ nin fɛɛrɛ in min bɛ se ka kɛ ɲɛnamayako ye, Anthropic y’a yɛrɛ jira yɔrɔ min na tuma bɛɛ ko : « An ye mɔgɔ ɲumanw ye minnu bɛ miiri kosɛbɛ », ani n’i dalen b’a la walima n’i dalen tɛ o la, o ye suguya dɔ ye ka fara kumasen kan. Nin tɔgɔ in b’u la kɛnɛ kan : “An b’a ɲini ka nin kɛ cogo la min tɛ mɔgɔ tɔɔrɔ, min bɛ hadamadenya bonya ani min bɛ k’an janto nin ko ninnu bɛɛ la.” Wa donc (o la) n’i y’o kὲlɛ in Sɔrɔ, o yɔrɔ de la kὲlɛ bɛ Nà.
I bɛ ni Trump ka fanga ye min b’a fɛ dɔrɔn ka se ka fɛn o fɛn kɛ, a b’a fɛ ka se ka min kɛ, wa u tɛ subtle ye o ko la. Wa o kɔfɛ, Anthropic bɛ i bolo, min yɛrɛ ɲɛfɔli n’a ka foroba mɔgɔya bɛ i n’a fɔ tuma bɛɛ, “An bɛ miiri ani an bɛ hadamadenya ni josariyaw n’a ninnu bɛɛ bonya.” N’a sɔrɔla o yɔrɔ de la, kɛlɛ in donna, bawo Anthropic, i n’a fɔ a ɲɛfɔra cogo min na, a ni Lakana minisiriso ye baara kɛ waati dɔ kɔnɔ, wa a ni gɔfɛrɛnaman ye bɛnkansɛbɛn caman wɛrɛw sɔrɔ, a ye baara kɛ ni minnu ye. A ma kɛ gɛlɛya ye.
O yɔrɔ kɛrɛnkɛrɛnnen ninnu dɔrɔn de la, k’a sɔrɔ gɔfɛrɛnaman tun b’a ɲini ka bɛnkansɛbɛn min tun bɛ a bolo, o bonya, Anthropic ɲɛmɔgɔba y’a daminɛ k’a fɔ ko “A jira, an ka kan k’a lajɛ ko an tɛ nin layini bilenman ninnu tigɛ minnu bɛ se ka tiɲɛni kɛ an tɔgɔ la, n’o ye AI dilanbaga ye min bɛ miiri, min lakananen don.”.
N b’a fɛ k’aw ɲininka dɔɔnin kɔlɔsili ko la caman na, ani kɛrɛnkɛrɛnnenya la Anthropic’s Fourth Amendment haminanko kan. Laɲini naaninan b’a fɔ ko gɔfɛrɛnaman tɛ se k’i ɲini ni hakilintan ye. Laɲini naaninan faamuyacogo ɲuman ye ka Jay-Z ka “99 Problems” lamɛn. O la, n’i mago bɛ lafiɲɛbɔ la ka taa “99 Gɛlɛyaw” lamɛn, o ka ɲi kosɛbɛ. A bɛɛ bɛ yen. N y’a lamɛn tuma min na n tun bɛ sariya kalanso la ani a tun bɛ se ka kɛ cogo dafalen na.
Nka a ka c’a la, gɔfɛrɛnaman mago bɛ yamaruyasɛbɛn na walasa k’i ɲini. Wa ni i ka ɲɛnamaya bɛ ka caya ka taa a fɛ ɛntɛrinɛti kan, danfara caman ni caman bɛ yen nin ko in na. Nka hakilina ye k’u mago bɛ yamaruyasɛbɛn na hali bi ɛntɛrinɛti kan. Anthropic ka sɔsɔli ye ko "Ayiwa, AI tɛna sɛgɛn abada. A bɛ se ka fɛn bɛɛ ɲini tuma bɛɛ. O kɔrɔ ye ko an bɛna master surveillance kɛ dɔrɔn."
