Qorannoon Korneel Haaraa Mirkaneesse: Jaalattoonni BS Dhaabbilee Hojii Isaanii Irratti Hamaa Ta'aniiru
Walgahii jechoota buzzwords akka "synergy" fi "circle back" jedhamaniin guutame ni sodaattuu? Ati kophaa kee miti. Qorannoon Yunivarsiitii Korneel haaraan jechoota dhaabbilee fi raawwii hojii gadhee gidduu walitti dhufeenyi kallattiin akka jiru mirkaneessa. Qorannoon kun akka mul'isutti namoonni dubbii daldalaa irratti baay'ee hirkatan yeroo baayyee gahumsa xiqqaa qabu.
Ogeessi xiin-sammuu qorannoo bu’uuraa kana duuba jiru afaan kun akkamitti murtoo dogoggoraa akka fidu ibsa. Akkasumas akkaataa BS dhaabbataa bakka hojii mataa keessanii keessatti itti loltan agarsiisa. Walitti hidhamiinsa kana hubachuun qunnamtii fi oomishtummaa fooyyessuuf murteessaadha.
Walitti Hidhamiinsa Jargon fi Gahumsa Dhabuu Gidduu Jiru
Qorannoon Korneel akkaataa hojjettoonni afaan itti fayyadaman qorateera. Qorattoonni akkaataa qunnamtii fi bu’aa murtee kennuu dhaabbilee adda addaa keessatti xiinxalaniiru. Akkaataan wal irraa hin cinne fi nama dhiphisu tokko akka mul’atu argatan.
Namoonni yeroo baayʼee jechoota daldalaa ifa hin taanee fi yeroo ammaatti fayyadaman yeroo baayʼee hubannoo gadi fagoo dhabuu isaanii haguugee turan. Jechoota gurguddoo dhaabbilee irratti garmalee hirkatanii jiraachuun kun filannoo tarsiimoo gadhee ta’ee wajjin walqabatee ture. Bu’uuraan, jechi kun gahumsa dhabuudhaaf aarri itti bahu ta’e.
Jargon Maaliif Raawwii Gadhee Dhoksa
BS dhaabbataa yeroo baayyee dinqisiisaa ta'ee dhaga'ama garuu qabiyyee hin qabu. Beekumsa qabatamaa osoo hin barbaachisin ogummaa fakkeessaa uuma. Kunis hojjettoonni ga’umsa gadi aanaa qaban akka walitti makamanii fi qorannoo irraa akka fagaatan taasisa.
Namni tokko "dandeettiiwwan keenya ijoo haa fayyadamnu" yeroo jedhu, dhuguma maal jechuudha? Ifa ta’uun kun gocha qabatamaa pin down gochuu ykn namoota gaafachuuf rakkisaa taasisa. Tooftaa qunnamtii ittisaa warri miila isaanii mirkaneeffachuu hin dandeenye itti fayyadamanidha.
Akkaataa BS Dhaabbataa Murtoo Hamaa Itti Geessa
Qorannoon kun balaa murteessaa ta’e tokko kan ibsu yoo ta’u: jargon murtii duumessa. Gareen afaan ifa hin taaneen yeroo wal qunnaman wal hubachuu dhabuun waan hin oolledha. Wal-xaxiinsi kun murtee gaarii hin taaneef qophii nyaataati.
Pirojektoonni barbaachisoo ta’an karaa irraa maquu danda’u sababiin isaas namni galmoota ifatti ibse waan hin jirreef. Miseensonni garee ibsa gaafachuu mannaa, yeroo baayʼee odeeffannoo kan hin qabne fakkaachuuf mataa isaanii rukutu. Burjaajiin waloo kun jalqabbii guutuu daandii irraa maqsuu danda’a.
Bu’aa Addunyaa Dhugaa Afaan Ifa Hin Taane
Gareen tokko tooftaa gabaa haaraa irratti murteessaa jiru haa ilaallu. Mariin jechoota akka "kalaqa jeequmsaa" fi "tarsiimoo galaana diimaa" kan jedhuun yoo guutame, wantoota adda ta'an ni badu. Gareen kun karoora gaarii fakkaatu garuu bu'uuraan mudaa qabu irratti walii galuu danda'a.
Afaan ifa ta'ee fi salphaa ta'e malee, bu'a qabeessa yaada tokkoo irratti falmuun hin danda'amu. Kunis murtii loojikii fi daataa osoo hin taane groupthink fi buzzword compliance irratti hundaa’e fida. Bu’aan isaa yeroo baay’ee yeroo fi qabeenya qisaasama.
Akkaataa Bakka Hojii Keessan Keessatti BS Dhaabbataa Lolchuu Dandeenyu
Aadaa jechoota afaan oromoo kana qolachuun hubannoo dhuunfaa irraa eegala. Walqunnamtii ifa ta’e jajjabeessuuf tarkaanfii dursitee fudhachuu dandeessa. Haala jiru mormuuf hamilee barbaada, garuu bu’aan isaa guddaadha.
Fakkeenya dhuunfaa taʼuudhaan jalqabi. Imeelii fi walgahii mataa keetii keessatti afaan ifa ta’ee fi kallattiin fayyadami. Yeroo ifa ta’uu fakkeenya godhattu, yeroo baay’ee warri kaan fakkeenya kana hordofuuf humna akka qaban itti dhaga’ama. Kunis garee kee guutuu keessatti bu’aa ripple gaarii uumuu danda’a.
Tooftaalee Qabatamaa Walqunnamtii Ifa Ta’eef
Karaaleen gochaan BS dhaabbataa hir’isuu fi murtee kennuu fooyyessuu danda’an kunooti:
Hiika Gaafadhu: Safuudhaan, "Maal jechuu akka barbaadde jechoota salphaa ta'een ibsuu dandeessaa?" Kunis adda ta’uu jajjabeessa. Jechoota Buzzwords dhorkuu: Jechoota garmalee itti fayyadaman irraa of qusachuuf waliigaltee garee yaada dhiyeessu. Tarree gaaleewwan dhorkaman uumi. Bu’aa irratti xiyyeeffachuu: Yeroo hunda haasawa gara galma qabatamaa fi bu’aa safaramuu danda’utti qajeelchuu malee gara yaad-rimee ifa hin taaneetti qajeelchuu. Nageenya Xiin-sammuu Guddisuu: Haala "gaaffii afaan hin qabne" gaafachuun jajjabeeffamee fi gatii itti kennu guddisuu.
Tooftaalee kana hojiirra oolchuun daayinamikii garee keetii jijjiiruu danda’a. Walgahiin gabaabaa fi bu'a qabeessa akka ta'u ni hubatta. Murtoon amantaa fi ifa guddaa ta’een kan kennamu ta’a.
Xumura: Bu’aa Fooyya’aa argachuuf Ifa Hammachuu
Ragaan jiru ifaadha: jechi dhaabbilee mallattoo dhimmoota gadi fagoo ta’aniiti. Walqunnamtii bu’a qabeessa ta’e kan gufachiisu yoo ta’u, raawwii hojii gadhee ta’e fida. Afaan ifa ta’eef waadaa galuudhaan hojii garee guddisuu fi bu’aa fooyya’aa oofuu dandeessa.
Adeemsa hojii keessan keessaa dubbii dhaabbataa burjaajessu dhabamsiisuuf qophiidhaa? Seemless meeshaalee fi unkaalee qunnamtii qajeelaa guddisuuf qophaa'an ni kenna. Gareen ifaafi kaayyoodhaan akka tumsan akkamitti akka gargaarru ilaaluuf waltajjii keenya daawwadhaa.
