تاقیکردنەوەی تۆرینگی گشتی تەواو ئۆتۆماتیکی بۆ جیاکردنەوەی کۆمپیوتەر و مرۆڤ (CAPTCHA) لە گەڕان بەدوای ئینتەرنێتدا چەسپاوە، لەو کاتەوەی کۆمپیوتەرە کەسییەکان لە بازاڕی ئەلیکترۆنیاتی بەکاربەردا زەبری زیاتری بەدەستهێناوە. نزیکەی ئەوەندەی خەڵک دەچنە سەر ئینتەرنێت، گەشەپێدەرانی وێب بەدوای ڕێگایەکدا دەگەڕێن بۆ بلۆککردنی بۆتەکانی سپام. خزمەتگوزاری CAPTCHA جیاوازی دەکات لە نێوان چالاکیی مرۆڤ و بۆتەکان بۆ ئەوەی بۆتەکان لە دەرەوە بمێننەوە. بەداخەوە شێوازەکانی کەمترن لە وردبینی. لە هەوڵی پاراستنی مرۆڤدا، گەشەپێدەران بەشێکی زۆری وێبەکەیان کردووەتە دەستگەیشتن بە کەسانی خاوەن پێداویستی تایبەت.
شێوازەکانی ڕەسەنایەتی، وەک CAPTCHA، بە شێوەیەکی گشتی پۆلێنکردنی وێنە، مەتەڵ، نمونەی دەنگی، یان تاقیکردنەوەکانی بنەمای کلیک بەکاردەهێنن بۆ دیاریکردنی ئەوەی کە ئایا بەکارهێنەرەکە مرۆڤە یان نا. لە کاتێکدا جۆرەکانی تەحەددیاتەکان بە باشی بەڵگەدار کراون، بەڵام لۆژیکەکانیان زانیاری گشتی نییە. مرۆڤەکان تەنیا دەتوانن پێشبینی ئەوە بکەن کە چی پێویستە بۆ ئەوەی "بسەلمێنن" مرۆڤن.
کاپتچا چییە؟ کاپتچا تاقیکردنەوەیەکی پێچەوانەی تۆرینگە کە شێوەی تاقیکردنەوەی وەڵامدانەوەی تەحەدای هەیە. بۆ نموونە ئەگەر بەکارهێنەران ڕێنمایی بکات کە "هەموو وێنەکان بە پلیکانە هەڵبژێرن"، ئەوا دەبێت پلیکانەکان لە پەنجەرەی پەنجەرە و ڕێگاکانی هاتووچۆ و پەڕینەوەکانەوە هەڵبژێرن. یانیش لەوانەیە داوایان لێ بکرێت ئەو دەقەی کە دەیبینن داخڵ بکەن، کۆی ڕووخساری دایس زیاد بکەن، یان مەتەڵێکی خلیسکێنە تەواو بکەن. CAPTCHAs لەسەر بنەمای وێنە بەرپرسیارن لە بێزارکەرترین ئەزموونە هاوبەشەکانی بەکارهێنەرانی ئینتەرنێت — بڕیاردان لەسەر هەڵبژاردنی چوارگۆشەیەک یان نا لە کاتێکدا تەنها پارچەیەکی بچووکی ئەو شتەی کە باسی لێوە دەکرێت تێیدایە.