O bɛɛ n’a ta hali sanni AI k’a yɛrɛ jira, hakilina min tun b’a la ko gɔfɛrɛnaman bɛ se ka i ta fɛn o fɛn ɲini, o tun bɛ kɛnɛ kan, hakilina min tun b’a la ko gɔfɛrɛnaman mago tɛ yamaruya la walasa k’i ka fɛnw bɛɛ ɲini, o tun bɛ kɛnɛ kan. Hakilina min b’a jira ko n’i ka kunnafonidilan dɔ donna jamana kɔkan segin surun kɔnɔ, gɔfɛrɛnaman y’o minɛ yen,
N tun bɛ kolɛji la tuma min na, Patriot Act waati lamini na, sɔsɔli kɛra ko u tɛna i ka data lakikaw ɲini, nka u bɛ se ka metadata ni metadata sɔrɔ u kelen na. Donan minnu bɛ i ka kunnafoniw kan, olu bɛna se ka i sigiyɔrɔ sɔrɔ tigitigi waati bɛɛ. Wa hali o fana ka jan kojugu. Wa an y’a Kɛ nin dɔn in ye ko gɔfɛrɛnaman bɛ Se ka mun dalajɛ? Mun de bɛ se ka kɛ? U mago bɛ mun na walasa an bɛɛ ka lakana ani mun ka jan kojugu? O layiniw jiginna.
O la, aw ka haminanko caman ɲɛfɔ dɔrɔn kɔlɔsili ko la sɛgɛsɛgɛli la ani an bɛ yɔrɔ min na sisan. Sani AI ka ko ka kɛ, o ye fɛn bɛɛ gɛlɛya exponentiellement.
Yan, ne ka kan ka hakilina wɛrɛ don a kɔnɔ, n’a sɔrɔla o tun ka kan ka fɔ ka tɛmɛ, nka a nafa ka bon, o min bɛ wele ko « mɔgɔ sabanan ka kalansira ». Hakilina min bɛ Laɲini naaninan na, o ye ko gɔfɛrɛnaman tɛ se k’i walima i ka fɛnw ɲini ni yamaruya tɛ wa a tɛ se ka yamaruya sɔrɔ k’a sɔrɔ sababu ma se ka kɛ ko i ye kojugu sugu dɔ kɛ. Nka nin hakilina in bɛ yen min Nàna a sàn tan caman ye nin ye n’a bɛ Weele ko mɔgɔ sabanan ka kalansira, n’o b’a Fɔ ko o tɛ Kɛ wajibi ye, walima ko o tɛ tali Kɛ hali dɔɔnin, fɛnw na minnu tɛ i ta ye, hali n’o ye i ka kunnafoniw ye.
O kɛcogo fɔlɔ min tun jɛlen don kosɛbɛ, o tun ye telefɔni sɛbɛnw ye minnu tun bɛ telefɔni sosiyete bolo, i ye mɔgɔ min wele. Telefɔni sosiyetew tun tɛ i ka weleli sɛbɛn, nka u tun bɛ ka sɛbɛnni kɛ ni ne ye i wele, disiki dɔ tun bɛna kɛ telefɔni sosiyete la min b’a fɔ ko “Mike bɛ Nilay wele.” Wa min tun latigɛra kiritigɛso caman fɛ, o tun ye ko gɔfɛrɛnaman bɛ se ka taa o ɲini, wa u mago tɛ yamaruya la o kama bawo a tɛ ɲinini yei ka kunnafoniw, o ye nin mɔgɔ sabanan in ye wa u bɛ se ka bɛn i n’a fɔ mɔgɔ sabanan k’o kunnafoniw di dɔrɔn.
Nka o tun ye ko ye minnu bɔra san 1960 ni 70 waatiw la, yɔrɔ min na a latigɛra ko gɔfɛrɛnaman bɛ se k’o sɔrɔ k’a sɔrɔ yamaruya ma di a ma, k’a sɔrɔ mɔgɔ sabananw ka kunnafonidilan caman tun tɛ yen. Ɔridinatɛriw ni ɛntɛrinɛti wuliliko ye o fɛn Changé. Sisan, fɛn bɛɛ ye mɔgɔ sabananw ka kunnafoniw ye. An bɛ fɛn o fɛn Kɛ, o bɛɛ bɛ Lajɛ sosiyete dɔ fɛ yɔrɔ dɔ la, wa a sɛbɛn bɛ o kan. Donc (o la) basigi la, i bɛ yɔrɔ min na, i bɛ kuma mɔgɔ min fɛ, i bɛ jɛɲɔgɔnya kɛ ni mɔgɔ min ye, i bɛ min fɔ, i bɛ min kɛ, o bɛɛ bɛ kɛ mɔgɔ sabananw bolo kosɛbɛ nin donw in na. Donc (o la) mɔgɔ sabanan ka kalansira ye Laɲini naaninan bɛɛ munumunu fo ka se hakɛ dɔ ma, yɔrɔ min na fɛn o fɛn bɛ i ko la, mɔgɔ wɛrɛ bɛ min na, o ye sariya ye min ka dɔgɔ kosɛbɛ, gɔfɛrɛnaman bɛ se ka min kɛ walasa k’a ɲini.
Walasa ka kɛrɛnkɛrɛnnenya la dɔrɔn, o kɔrɔ ye ko ni n ka dataw bɛ iCloud kɔnɔ, gɔfɛrɛnaman bɛ se ka taa Apple fɛ ka n ka dataw bɔ iCloud kɔnɔ k’a sɔrɔ a ma deli k’a fɔ n ye wa?
U bɛ se k’a ɲini. U bɛ se k’a ɲini nɔgɔya la k’a sɔrɔ u ma yamaruya sɔrɔ. O kɔfɛ, sosiyete b’a yɛrɛ ka josariyaw sɔrɔ, wa a bɛ se k’a latigɛ u b’a fɛ ka min kɛ o ɲinini na. U bɛ se k’a dabila dɔrɔn. U bɛ se, i n’a fɔ u fanba bɛna a kɛ cogo min na, n’a kɛra ɲinini jugu ye, ka ban ɲininiw na ka bɔ u bolo walima u bɛ se k’i lasɔmi ani u bɛ se k’a fɔ — wa nin de bɛna kɛ u fanba la — u bɛna i lasɔmi k’a fɔ ko “Gofɛrɛnaman bɛ ka i ka kunnafonidilan dɔw ɲini. I bɛ se ka taa kiritigɛso la k’a ɲini k’u bali.”. N’o tɛ, u bɛna i ka kunnafoniw di tile wolonwula kɔnɔ walima a bɛ se ka kɛ fɛn o fɛn ye.
Nin sen in fana na, a bɛ bɔ o la. N’a y’a sɔrɔ kojugubakɛlaw ka sɛgɛsɛgɛli don, o tuma na fɛ, gag order sugu dɔ bɛ se ka kɛ yɔrɔ min na, sosiyete tɛ sɔn k’o fɔ i ye. Ko sugu bɛɛ bɛ yen, nka u fanba bɛ lakana hakɛ dɔgɔya ka tɛmɛ lakana hakɛ kan, Laɲini naaninan bɛna min ɲini ni o tun ye kunnafoniw ye walima kunnafoni fɛn o fɛn ye walima fɛn o fɛn ye i yɛrɛ ka so kɔnɔ.
Donan hakɛ min bɛ i bolo mɔgɔ wɛrɛ ka sankaba-sɛrɛkili kan, o ka bon kosɛbɛ, ɔnhɔn? I bɛ fɛn kelen-kelen bɛɛ min Kɛ caman na ɛntɛrinɛti kan sisan, o bɛ Lakana cogo dɔ la walima k’a Sɔrɔ cogo dɔ la mɔgɔ wɛrɛ ka sèrwɛriw kan. Gofɛrɛnaman ye nin sira in sɔrɔ walasa ka Laɲini naaninan lamini k’a fɔ ko : « Ayiwa, o tɛ i ta ye tiɲɛ na. A ye Amazɔni ta ye. An bɛ se ka taa kuma Amazɔni fɛ », wa Amazɔni ka kan ka jɔ o wale in cɛmancɛ la k’a fɔ ko : « An ye fɛɛrɛ wɛrɛ dabɔ walasa ka jamanadenw lakana dɔɔnin ».
N b’o lajɛ — wa tuma min na n tun bɛ ka mɔgɔ sabananw ka kalanko ko fɔlɔw ɲɛfɔ minnu tun bɛ sankaba baarakɛlaw datugu ani gɔfɛrɛnaman tora ka se sɔrɔ, o de ye n yɛrɛ tigɛli ye Joker ye tuma min na. N tun bɛ i n’a fɔ “Nin fɛn bɛɛ, an b’a kɛ i n’a fɔ sɛbɛnniko ni [kalan] jɛlen, ninnu si kɔrɔ tɛ foyi ye bawo an bɛ so fanga dɔrɔn de kɛ ka taa kɔfɛda la ni nin sariya kɔrɔ in ye ka don bɛɛ ka kunnafonidilanw kɔnɔ.”.