بەبێ گوێدانە شێوازەکە، کۆمپیوتەر یان ئەلگۆریتمێک لە کۆتاییدا دیاری دەکات کە ئایا تاقیکردنەوەکە مرۆڤە یان ئامێرە. ئەم خزمەتگوزارییە ڕەسەنایەتییە چەندین لق و پۆپی لێکەوتووەتەوە، لەوانە reCAPTCHA و hCAPTCHA. تەنانەت بووەتە هۆی دروستکردنی تەواوی کۆمپانیاکان، وەک GeeTest و Arkose Labs. سیستەمی ئۆتۆماتیکی reCAPTCHA کە خاوەندارێتی گووگڵ دەکات، پێویستە بەکارهێنەران کلیک لە بۆکسێکی هەڵبژاردن بکەن کە لەسەری نووسراوە “من ڕۆبۆت نیم” بۆ دڵنیابوون لە ڕەسەنایەتی. شیکارییەکی گونجاوی لە پاشخانەکەدا بەڕێوەدەبات بۆ دیاریکردنی نمرەی مەترسی. hCAPTCHA بەدیلێکە لەسەر بنەمای پۆلێنکردنی وێنە. شێوازەکانی تری ڕەسەنایەتی بریتین لە ڕەسەنایەتی فرە فاکتەری (MFA)، کۆدی QR، ژمارەی ناسنامەی کەسی کاتی (PIN)، و بایۆمەتری. ئەوان فۆرمولەی وەڵامدانەوەی تەحەدا پەیڕەو ناکەن، بەڵکو لە بنەڕەتدا خزمەت بە مەبەستی هاوشێوە دەکەن. ئەم لقانە مەبەست لێی باشترن لە ئەسڵی، بەڵام زۆرجار شکست دەهێنن لە جێبەجێکردنی ستانداردە مۆدێرنەکانی دەستڕاگەیشتن. بۆ نموونە hCaptcha وەربگرە کە کووکی بەکاردەهێنێت بۆ ئەوەی ڕێگەت پێبدات تاقیکردنەوەی وەڵامدانەوەی تەحەدا بە تەواوی تێپەڕێنیت. لە ڕووی تیۆریەوە بیرۆکەیەکی زۆر باشە، بەڵام بە کردەوە کار ناکات. بڕیارە کۆدێکی یەکجارەکی لە ڕێگەی ئیمەیڵەوە وەربگریت کە لە ڕێگەی کورتەنامەیەکەوە بۆ ژمارەیەکی دیاریکراو دەینێری. بەکارهێنەران ڕاپۆرت دەکەن کە پەیامی هەڵەی بێکۆتایان وەرگرتووە، ئەمەش ناچاریان دەکات دەقی ستانداردی CAPTCHA تەواو بکەن. ئەمە تەنها لەو کاتەدا بەردەستە کە ماڵپەڕەکە بە ڕوونی لە کاتی ڕێکخستندا چالاک کردبێت. ئەگەر ڕێکنەخرا، دەبێت چالێنجێکی وێنە تەواو بکەیت کە خوێنەری شاشە ناناسێتەوە. تەنانەت کاتێک پرۆسەی سەرەتایی کاردەکات، ڕەسەنایەتی دواتر پشت بە کووکییەکی لایەنی سێیەم دەبەستێت کە زۆربەی وێبگەڕەکان بە شێوەیەکی ئۆتۆماتیکی بلۆک دەکەن. هەروەها کۆدەکە دوای ماوەیەکی کورت بەسەر دەچێت، بۆیە دەبێت تەواوی پرۆسەکە دووبارە بکەیتەوە ئەگەر زۆری پێبچێت بۆ ئەوەی بچیتە هەنگاوی داهاتوو. بۆچی تیمەکان CAPTCHA و شێوازی هاوشێوەی ڕەسەنایەتی بەکاردەهێنن؟ CAPTCHA باو و ئاساییە چونکە دانانی ئاسانە. گەشەپێدەران دەتوانن بەرنامەی بۆ دابنێن بۆ ئەوەی دەربکەوێت، و بە شێوەیەکی ئۆتۆماتیکی تاقیکردنەوەکە ئەنجام دەدات. بەم شێوەیە دەتوانن سەرنجیان لەسەر بابەتە گرنگترەکان بێت و لە هەمان کاتدا ڕێگری لە سپام و ساختەکاری و خراپ بەکارهێنان بکەن. ئەم ئامرازانە بڕیارە ئاسانکاری بۆ مرۆڤەکان بکەن بۆ بەکارهێنانی ئینتەرنێت بە شێوەیەکی