Wa o kɔfɛ, n bɛ nin lajɛ ani n bɛ Anthropic lajɛ n b’a fɔ ko “Ayiwa, nin ye o misali kelen ye.” Nin ye tɔnba ye min b’a fɔ ko “Okay, an y’i jɔyɔrɔ faamu. An y’a faamu ko i ye sariya kɔrɔfɔ kokura walasa ka nin ko in kɔrɔ fɔ, wa an bɛna taabolo dɔw bila i ni an ka baarakɛminɛn, ani Amerikikaw ka kunnafoniw cɛ minnu bɛ woyo an ka baarakɛyɔrɔ fɛ.”. N b’a ɲininka dɔrɔn n’i b’o paralɛli ye yen, Anthropic ni Amazon ni Azure cɛ ani sankaba baarakɛminɛn wɛrɛ minnu bɛ yen minnu bɛ an ka kunnafonidilan caman mara.
Ɔwɔ, hali ni ɲɛfɔli damadɔ bɛ yen minnu nafa ka bon yan minnu bɛ nin Kɛ danfara dɔɔnin ye. Wa tiɲɛ na — n hakili la, The New York Times tun ye nin kunnafoni in sɔrɔ fɔlɔ — kumasenba min tun nafa ka bon kosɛbɛ Anthropic bolo, o tun ɲɛsinnen bɛ kɛrɛnkɛrɛnnenya la kunnafonidilanw ma minnu lajɛra jagokɛlaw fɛ ani ka se ka baara kɛ ni Claude ye o kunnafoniw kan, o min ye nin ko in ye tigitigi mɔgɔ sabananw ka kunnafonidilanw siratigɛ la. Nka n b’a fɛ ka danfaraba min bɛ an tun bɛ kuma min kan dɔrɔn ka kɔn nin ɲɛ ni Amazɔni walima mɔgɔ sabanan wɛrɛw ye minnu bɛ i ka kunnafonidilanw ladon, o tun ye ko ye u tun bɛ yɔrɔ minnu na, k’a sababu kɛ u sigilen bɛ yɔrɔ min na ekositɛmu kɔnɔ, u tun bɛ i ka kunnafonidilanw ladon k’a ɲɛsin u yɛrɛ ma.
Claude fɛ, a tɛ ko mɔgɔ si bɛ hami NSA ka i ka Claude baarakɛcogo lajɛ la. A bɛ tali kɛ u ka bɔli la ka mɔgɔ sabananw ka kunnafoniw sɔrɔ Amazɔni fɛ walima a ka c’a la, kunnafonidilan dogolenw sugu minnu bɛ piblisitew kɛ i ka telefɔniw kan ani k’i sigiyɔrɔ n’i diyanyekow n’o ɲɔgɔnnaw dɔn. Wa o kɔfɛ, k’o balo ka don sistɛmu dɔ kɔnɔko Claude tun bɛna baara kɛ o kan o kɔfɛ. O de ye Anthropic tun t’a fɛ tiɲɛ na ka kɛ a yɔrɔ dɔ ye. O la, gɔfɛrɛnaman tun bɛna o kunnafoniw lajɛ yɔrɔ o yɔrɔ walima cogo o cogo, ka bɔ mɔgɔ sabanan dɔ fɛ, Anthropic ko “An t’a fɛ an ka baarakɛminɛn ka baara kɛ n’o kunnafoniw kan.”
Apple tɔgɔ bɔra kosɛbɛ ka jɔ FBI ɲɛkɔrɔ k’a ɲini a fɛ a ka kɔfɛda dɔ bila iPhone kɔnɔ, Apple ko “ayi,” u bɛ jɔ Trump ɲɛkɔrɔ. Wa an ka sistɛmu baaracogo yɔrɔ dɔ bɛ yen, min kɔnɔ, tɔnba kɛrɛnkɛrɛnnenw bɛ se k’a fɔ gɔfɛrɛnaman ye ko “ayi” u ka kiliyanw tɔgɔ la. Wa nin kɛra cogo kelen na, Apple, tugun, tɛna a bila kɔfɛda la iPhone kan, walima sankaba dilanbagabaw b’a fɔ ko “Taabolo dɔɔnin bɛ yen i ka kan ka pan min fɛ sanni i ka kunnafoni kelen-kelenw sɔrɔ.”.