سەلامەت، بەڵام زۆرجار مرۆڤە ڕاستەقینەکان لە چوونە ژوورەوە دەپارێزن. ئەم تاقیکردنەوانە ئەنجامەکەی ئەزموونی بەکارهێنەر بە گشتی خراپە. توێژینەوەیەک دەریخستووە کە بەکارهێنەران زیاتر لە ٨١٩ ملیۆن کاتژمێریان بەفیڕۆ داوە لە زیاتر لە ٥١٢ ملیار دانیشتنی reCAPTCHA v2 تا ساڵی ٢٠٢٣. سەرەڕای هەموو ئەمانە، بۆتەکان زاڵن. مۆدێلەکانی فێربوونی ئامێر دەتوانن CAPTCHA لەسەر بنەمای دەق لە ماوەی چەند چرکەیەکدا بە وردبینی زیاتر لە 97% چارەسەر بکەن. توێژینەوەیەکی ساڵی ٢٠٢٤ لەسەر reCAPTCHA v2 ی گووگڵ — کە هێشتا بە شێوەیەکی بەرفراوان بەکاردەهێنرێت سەرەڕای پەرەپێدانی reCAPTCHA v3 — دەریخستووە کە بۆتەکان دەتوانن پۆلێنکردنی وێنە CAPTCHA چارەسەر بکەن بە وردی تا ١٠٠٪، بەپێی ئەو شتەی کە ئەرکی ناسینەوەییان پێسپێردراوە. توێژەران مۆدێلێکی ئازاد و سەرچاوە کراوەیان بەکارهێناوە، واتە ئەکتەرە خراپەکان بە ئاسانی دەتوانن کارەکانیان دووبارە بکەنەوە. بۆچی پێویستە گەشەپێدەرانی وێب واز لە بەکارهێنانی CAPTCHA بهێنن؟ شێوازەکانی ڕەسەنایەتی وەک CAPTCHA کێشەی دەستڕاگەیشتنیان هەیە. پێشکەوتنەکانی فێربوونی ئامێر ئەم خزمەتگوزاریانەی ناچار کرد تا زیاتر ئاڵۆزتر بن. تەنانەت هێشتا، ئەوان گەمژە نین. بۆتەکان بەدەست دەهێننزیاتر لەوەی خەڵک دەیکەن ڕاست دەکات. توێژینەوەکان دەریدەخەن کە دەتوانن لە ماوەی ١٧.٥ چرکەدا reCAPTCHA تەواو بکەن، کە ٨٥٪ وردبینی بەدەستدەهێنن. مرۆڤ زیاتر دەخایەنێت و کەمتر وردە. زۆر کەس لە تاقیکردنەوەکانی CAPTCHA شکست دەهێنن و هیچ بیرۆکەیەکیان نییە کە چی هەڵەیان کردووە. بۆ نموونە، ئاماژەیەک کە ڕێنمایی بەکارهێنەران دەکات کە "هەموو چوارگۆشەکان بە گڵۆپی هاتوچۆ هەڵبژێرن" بەس سادە دەردەکەوێت، بەڵام ئەگەر پارچەیەکی جەمسەرەکە لە چوارگۆشەیەکی دیکەدا بێت، ئەوە ئاڵۆز دەبێت. ئایا پێویستە ئەو بۆکسە هەڵبژێرن، یان ئەلگۆریتمێک ئەوە دەکات؟ هەرچەندە تواناکانی بۆتەکان بە گەورەیی گەشەیان کردووە، بەڵام مرۆڤ وەک خۆی ماوەتەوە. لەگەڵ ئەوەی تاقیکردنەوەکان وردە وردە قورستر دەبن، هەست بە کەمتر مەیلی هەوڵدان دەکەن. لە ڕاپرسییەکدا دەریدەخات نزیکەی 59%ی خەڵک دوای چەندین ئەزموونی خراپ واز لە بەکارهێنانی بەرهەمێک دێنن. ئەگەر ڕەسەنایەتی زۆر قورس یان ئاڵۆز بێت، لەوانەیە بە تەواوی بەکارهێنانی ماڵپەڕەکە بوەستێنن. خەڵک دەتوانن بە هۆکاری جۆراوجۆر لەوانەش هۆکاری تەکنیکی لەم تاقیکردنەوانە دەرنەچن. ئەگەر کووکی لایەنی سێیەم بلۆک بکەن، پرۆکسی ناوخۆیی کاردەکات، یان ماوەیەک وێبگەڕەکەیان نوێ نەکردبێتەوە، لەوانەیە بەردەوام شکست بهێنن، بەبێ گوێدانە ئەوەی چەند جار هەوڵ دەدەن. کێشەکانی ڕەسەنایەتی لەگەڵ CAPTCHA بەهۆی ئەو هۆکارانەی کە لە سەرەوە باسمان کرد، زۆربەی جۆرەکانی CAPTCHA لە بنەڕەتدا دەستیان پێناگات. ئەمە بە تایبەتی بۆ خاوەن پێداویستییە تایبەتەکان ڕاستە، چونکە ئەم تاقیکردنەوە وەڵامدانەوەی تەحەدا بە لەبەرچاوگرتنی پێداویستییەکانیان داڕێژراو نەبوون. هەندێک لە پرسە باوەکان بریتین لەمانەی خوارەوە: ١. کێشەکانی پەیوەست بە ڤیژوئال و بەکارهێنانی شاشە خوێنەر خوێنەرانی شاشە ناتوانن کاپتچای بینراوی ستاندارد بخوێننەوە، وەک تاقیکردنەوەی دەقی شێواو، لەبەرئەوەی وشە تێکەڵاو و پێچاوپێچەکان بە ئامێر ناخوێندرێنەوە. پۆلێنکردنی وێنە و شێوازەکانی مەتەڵی خلیسکاندن بە هەمان شێوە دەستنەکەوتوون. لە یەکێک لە ڕاپرسییەکانی WebAIM کە لە ساڵی ٢٠٢٣ تا ٢٠٢٤ ئەنجامدرا، بەکارهێنەرانی خوێنەری شاشە هاوڕان لەسەر ئەوەی کە CAPTCHA کێشەدارترین بابەتە، ڕیزبەندییان کردووە لە سەرووی بەستەری ناڕوون، گۆڕانکاری چاوەڕواننەکراوی شاشە، ونبوونی دەقی alt، گەڕانی دەستنەکەوتوو و نەبوونی دەستڕاگەیشتن بە کیبۆرد. خاڵی لە لوتکەدا بۆ زیاتر لە دە ساڵە تا ڕادەیەکی زۆر وەک خۆی ماوەتەوە، ئەمەش مێژووی دەستنەگەیشتنەکەی دەخاتە ڕوو. پرسەکانی پەیوەست بە بیستن و پرۆسێسی دەنگ کاپتچای دەنگ تاڕادەیەک نائاساییە چونکە باشترین پراکتیزەکانی پەرەپێدانی وێب ئامۆژگاری دەکەن دژی پەخشکردنی دەنگی ئۆتۆماتیکی و جەخت لەسەر گرنگی کۆنتڕۆڵەکانی بەکارهێنەر دەکەنەوە. بەڵام هێشتا CAPTCHA ی دەنگی بوونی هەیە. ئەو کەسانەی کە توانای بیستنیان سەختە یان کەڕن، لەوانەیە لە کاتی هەوڵدان بۆ ئەم پشکنینانەدا تووشی بەربەستێک ببنەوە. تەنانەت بە تەکنەلۆژیای یارمەتیدەریش، شێواندنی دەنگی بە مەبەست و ژاوەژاوی پاشبنەما ئەم نمونانە دەکاتە تەحەدا بۆ ئەو کەسانەی کە تێکچوونی پرۆسێسی بیستنیان هەیە بۆ تێگەیشتن. پرسەکانی پەیوەست بە ماتۆڕ و لێزانی تاقیکردنەوەکان کە پێویستیان بە شارەزایی جووڵە و لێزانی هەیە دەتوانن چالاک بن بۆ ئەوانەی کە کێشەی جووڵەیی یان کەمئەندامی جەستەیییان هەیە. بۆ نموونە کەسێک کە دەستی لەرزۆکی هەیە، ڕەنگە مەتەڵە خلیسکانەکانی بە سەختی بزانێت. هەروەها، تاقیکردنەوەکانی پۆلێنکردنی وێنە کە وێنەی زیاتر باردەکەن تاوەکو هیچیان کە لەگەڵ پێوەرەکاندا بگونجێت، ڕەنگە ببێتە تەحەدا. پرسەکانی پەیوەست بە مەعریفە و زمان لەگەڵ ئاڵۆزبوونی CAPTCHA، هەندێک لە گەشەپێدەران ڕوو لە تاقیکردنەوەکان دەکەن کە پێویستیان بە تێکەڵەیەک لە بیرکردنەوەی داهێنەرانە و ڕەخنەگرانە هەیە. ئەوانەی کە پێویستە بەکارهێنەران کێشەیەکی بیرکاری چارەسەر بکەن یان مەتەڵێک تەواو