Yan, a bɛ iko Anthropic b’a fɔ ko “an tɛna kunnafonidilanw sɛgɛsɛgɛli caman kɛ dɔrɔn i ye minnu sɔrɔ parti wɛrɛw fɛ bawo o bɛ na ni Amerikikaw kɔlɔsili ye 24/7, wa an t’a fɛ k’o kɛ.”. O bɛɛ n’a ta, o bɛ iko bɔrɔ min ka jan kojugu nin mara in bolo. Yala dɔ bɛ segin ka bɔ o la wa?
An bɛna a ye. Tɛmɛnen kɔ n’o kɛra — wa a kɛra siɲɛ caman ni tekinoloji tɔnba fanba ye, waati dɔ la u y’a fɔ ko fɛn dɔ ye bɔrɔ ye min ka jan kojugu — o bɛ taa yɔrɔ min na cogoya la, o ye kiritigɛso ye. Sosiyetew bɛ taa kiritigɛso la walima administration bɛ taa kiritigɛso la ani kiritigɛ kɛlɛ sugu dɔ bɛna kɛ.
Kɔfɛda min bɛ don iPhone kɔnɔ, o ye o misali dafalen ye. A taara kiritigɛso la, u y’a kɛlɛ, hali n’u ma se ka dantigɛli kɛ kosɛbɛ abada bawo FBI labanna ka bololabaara kɛ dɔrɔn ka don iPhone kɔnɔ, o kɔfɛ, a t’a fɛ kiritigɛso ka kiritigɛ in k’o tiɲɛ don nataw la.
Nka nin ko in na, jiginni bɛ yɔrɔ min na, wa nin ni o ko tɛmɛnenw tɛ kelen ye yɔrɔ min na, o ye ko sanni u ka taa kiritigɛso dɔrɔn na, Trump ka fanga ye nin « supply-chain risk » tɔgɔda in kɛ, o ye hakilintanko dɔrɔn ye. O hakilina in ko nin baarakɛminɛn in min dabɔra ka jamana wɛrɛw ka mɔgɔ jugu minnu bɛ se ka kɛ, olu bali ka fɛɛrɛ kuraw di, o kɔfɛ, o bɛ se ka kɔlɔsilikɛminɛn dogolenw don fɛɛrɛbɔlan belebeleba kɔnɔ, ko o fɛnw bɛ se ka bali. Ka o waleya Ameriki ka baarakɛyɔrɔ dɔ la, k’a sababu kɛ jogoɲumanya sariya ye, o bɛ kɛ i n’a fɔ baara jugu lakika, tiɲɛ na, baara jugu kɛli n’o baarakɛminɛn ye.
Hali o baarakɛminɛn in tun bɛ ɲininkali kɛ cogo dɔw la, nka i tun bɛ se k’a faamuya min bɛ a kɔfɛ n’i bɛ kuma Sinuwaw ka ɛntɛrinɛti baarakɛyɔrɔ dɔ kan walima fɛn dɔ kan o siraw kan. Yan, a tɛ foyi ɲɛ. O la, mɔgɔ min bɛ kɛ o ko la, o bɛ tɛmɛ fɛn kan min tun bɛna ye nin ko in na cogo bɛnnen na. I tùn bɛ Se k'a Ye laada la ko kiritigɛ-ko sugu dɔ bɛna Kɛ wa fàn fla bɛɛ bɛ Se k'a Daminɛ wa a bɛ Kɛ kὲlɛ dɔrɔn ye bɛnkansɛbɛn in bɛ Se ka Kɛ cogo min na.
Nka o t’a Kɛ yan. Nin mara in b’a fɔ cogo ɲuman na ko “n’i ma an sago bɛɛ di an ma tigitigi, n’i m’i ka baarakɛminɛnw sigi sen kan walasa u ka baara kɛ an b’a fɛ u ka baara kɛ cogo min na, o tuma na, an bɛna a ɲini cogo ɲuman na k’i ka jago bɛɛ tiɲɛ.”. Wa o ye 'sènbɔli ye.