بکەن، دەتوانن چالاک بن بۆ ئەو کەسانەی کە تووشی ناڕێکی خوێندنەوە، ناڕێکی کۆئەندامی زاوزێ، تێکچوونی پرۆسێسی بینین، یان تێکچوونی مەعریفییان هەیە. بۆچی تەکنەلۆژیای یارمەتیدەر پردێک لە بۆشاییەکە ناکات کاپتچا بە مەبەست بۆ مرۆڤەکان دروستکراون بۆ لێکدانەوە و چارەسەرکردن، بۆیە تەکنەلۆژیای یارمەتیدەر وەک خوێنەری شاشە و کۆنتڕۆڵی دەستی ئازاد ڕەنگە یارمەتیدەرێکی کەم بێت. بە تایبەتی ReCAPTCHA پرسێک دەخاتە ڕوو چونکە چالاکییەکانی پاشخان شی دەکاتەوە. ئەگەر ئامێرەکانی دەستڕاگەیشتن وەک بۆت ئاڵا بکات، ئەوا خزمەت بە CAPTCHA ێکی ئەگەری دەستنەکەوتوو دەکات. تەنانەت ئەگەر ئەم تەکنەلۆژیایە بتوانێت ئەو بۆشاییە پڕبکاتەوە، گەشەپێدەرانی وێب نابێت چاوەڕێی ئەوە بکەن. ستانداردەکانی پیشەسازی بڕیار دەدەن کە بنەماکانی دیزاینی گشتگیر پەیڕەو بکەن بۆ ئەوەی ماڵپەڕەکانیان تا دەتوانن دەستڕاگەیشتن و کارایی بکەن. ئەگەر ئامرازێکی ئەمنی کاریگەر بووایە، دەتوانرێت لە کێشەکانی دەستڕاگەیشتن بە CAPTCHA لێبوردرێت، بەڵام زۆر دوورە لە گەمژەیی لەبەرئەوەی بۆتەکان زیاتر لە مرۆڤەکان بە دروستی دەزانن. بۆچی بەردەوام بە بەکارهێنانی شێوازێک کە بێکاریگەر بێت و بەربەست بۆ خاوەن پێداویستییە تایبەتەکان دروست بکات؟ بەدیلێکی باشتر هەیە. بنەماکان بۆ ڕەسەنایەتی دەستڕاگەیشتن بیرۆکەی ئەوەی کە مرۆڤەکان دەبێت بەردەوام لە ئەلگۆریتمەکان باشتر بن، بەسەرچووە. شێوازی باشتری ڕەسەنایەتی هەیە، وەک ڕەسەنایەتی فرە فاکتەری (MFA). بازاڕی ڕەسەنایەتی دوو فاکتەری تا ساڵی ٢٠٢٧ بەهای ٢٦.٧ ملیار دۆلاری دەبێت، ئەمەش جەخت لەسەر ناوبانگەکەی دەکاتەوە. ئەم ئامرازەکاریگەرترە لە CAPTCHA چونکە ڕێگری دەکات لە دەستگەیشتن بە بێ مۆڵەت، تەنانەت بە بڕوانامەی یاسایی.
دڵنیابە لە دەستڕاگەیشتن بە تەکنیکەکانی MFA. لەبری ئەوەی سەردانیکەرانی ماڵپەڕەکان کۆدی ئاڵۆز بنووسنەوە، پێویستە ئاگادارکردنەوەی پاڵنەر یان کورتەنامە بنێرن. پشت بە کۆدی پشتڕاستکردنەوە ئۆتۆفیل ببەستە بۆ ئەوەی بە شێوەیەکی ئۆتۆماتیکی کۆدەکە بگرێت و داخڵ بکەیت. یان دەتوانیت تایبەتمەندی "ئەم ئامێرە لەبیرت بێت" بناسێنیت بۆ ئەوەی ڕەسەنایەتی لەسەر ئامێرە متمانەپێکراوەکان بەجێبهێڵیت. شێوازی دوو فاکتەری ڕەسەنایەتی ئەپڵ بەم شێوەیە دیزاین کراوە. ئامێرێکی متمانەپێکراو بە شێوەیەکی ئۆتۆماتیکی کۆدێکی پشتڕاستکردنەوەی شەش ژمارەیی پیشان دەدات، بۆیە پێویست ناکات بەدوایدا بگەڕێن. کاتێک بەکارهێنەرانی ئایفۆن داوای لێدەکرێن دەتوانن پەنجە بخەنە سەر ئەو پێشنیارەی کە لە سەرووی کیبۆردەکەی مۆبایلەکەیانەوە دەردەکەوێت بۆ پڕکردنەوەی ئۆتۆماتیکی.
تاکە چوونەژوورەوە بژاردەیەکی دیکەیە. ئەم خزمەتگوزارییە دانیشتن و ڕەسەنایەتی بەکارهێنەر ڕێگە بە خەڵک دەدات بچنە ناو چەندین ماڵپەڕ یان بەرنامە بە یەک کۆمەڵە بڕوانامەی چوونەژوورەوە، ئەمەش کەمترین پێویستی پشتڕاستکردنەوەی ناسنامە دووبارە دەبێتەوە. "بەستەری سیحراوی" کە یەکجار بەکاردەهێنرێت بەدیلێکی نایاب و باشە بۆ reCAPTCHA و PIN کاتی. بەکارهێنەر لەبری ئەوەی کۆدێک لەبیر بکات یان مەتەڵێک چارەسەر بکات، کلیک لەسەر دوگمەیەک دەکات. دوور بکەوەرەوە لە سەپاندنی وادە چونکە بەپێی پێوەرەکانی سەرکەوتنی WCAG 2.2.3، بەکارهێنەران نابێت ڕووبەڕووی سنووری کات ببنەوە چونکە ئەوانەی کەمئەندامن لەوانەیە پێویستیان بە کاتێکی زیاتر بێت بۆ تەواوکردنی کردارە تایبەتەکان. یان دەتوانیت Cloudflare Turnstile بەکاربهێنیت. بەبێ ئەوەی CAPTCHA پیشان بدات، ڕەسەنایەتی خۆی دەسەلمێنێت و زۆربەی خەڵک تەنانەت هەرگیز پێویست ناکات بۆکسێک یان دوگمەیەک لێبدەن. نەرمەکاڵاکە بە دەرکردنی چالێنجێکی بچووکی جاڤاسکڕێپت لە پشت پەردەوە کاردەکات بۆ ئەوەی بە شێوەیەکی ئۆتۆماتیکی جیاوازی لە نێوان بۆت و مرۆڤدا بکات. دەتوانرێت Cloudflare Turnstile لە هەر ماڵپەڕێکدا جێگیر بکرێت، ئەمەش وایکردووە کە ببێتە بەدیلێکی نایاب بۆ ئەرکە ستانداردەکانی پۆلێنکردن. تاقیکردنەوە و هەڵسەنگاندنی دیزاینەکانی ڕەسەنایەتی دەستڕاگەیشتن تاقیکردنەوە و هەڵسەنگاندنی شێوازە بەدیلەکانی ڕەسەنایەتی دەستڕاگەیشتنەکەت زۆر گرنگە. زۆرێک لە دیزاینەکان لەسەر کاغەز باش دەردەکەون بەڵام بە کردەوە کار ناکەن. ئەگەر دەتوانی، فیدباک لە بەکارهێنەرانی ڕاستەقینە کۆبکەرەوە. ڕەنگە بێتایەکی کراوە ڕێگەیەکی کاریگەر بێت بۆ زۆرترین بینین. لەبیرت بێت، ڕەچاوکردنی دەستڕاگەیشتن بە گشتی تەنها خاوەن پێداویستییە تایبەتەکان ناگرێتەوە. هەروەها ئەو کەسانەش دەگرێتەوە کە دەمارەکانیان جیاوازە، دەستڕاگەیشتنیان بە ئامێری مۆبایل نییە، یان تەکنەلۆژیای یارمەتیدەر بەکاردەهێنن. دڵنیابە لە دیزاینە بەدیلەکانت ئەم تاکانە لەبەرچاو دەگرن.