Nin yɔrɔ kelen bɛ yen n b’a fɛ ka laban min kan, wa a sugu ye nin ko in na min ka ca ni galaxie-brain version ye. FIRE, n’o ye kuma hɔrɔnya lafasalitɔn ye, o ye bulɔgu sɛbɛn dɔ bɔ kɛnɛ kan sanni an ka sɛbɛnni daminɛ k’a kɛ sɔsɔli ye ko ka Anthropic wajibiya ka baarakɛminɛnw jɔ a t’a fɛ ka minnu jɔ, o ye kuma hɔrɔnya tiɲɛni ye, ko o ye fɛn ye min bɛ wele ko kuma wajibiyalen. Tariku caman b’a la yan. Verge ni Techdirt, binjugu kɔnɔ, ɲɛnamaya-gɛlɛya tariku jugu dɔw bɛ yan.
Nka a basigilen bɛ jigin hakilina na ko kode ye kuma ye, ko kode sɛbɛnni ɔridinatɛri kama, o ye kuma sugu dɔ ye wa gɔfɛrɛnaman tɛ se k’i wajibiya k’o kɛ, wa fɛn caman bɛ bɔ o la. Yala i bɛ nin sɔsɔli in san ko ka Anthropic wajibiya ka baarakɛminɛnw jɔ, a t’a fɛ ka minnu jɔ, o ye kuma wajibiyalen ye wa?
Ɔwɔ, tiɲɛ na, n hakili la, a bɛ mɔgɔ wajibiya kosɛbɛ. Kuma wajibiyalen min bɛ mɔgɔ bila ka miiri. Nka ayi, ne hakili la, sɔsɔli min ka di. O ye kelen ye min tùn bɛ ka Taa ‘ɲɛ dɔɔnin n tùn bɛ miiri ko minnu na, olu lisɛli la. A jɛlen don ko n tun bɛ n sinsin kosɛbɛ Laɲini naaninan koɲɛw kan, nka n hakili la, FIRE sɔsɔli tɛ kojugu ye. An y’o ye ko wɛrɛw la. A Nàna kɔkanna-ko la fana, k’a ɲini ka kɔda-da-yɔrɔw jɔ ka Kɛ ‘sènfɛ-sira sirilenw ye.
Compagnies siga t’a la ka Fɔlɔ lamɔLadilikan b’a fɔ, k’a fɔ ko “kuma wajibiyalen don k’an wajibiya k’o kode sugu sɛbɛn.” O ye sɔsɔli ye min bɛ se ka kɛ. A bɛ se ka kɛ, tugun, ko la, n’a sɔrɔla kiritigɛlaw tɛ sɔn ka min ɲɛnabɔ a daminɛ na, n’u bɛ se ka nin ko ninnu ɲɛnabɔ cogo wɛrɛ la. Nka n nisɔndiyara ko FIRE ye o poste (fɔlikan) in Kɛ wa n hakili la, o ye sɔsɔli ye min ka di ani min bɛ mɔgɔ Wajibiya.
Ɔwɔ, a bɛ Trump ka fanga filanan cogoya dɔrɔn de la, o ye ko a ye o minɛn bɔgɔlen sugu ye, a bɛ ɲini ka kɛ ko an bɛna bin ko bɛɛ kan siɲɛ kelen.
Ɔwɔ, josariyaw sariyasunba bεε bεε bεε bεε bε bεn cogo dɔ la, ni ko bεε bε se ka kε.
[A bɛ ŋɛɲɛ] Aw bɛ wotoro lamini.
N dalen b’a la ko an bɛ Se ka Laɲini sabanan tiɲɛni dɔ Blà yɔrɔ dɔ la yan.
Tiɲɛ don, ɔnhɔn. Claude ka kan ka sigi i ka so kɔnɔ sisan. Jaati. A bɛna kɛ koba ye. An b’a kɛ [ladilikan] kelen, saba, naani ani wolonwula ye. An bɛ rack ’em up kɛ.
Mike, nin kɛra koba ye. N tɛ se ka da a la ko i ma kɛ o jirali la fɔlɔ. O kɛra koba ye. I ka kan ka segin joona.
A bɛ ten. Waati o waati n'i b'a fɛ ne ka kɛ.
Ɲininkaliw walima kumaw bɛ nin yɔrɔ in kan wa? Aw ye anw gosi decoder@theverge.com kan. An bɛ bataki kelen-kelen bɛɛ kalan tiɲɛ na!