بە شێوەیەکی واقیعی ناتوانیت سیستەمێکی تەواو دروست بکەیت بەو پێیەی هەموو کەسێک تایبەتە. زۆر کەس کێشەیان هەیە بۆ پەیڕەوکردنی پرۆسەی فرە هەنگاو، چارەسەرکردنی هاوکێشەکان، پرۆسێسکردنی ڕێنماییە ئاڵۆزەکان، یان لەبیرکردنی پاسکۆدەکان. لە کاتێکدا بنەما گشتگیرەکانی دیزاینی وێب دەتوانن نەرمی و نەرمی باشتر بکەن، هیچ چارەسەرێک ناتوانێت پێداویستییەکانی هەمووان دابین بکات. بەبێ گوێدانە ئەو تەکنیکەی ڕەسەنایەتی کە بەکاری دەهێنیت، پێویستە پێشوەختە چەندین بژاردەی ڕەسەنایەتی پێشکەش بە بەکارهێنەران بکەیت. ئەوان تواناکانیان بە باشترین شێوە دەزانن، بۆیە با بڕیار بدەن چی بەکاربهێنن لەبری ئەوەی هەوڵی زیادەڕۆیی لە ئەندازیاری چارەسەرێک بدەن کە بۆ هەموو کەیسێکی لێوار کاردەکات. چارەسەری کێشەی دەستڕاگەیشتن بە گۆڕانکارییەکانی دیزاین کەسێک کە دەستی لەرزۆکی هەیە لەوانەیە نەتوانێت مەتەڵێکی خلیسکێنە تەواو بکات، لەکاتێکدا کەسێک کە تێکچوونی پرۆسێسی دەنگی هەیە لەوانەیە کێشەی هەبێت لەگەڵ نمونەی دەنگی شێواو. بەڵام ناتوانیت بە سادەیی CAPTCHAs بە بەدیلەکان بگۆڕیت چونکە زۆرجار بە یەکسانی دەستیان پێناگات. بۆ نموونە، ڕەنگە سکانکردنی کۆدی QR بۆ ئەو کەسانە قورس بێت کە کۆنترۆڵی بزوێنەری وردیان کەم بووەتەوە. ئەو کەسانەی کە کەم بینان لەوانەیە کێشەیان هەبێت بۆ دۆزینەوەی لەسەر شاشە. بە هەمان شێوە بایۆمەتری دەتوانێت پرسێک بۆ ئەو کەسانە دروست بکات کە شێواوی دەموچاویان هەیە یان مەودای جوڵەیان سنووردارە. چارەسەرکردنی کێشەی دەستڕاگەیشتن پێویستی بە بیرکردنەوەی داهێنەرانە هەیە. دەتوانیت بە سەردانیکردنی فێرکارییەکانی دەستڕاگەیشتن بە دەستپێشخەری دەستڕاگەیشتن بە وێب بۆ گەشەپێدەران بۆ ئەوەی باشتر لە دیزاینی گشتگیر تێبگەن دەست پێ بکەیت. هەرچەندە ئەم فێرکاریانە زیاتر لەسەر ناوەڕۆک جەخت دەکەنەوە نەک ڕەسەنایەتی، بەڵام هێشتا دەتوانیت بە قازانجی خۆت بەکاریان بهێنیت. ڕەشنووسی تێبینی گروپی W3C سەبارەت بە دەستنەگەیشتن بە CAPTCHA ڕێنمایی پەیوەندیدارتر دەدات. دەستپێکردن بەقەد لێکۆڵینەوە لە باشترین پراکتیزەکان ئاسانە. تێگەیشتن لە بنەماکان زۆر گرنگە چونکە هیچ چارەسەرێکی گشتگیر بۆ دیزاینی وێبی دەستڕاگەیشتن نییە. ئەگەر دەتەوێت دەستڕاگەیشتن بە باشترین شێوە، بیر لەوە بکەرەوە کە سەرچاوەی فیدباک لەو کەسانە وەربگریت کە لە ڕاستیدا سەردانی ماڵپەڕەکەت دەکەن. خوێندنەوەی زیاتر
"کاپتچا: دیدگا و تەحەددیاتەکان"، دارکۆ برۆدیچ و ئەلیسیا ئەمێلیۆ "دیزاینکردنی دەقی دەستڕاگەیشتن لەسەر وێنەکان: باشترین پراکتیزەکان، تەکنیکەکان و سەرچاوەکان"، هانا میلان دەیڤید بوشێل: "لە گەڕان بەدوای باشترین کاپچادا." “مۆدێلی پێشنیارکراوی نمرەی WCAG 3.0: گۆڕانکارییەکلە هەڵسەنگاندنی دەستڕاگەیشتن”، میخائیل پرۆسمیتسکی
